Kun je iets twee keer opwarmen?

Eten twee keer opwarmen: Bacteriën verdubbelen elke 20 minuten

Eten twee keer opwarmen veroorzaakt onnodige gezondheidsrisicos door onjuiste temperatuurbeheersing. Het begrijpen van veilige bewaarmethoden voorkomt voedselverspilling en beschermt uw gezondheid tegen schadelijke micro-organismen. Een juiste aanpak bij het koelen van restjes minimaliseert gevaren. Leer de strikte richtlijnen voor het veilig verwerken van kliekjes om ziekte te voorkomen.

Kun je eten twee keer opwarmen? Dit is wat je moet weten

Het is beter om eten niet vaker dan één keer opnieuw op te warmen. Elke keer dat voedsel afkoelt en weer wordt opgewarmd, neemt de kans op bacteriegroei toe. Dit vergroot het risico op een voedselvergiftiging. Het gevaar schuilt niet zozeer in het opwarmen zelf, maar in de manier waarop je het eten tussendoor bewaart. Verhit restjes altijd door en door tot een kerntemperatuur van minstens 75°C.

Waarom het risico toeneemt bij herhaaldelijk opwarmen

De kern van het probleem is de zogeheten gevarenzone. Dit is het temperatuurbereik tussen 4°C en 60°C. Binnen dit bereik kunnen bacteriën zich razendsnel vermenigvuldigen. In slechts 20 minuten kan het aantal bacteriën al verdubbelen.^[1] Wanneer je een gerecht laat afkoelen op het aanrecht, blijft het te lang in deze gevarenzone hangen. Dit geldt ook als je een restje dat al een dag in de koelkast heeft gestaan, opnieuw laat afkoelen om later nog een keer op te warmen. Het is die periode waarin het eten lauw is die gevaarlijk is.

De gouden regel: eenmalig opwarmen

Hoeveel keer mag je eten dan wel opwarmen? Het korte antwoord is: maximaal één keer. Dit is het meest veilig. Warm alleen de portie op die je direct gaat eten. Laat de rest van het gerecht in de koelkast staan. Dit voorkomt dat de hele maaltijd meerdere keren wordt blootgesteld aan de gevarenzone. Deze aanpak wordt door alle voedselveiligheidsinstanties sterk aangeraden.

Snel afkoelen is de sleutel tot veilig bewaren

Veel mensen denken dat ze warme restjes eerst op het aanrecht moeten laten afkoelen voordat ze de koelkast in gaan. Dit is echter een van de grootste misverstanden. Het afkoelproces is juist het kritiekste moment. Het eten moet zo snel mogelijk afkoelen tot kamertemperatuur om direct de koelkast in te kunnen.

Zet een pan met warme soep of een bak met rijst dus niet urenlang op het aanrecht. Verdeel grote hoeveelheden voedsel liever over meerdere kleinere, ondiepe bakjes. Hierdoor koelt het sneller af. Dek de bakjes pas af als ze zijn afgekoeld. Zet ze binnen 2 uur na bereiding in de koelkast. De koelkast zelf kun je het beste instellen op 4°C.

Let extra op bij deze producten

Sommige voedingsmiddelen zijn gevoeliger voor bacteriegroei dan andere. Ze vormen een groter risico wanneer je ze wilt bewaren en opnieuw opwarmen. Het gaat met name om producten met veel eiwitten, zetmeel of vocht.

Rijst en pasta: let op de Bacillus cereus

Rijst en pasta zijn berucht als het gaat om opwarmen. Ongekookte rijst bevat namelijk sporen van de bacterie Bacillus cereus. Deze sporen overleven het kookproces. Als de gekookte rijst vervolgens te lang op kamertemperatuur blijft staan, kunnen de sporen uitgroeien tot actieve bacteriën. Die produceren gifstoffen die braken en diarree veroorzaken.

Het is dus niet zozeer het opwarmen zelf dat gevaarlijk is, maar het feit dat de rijst te lang lauw heeft gestaan voordat je hem in de koelkast zette. Je kunt rijst veilig bewaren en later opwarmen, mits je hem binnen 1 uur na het koken in de koelkast zet. Bewaar rijstrestjes niet langer dan 1 tot 2 dagen. ^[3]

Spinazie: een hardnekkige mythe ontkracht

Jarenlang ging het advies dat je spinazie niet opnieuw mocht opwarmen. Dit advies is inmiddels achterhaald. Spinazie bevat nitraten, die door bacteriën kunnen worden omgezet in nitrieten. Grote hoeveelheden nitriet kunnen schadelijk zijn. De oplossing is echter simpel: door de spinazie snel te koelen in de koelkast, krijgen bacteriën geen kans om de nitraten om te zetten. Je kunt spinazie dus prima opnieuw opwarmen, mits je het restant direct na de maaltijd in de koelkast zet.

Eieren, kip en champignons: wees alert op eiwitbederf

Gerechten met eieren, kip of champignons zijn ook risicovol. Het gaat hier vaak om de eiwitstructuur die kan veranderen, wat kan leiden tot maag- en darmklachten. Daarnaast zijn dit ideale voedingsbodems voor bacteriën. Gebakken eieren en omeletten kun je wel opwarmen, maar ze worden vaak rubberachtig van structuur. Gekookte eieren kun je beter niet opwarmen, al is het maar omdat ze in de magnetron kunnen exploderen. Voor kip en champignons geldt dezelfde regel: snel koelen, maximaal 2 dagen in de koelkast bewaren en dan in één keer goed verhitten tot een kerntemperatuur van 75°C.

Hoe warm je restjes het beste op?

Het maakt voor de voedselveiligheid niet uit of je een pan, oven of magnetron gebruikt. Alle methoden zijn even veilig, zolang je het gerecht maar goed verhit. De magnetron is zeker niet ongezond.

Waar je wel op moet letten, is dat de verhitting gelijkmatig is. In de magnetron ontstaan vaak koude plekken. Roer het eten daarom halverwege goed door. Bij opwarmen in de pan is het belangrijk om te blijven roeren en ervoor te zorgen dat ook het midden van het gerecht goed heet wordt. De veiligste methode is het gebruik van een thermometer. Controleer of de kerntemperatuur minimaal 75°C is.

Veelgestelde vragen over het twee keer opwarmen van eten

Hieronder beantwoorden we een aantal veelgestelde vragen over dit onderwerp. De antwoorden helpen je om nóg veiliger om te gaan met je kliekjes.

Welke opwarmmethode kies je?

Opwarmen in de pan

- Gemiddeld tot snel, afhankelijk van de dikte van het gerecht.

- Klein, door het roeren.

- Soepen, sauzen, roerbakgerechten, rijst.

- Goed, mits je regelmatig roert.

Opwarmen in de oven

- Langzaam, de oven moet eerst voorverwarmen.

- Zeer klein, mits de hete lucht kan circuleren.

- Ovenschotels, lasagne, pizza, brood.

- Goed, geschikt voor grote hoeveelheden.

Opwarmen in de magnetron

- Zeer snel, de snelste methode.

- Groot. Roer het eten daarom halverwege door.

- Kleine porties, maaltijden met een sausje.

- Slecht, vaak ontstaan er koude plekken.

Zo voorkom je een nare verrassing met rijst

Mike, een student in Groningen, kookte een grote pan rijst voor de hele week. Hij liet de rijst afkoelen op het aanrecht, zette hem daarna pas in de koelkast en warmde elke dag een portie op. Binnen een week kreeg hij erge buikkrampen en moest hij meerdere keren overgeven.

Mike dacht eerst dat hij een virus had opgelopen. Totdat hij erachter kwam dat een huisgenoot precies dezelfde klachten had. Ze waren allebei ziek geworden van de rijst. Het bleek te gaan om een voedselvergiftiging veroorzaakt door de bacterie Bacillus cereus.

Mike leerde zijn les. Voortaan verdeelt hij de warme rijst direct na het koken over meerdere kleine bakjes. Die zet hij onafgedekt in de koelkast. De dag erna warmt hij alleen de portie op die hij nodig heeft, totdat deze goed heet is.

Sinds hij deze methode toepast, heeft hij geen last meer gehad van maagklachten. Hij is niet meer bang voor zijn eigen kookkunsten en gooit een stuk minder eten weg.