Wat als je eigen risico niet hebt gebruikt?
Eigen risico niet gebruikt? Dit gebeurt met uw geld
Heeft u uw eigen risico niet gebruikt dit jaar? Het is belangrijk om te weten wat de financiële gevolgen zijn voor uw zorgverzekering. Ontdek hoe deze regeling werkt bij een zorgeloos jaar en hoe de overheid dit bedrag aanpast om onnodige kosten in de toekomst te voorkomen.
Wat als je je eigen risico niet hebt gebruikt?
Als je je eigen risico voor de zorgverzekering aan het einde van het kalenderjaar niet of slechts gedeeltelijk hebt gebruikt, blijft dit openstaande bedrag simpelweg op je eigen bankrekening staan. Het antwoord op deze vraag kan echter variëren afhankelijk van hoe je de betaling gedurende het jaar hebt geregeld. Er zijn geen verborgen administratieve kosten en het ongebruikte bedrag verdwijnt niet in de zakken van de verzekeraar.
Ruim 50% van de Nederlandse verzekerden maakt het verplichte eigen risico jaarlijks niet op.[1] Dit betekent dat miljoenen mensen aan het einde van het jaar nul of slechts tientallen euros aan zorgkosten hebben betaald. Het eigen risico is namelijk geen abonnement of verplichte spaarpot waar je vooraf geld in moet leggen, tenzij je hier specifiek zelf voor kiest via een betalingsregeling.
Niet verbruikt betekent simpelweg niet betalen. Maar hoe zit het nu precies met de misverstanden rondom het kwijtraken van dit bedrag? En wat gebeurt er op 1 januari? Laten we de harde realiteit eens nader bekijken.
De teller gaat naar nul: Waarom de datum 1 januari cruciaal is
Het belangrijkste principe van de Nederlandse zorgverzekering is dat het eigen risico per kalenderjaar wordt berekend. Op 1 januari begint de teller voor iedereen weer automatisch op nul. Je kunt een ongebruikt budget van het voorgaande jaar nooit meenemen of opsparen om eventuele grote medische kosten in het nieuwe jaar te dekken.
In 2026 bedraagt het wettelijk verplichte eigen risico € 385 per persoon. Vanaf 1 januari 2027 stijgt dit drempelbedrag door overheidsindexatie naar € 400 per jaar.[3] Dit betekent dat als je in december geen zorg hebt verbruikt, je die € 385 niet kwijt bent. Echter, mocht je in februari van het nieuwe jaar plotseling spoedeisende ziekenhuiszorg nodig hebben, dan is direct het nieuwe tarief van € 400 van kracht.
In mijn ervaring als financieel adviseur zie ik dat veel mensen pas in januari schrikken als ze een oude rekening ontvangen. Onthoud goed: de startdatum van je behandeling is altijd bepalend voor welk jaar het eigen risico wordt aangesproken. Zelfs als de factuur pas maanden later op de mat valt.
Geld terugkrijgen bij vooraf gespreid betalen
Wie kiest voor vooraf gespreid betalen, reserveert maandelijks een vast bedrag bij de zorgverzekeraar voor het eigen risico. Als je aan het einde van het kalenderjaar minder of helemaal geen zorgkosten hebt gemaakt, krijg je het te veel betaalde bedrag automatisch teruggestort.
Bij de meeste verzekeraars betaal je bij deze regeling tien maanden lang ongeveer € 38,50 per maand. Heb je in het hele jaar nul euro aan zorgkosten die onder het eigen risico vallen? Dan ontvang je in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar de volledige € 385 netjes terug op je rekening. Dit verrekeningsproces verloopt volledig geautomatiseerd.
Niet iedereen heeft echter een vlekkeloze ervaring met deze regelingen. Maar daarover hieronder meer.
Het vrijwillig eigen risico: Een bewuste gok aan het einde van het jaar
Gezonde mensen kiezen er vaak voor om het verplichte bedrag vrijwillig te verhogen met maximaal € 500 om zo te besparen op de maandelijkse zorgpremie. Heb je dit eigen risico zorgverzekering kwijt gedachte niet gebruikt? Dan heb je maximaal geprofiteerd van de premiekorting.
Door het verhogen van het totale eigen risico naar € 885 kun je een jaarlijkse premiekorting opbouwen die kan oplopen tot wel € 300 per jaar.[4] Als je het hele jaar geen medische kosten maakt, is die korting pure winst. Het risico is echter dat als je wél onverwacht in het ziekenhuis belandt, je de eerste € 885 volledig zelf moet ophoesten. Het is een rekensom die voor een grote groep jonge, gezonde verzekerden financieel heel gunstig uitpakt.
Toen ik zelf jaren geleden begon met werken, zette ik mijn eigen risico direct op het maximum. Mijn vrienden verklaarden me voor gek. Totdat ik aan het einde van het jaar € 250 aan premie had bespaard zonder één bezoek aan de apotheek. Soms loont een berekend risico.
Ongebruikt eigen risico per betalingsmethode
Hoe je omgaat met het eigen risico hangt sterk af van de gekozen betalingswijze bij je zorgverzekeraar. Hieronder zie je de directe gevolgen per situatie.Reguliere betaling (Achteraf)
- Je betaalt vooraf helemaal niets extra naast je basispremie
- Je krijgt geen geld teruggestort omdat je niets hebt voorgeschoten
- Er wordt niets afgeschreven en je hoeft geen actie te ondernemen
Vooraf gespreid betalen ⭐
- Je betaalt een vast termijnbedrag (vaak 10 maanden lang € 38,50)
- Het volledige vooruitbetaalde bedrag wordt in het eerste kwartaal teruggestort
- Het opgebouwde tegoed blijft gereserveerd bij de verzekeraar staan
Het administratieve misverstand van Thomas
Thomas, een 29-jarige software ontwikkelaar uit Utrecht, koos aan het begin van het jaar voor de optie vooraf gespreid betalen bij zijn zorgverzekeraar om grip te houden op zijn maandlasten. Gedurende het hele jaar bezocht hij echter geen enkele arts of ziekenhuis.
In januari van het nieuwe jaar merkte hij dat zijn spaarrekening leger was dan verwacht. Hij raakte gefrustreerd en dacht dat zijn ingelegde € 385 definitief was verdwenen in de systemen van de verzekeraar.
In plaats van direct boos te bellen, besloot hij in te loggen op zijn persoonlijke online zorgomgeving. Daar ontdekte hij een statusmelding die aangaf dat de definitieve jaarafbrekening pas eind februari wordt opgemaakt.
Begin maart ontving Thomas de volledige € 385 netjes terug op zijn bankrekening, waardoor hij besefte dat het vooraf betaalde geld simpelweg als een tijdelijk depot functioneert en nooit zomaar verloren gaat.
Handige tips
Geen zorg betekent geen kostenHet eigen risico is geen vast abonnement; als je het niet gebruikt, hoef je ook niets te betalen aan de zorgverzekeraar.
Teruggave verloopt automatischBij vooraf gespreid betalen stort de verzekeraar het resterende bedrag uiterlijk in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar terug.
Teller reset elk kalenderjaarJe kunt ongebruikt eigen risico nooit opsparen of meenemen naar een volgend jaar; op 1 januari start het proces opnieuw.
Enkele extra suggesties
Ben ik mijn niet-gebruikte eigen risico zorgverzekering kwijt aan het einde van het jaar?
Nee, je bent het geld niet kwijt. Omdat het eigen risico een drempelbedrag is en geen premie, betaal je er pas voor op het moment dat je daadwerkelijk zorg afneemt. Heb je geen zorg nodig gehad, dan heb je ook niets betaald en blijft het geld op je eigen rekening staan.
Wat gebeurt er met ongebruikt eigen risico als ik het vooraf in termijnen heb betaald?
Als je hebt gekozen voor gespreid vooraf betalen en je maakt je eigen risico niet op, krijg je het te veel betaalde bedrag automatisch teruggestort. De zorgverzekeraar stort dit bedrag doorgaans in het eerste kwartaal van het nieuwe kalenderjaar weer op je rekening.
Begint de teller van het eigen risico automatisch weer op nul op 1 januari?
Ja, de teller wordt op 1 januari voor iedereen weer volledig op nul gezet. Ongebruikt eigen risico vervalt aan het einde van het jaar en kan niet worden meegenomen om medische kosten in het nieuwe kalenderjaar te compenseren.
Referentiemateriaal
- [1] Rijksoverheid - Ruim 50% van de Nederlandse verzekerden maakt het verplichte eigen risico jaarlijks niet op.
- [3] Rijksoverheid - Vanaf 1 januari 2027 stijgt dit drempelbedrag door overheidsindexatie naar € 400 per jaar.
- [4] Zorgwijzer - Door het verhogen van het totale eigen risico naar € 885 kun je een jaarlijkse premiekorting opbouwen die kan oplopen tot wel € 300 per jaar.
- Waarom kan ik bezorging niet wijzigen bij PostNL?
- Hoe weet je of je laptop Windows 10 is?
- Wat gebeurt er als je veel rijst eet?
- Is GPU of CPU belangrijker?
- Welke computer om te programmeren?
- Welke computer heb je nodig om te programmeren?
- Kun je afbakbrood ongebakken eten?
- Hoeveel calorieën zitten er in een afbakbroodje?
- Welke afbakbroodjes zijn het gezondst?
- Hoe krijg ik mijn botercrème wit?
Reageer op het antwoord:
Bedankt voor je feedback! Je reactie helpt ons enorm om de antwoorden in de toekomst te verbeteren.