Wat mag je niet doen op het internet?

Wat mag je niet doen op het internet? Belangrijke regels

wat mag je niet doen op het internet lijkt eenvoudig, maar veel dagelijkse online handelingen veroorzaken juridische risico’s en laten blijvende digitale sporen achter. Wie deze regels begrijpt voorkomt cyberproblemen, beschermt persoonlijke gegevens en voorkomt gedrag dat ernstige gevolgen krijgt.

Wat mag je absoluut niet doen op het internet?

Wat je niet mag doen op het internet hangt sterk af van de juridische context, maar er is geen eenduidig antwoord dat voor elke situatie geldt. Het is belangrijk om te begrijpen dat online acties echte, tastbare gevolgen hebben voor zowel jou als anderen. De algemene vuistregel is verrassend simpel: wat in de fysieke wereld verboden is, is dat in de digitale wereld vrijwel altijd ook.

Ongeveer 16% van de Nederlanders van 15 jaar of ouder wordt jaarlijks slachtoffer van een vorm van cybercrime.^[1] Dit varieert van online oplichting tot bedreiging. Veel mensen denken ten onrechte dat een scherm hen onzichtbaar maakt, maar vrijwel elke online handeling laat digitale sporen achter. Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met privacy, communicatie en het delen van informatie op internet.

Strafbare feiten online Nederland: De harde grenzen

Het internet lijkt soms een wilde westen, maar de Nederlandse wetgeving is de afgelopen jaren flink aangescherpt. Bepaalde acties zijn niet zomaar onbeleefd. Ze zijn ronduit strafbaar.

Doxing en de nieuwe wetgeving

Is doxing strafbaar in nederland? Sinds 1 januari 2024 is het antwoord een volmondig ja. Doxing is het doelbewust verzamelen en publiceren van iemands privégegevens, zoals een woonadres, telefoonnummer of werkgever, om diegene te intimideren. Incidenten waarbij privégegevens online worden gegooid, zijn de afgelopen jaren gestegen.^[2] De wetgever heeft hier nu een harde grens getrokken.

Als je iemands adres deelt na een verhitte discussie op een forum, riskeer je nu een gevangenisstraf of een flinke boete. Zelfs als die informatie ergens anders al openbaar was. Het gaat om de intentie om angst aan te jagen. Doe dit dus nooit.

Cyberpesten, bedreiging en smaad

Wanneer je s avonds laat door je feed scrolt en een verhitte discussie ziet over een controversieel onderwerp en je besluit in een opwelling een boze reactie te plaatsen waarin je iemand uitscheldt of zelfs lichtjes bedreigt omdat je denkt dat het toch maar het internet is en niemand weet wie je echt bent... dan overtreed je de wet. Geloof het of niet, smaad en laster worden steeds vaker succesvol vervolgd. Iemand online zwartmaken met leugens kan je een strafblad opleveren.

Hacken en identiteitsfraude

Inloggen op het Facebook-account van je ex omdat je het wachtwoord nog weet? Dat heet computervredebreuk. Dat is strafbaar. Ook het aanmaken van een nepaccount met de fotos en naam van iemand anders valt onder identiteitsfraude. Zelden zie je dat mensen de ernst hiervan inzien, totdat de politie voor de deur staat.

Privacyregels social media AVG: Waar trek je de lijn?

Een veelgemaakte fout is het ongevraagd delen van fotos of persoonlijke gegevens van anderen. Mag je foto's van anderen online zetten? In veel gevallen is toestemming verstandig of zelfs noodzakelijk, vooral wanneer iemand duidelijk herkenbaar is of wanneer de foto in een privésituatie is gemaakt. Bij kinderen moeten ouders extra voorzichtig zijn, omdat gedeelde beelden lang online kunnen blijven en gevolgen kunnen hebben voor hun privacy.

Bijna 70% van de ouders deelt regelmatig fotos van hun kinderen online zonder na te denken over de langetermijngevolgen voor hun privacy. Eerlijk is eerlijk, ik deed dit vroeger ook. Ik plaatste groepsfotos van verjaardagen online zonder het aan de anderen te vragen. Totdat een vriendin me vrij boos opbelde omdat ze in een lastige scheiding lag en niet wilde dat haar locatie bekend werd. Dat was een harde les. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is heel duidelijk: je mag persoonsgegevens van anderen niet zomaar publiceren.

Auteursrecht op internet: Kopiëren is stelen

Een afbeelding van Google plukken voor je eigen blog of bedrijfspagina voelt onschuldig. Het staat toch gewoon op het internet? Fout. Bijna alles wat online staat, is beschermd door auteursrecht. Het onrechtmatig gebruik van beelden leidt vaak tot automatische claims die honderden tot duizenden euro per foto bedragen. ^[4]

In de praktijk gebruiken sommige rechthebbenden en advocatenkantoren software om het internet te doorzoeken naar ongeautoriseerd gebruik van afbeeldingen. Daardoor kunnen overtredingen relatief snel worden opgespoord. Gebruik daarom bij voorkeur licentievrije beeldbanken, koop een licentie of maak eigen fotos. Alleen een bronvermelding plaatsen is meestal niet voldoende om auteursrechtelijk gebruik toe te staan.

De mythe van anonimiteit en VPN's

Veel mensen wanen zich onschendbaar achter een anonieme gebruikersnaam of een VPN-verbinding. Dat is een fabeltje. Bij ernstige misdrijven kan de politie in veel gevallen de persoon achter een anoniem account traceren via IP-logs en providergegevens. Techbedrijven werken bij een gerechtelijk bevel gewoon mee. Je bent nooit echt onzichtbaar.

Online Wetschending versus Slechte Netiquette

Strafbare Feiten (Direct stoppen)

- Doxing, kinderporno verspreiden, hacken, identiteitsfraude, phishing

- Gevangenisstraf, torenhoge boetes, een strafblad en civiele schadeclaims

- Acties die letterlijk de Nederlandse wet overtreden en vervolgd kunnen worden

- Politie, Justitie en gespecialiseerde advocaten

Slechte Netiquette (Ongeschreven regels)

- Typen in HOOFDLETTERS (schreeuwen), spammen in forums, ghosting

- Verbanning (ban) van een platform, verlies van volgers, slechte reputatie

- Asociaal of ongepast gedrag dat ingaat tegen de normen van fatsoen

- Moderators van websites en de community zelf

De dure les van Tim met auteursrecht

Tim, een 22-jarige student uit Utrecht, begon vol enthousiasme een kleine webshop in sportartikelen. Om zijn blogpost over hardlopen op te leuken, zocht hij via Google Afbeeldingen naar een mooie actiefoto en plaatste deze op zijn site. Hij dacht er verder niet bij na en zag het als onschuldig gebruik.

Drie maanden later viel er een brief op de mat van een Duits advocatenkantoor. De claim: 650 euro wegens het schenden van het auteursrecht van een professionele sportfotograaf. Tim raakte in paniek. Hij verwijderde de foto direct en stuurde een boze e-mail terug dat hij niet wist dat dit niet mocht, in de hoop dat ze coulant zouden zijn.

Dat bleek een vergissing. Het kantoor reageerde dat onwetendheid geen excuus is voor de wet. Na weken van stress en het raadplegen van het Juridisch Loket, besefte Tim dat een rechtszaak hem duizenden euro's zou kosten. De doorbraak kwam toen hij inzag dat vechten zinloos was; de fotograaf stond volledig in zijn recht.

Tim betaalde de schikking met zijn spaargeld. Vanaf dat moment verving hij alle afbeeldingen door zelfgemaakte foto's of materiaal van officiële, gratis beeldbanken. Het kostte hem flink wat geld, maar hij leerde dat het internet geen gratis grabbelton is voor ondernemers.