Wat kost het afschaffen van eigen risico?

Eigen risico: Van 385 euro naar 165 euro in 2027

De discussie over het eigen risico raakt direct de betaalbaarheid van de zorg. Veel mensen ervaren hoge drempels door de huidige hoogte van dit bedrag. Het is essentieel om de kosten afschaffen eigen risico goed te begrijpen om financiële tegenvallers te voorkomen en toegang tot noodzakelijke zorg voor iedereen gewaarborgd te houden.

Wat kost het afschaffen van eigen risico?

De vraag of het eigen risico moet worden afgeschaft, is een complex onderwerp dat direct raakt aan de betaalbaarheid van onze zorg. Het volledig afschaffen van dit verplichte eigen risico kost de overheid structureel tussen de 3,6 en 6 miljard euro per jaar. ^[1]

Dit bedrag is fors, en in de praktijk zou dit moeten worden opgevangen door hogere belastingen of een aanzienlijke stijging van de maandelijkse zorgpremie. Omdat de financiële impact zo groot is, heeft de politiek gekozen voor een tussenweg: het eigen risico wordt vanaf 2027 stapsgewijs verlaagd.

Financiële impact en gedragseffecten

Waarom kost afschaffen eigenlijk zoveel? Dat komt door een combinatie van directe gederfde inkomsten en veranderend gedrag. De directe kosten beslaan ongeveer 3,6 miljard euro aan inkomsten die nu direct via de patiënt binnenkomen.

Daarnaast speelt het zogenaamde remgeld-effect een rol. Zonder eigen risico verdwijnt een drempel voor zorggebruik, wat kan leiden tot gevolgen afschaffen eigen risico tot wel 2,4 miljard euro ^[2]. Mensen gaan sneller naar de specialist of het ziekenhuis voor klachten die voorheen wellicht door de huisarts waren behandeld. Dit zorgt voor een hogere druk op de zorgkosten en eigen risico.

Nieuwe plannen vanaf 2027

In plaats van een totale afschaffing is er gekozen voor een flinke verlaging. Waar het eigen risico nu nog bevroren is op 385 euro per jaar, daalt dit vanaf 2027 naar 165 euro.^[3] Dit is een ingrijpende wijziging die voor veel mensen de kosten afschaffen eigen risico direct beheersbaarder maakt.

Bovendien komt er een extra bescherming voor ziekenhuisbehandelingen. Voor behandelingen in het ziekenhuis geldt vanaf dat moment een maximum van 50 euro per behandeling.^[4] Dit voorkomt dat mensen door één dure ingreep direct hun volledige eigen risico kwijt zijn.

Vergelijking van eigen risico scenario's

Huidige situatie (tot 2027)

Vastgesteld op 385 euro

Geen specifiek maximum per behandeling

Nieuwe situatie (vanaf 2027)

Verlaagd naar 165 euro

Gelimiteerd tot maximaal 50 euro per behandeling

De financiële verlichting voor Jan uit Dongen

Jan, een 45-jarige zzp'er in Dongen, stelde vorig jaar noodzakelijke zorg in het ziekenhuis uit. Hij was bang dat hij door één MRI-scan direct zijn volledige eigen risico van 385 euro zou moeten betalen.

Hij probeerde de kosten te spreiden, maar dit veroorzaakte juist meer stress. Hij was jarenlang gewend om elk jaar het maximale eigen risico op te maken, wat zijn budget voor de rest van het jaar onder druk zette.

Met de nieuwe regeling vanaf 2027 verandert zijn situatie. Door de verlaging naar 165 euro en het maximum van 50 euro per ziekenhuisbehandeling, durft hij eindelijk de afspraak in het ziekenhuis te maken zonder direct in de financiële problemen te komen.

Binnen een jaar na invoering van de maatregel merkt Jan dat hij zijn zorg niet meer uitstelt. Hij geeft aan dat hij hierdoor minder fysieke klachten heeft en het gevoel heeft dat de zorg weer echt toegankelijk is geworden voor zijn portemonnee.

Deze informatie is bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen professioneel financieel of medisch advies. Individuele omstandigheden met betrekking tot zorgkosten kunnen variëren. Raadpleeg altijd de website van de Rijksoverheid of je zorgverzekeraar voor de meest actuele informatie over jouw specifieke polis en de landelijke wetgeving.