Wat zijn overbodige gegevens op ID?

Overbodige gegevens op ID: Wat is overtollig?

Het beschermen van persoonlijke informatie voorkomt identiteitsfraude bij organisaties. Het onnodig delen van privacygevoelige kenmerken brengt risicos met zich mee. Door kritisch te kijken naar overbodige gegevens op id beveiligt u uw digitale identiteit. Leer welke elementen u het beste afschermt om misbruik te voorkomen.

Wat zijn overbodige gegevens op een ID-bewijs?

Bij het maken van een kopie van uw paspoort, identiteitskaart of rijbewijs zijn overbodige gegevens de persoonsgegevens die de ontvanger niet wettelijk nodig heeft voor de verificatie. Het afdekken van deze gevoelige details helpt om identiteitsfraude effectief te voorkomen.

Wanneer een organisatie om een kopie van uw legitimatiebewijs vraagt, hebben zij in veel gevallen genoeg aan uw naam en eventueel het documentnummer. Alle overige gegevens, zoals uw burgerservicenummer en uw pasfoto, zijn voor dat specifieke doel vaak overbodig. Het risico dat criminelen met een volledige kopie op uw naam spullen bestellen of leningen afsluiten is groot.

De twee belangrijkste gegevens om af te dekken

Als u een veilige kopie paspoort maken wilt, adviseert de overheid om in ieder geval de volgende twee gegevens onleesbaar te maken: Burgerservicenummer (BSN): Dit unieke nummer is het meest privacygevoelig. Organisaties zonder wettelijke grondslag mogen dit absoluut niet verwerken. Let op: het BSN staat op meerdere plekken, zoals in de strook onderaan uw paspoort en sinds augustus 2021 in een QR-code op de achterkant. Pasfoto: Uw foto is een uniek biometrisch gegeven. Tenzij er een strikte noodzaak is voor gezichtsherkenning of visuele controle achteraf, is de pasfoto overbodig op een bewaarde kopie.

Soms twijfelen mensen of het document wel geldig blijft als ze dingen doorstrepen. Voor commerciële partijen is het antwoord ja: een afgedekte kopie is juist de standaard. Het onleesbaar maken zorgt ervoor dat uw identiteit beschermd blijft terwijl de noodzakelijke basisgegevens wel gecontroleerd kunnen worden.

Wanneer is een volledige kopie wél wettelijk verplicht?

Niet elke instantie mag u zomaar vragen om welke gegevens afdekken paspoort betreft. Sommige organisaties zijn wettelijk verplicht om een volledige, onbewerkte kopie te maken en te bewaren.

In mijn ervaring als privacy-adviseur zie ik dat consumenten soms ruzie maken bij de bank omdat ze hun bsn afdekken kopie id willen toepassen. Maar hier is de harde realiteit: bij banken en notarissen mag u niets afdekken. Zij moeten voldoen aan de strenge wetgeving tegen witwassen en terrorisme-financiering. Als u daar gegevens doorstreept, weigeren ze simpelweg uw aanvraag. Het is dus belangrijk om te weten wanneer u in uw recht staat en wanneer niet.

Organisaties die een schone kopie eisen

Instanties die een onbewerkte kopie inclusief BSN nodig hebben, zijn onder andere overheidsinstanties, banken, levensverzekeraars, notarissen en casinos. Ook uw werkgever moet een volledige kopie van uw paspoort of ID-kaart in het personeelsdossier bewaren zodra u in dienst treedt.

Organisaties waarbij u gegevens móét afschermen

Bedrijven zoals telecomaanbieders (voor een mobiel abonnement), makelaars of autoverhuurders mogen wel een kopie maken, maar zij moeten het BSN en de pasfoto verplicht afschermen of u de ruimte geven dit zelf te doen. Hotels en campings in Nederland mogen uw ID-bewijs zelfs helemaal niet kopiëren; het noteren van uw naam en documentnummer is wettelijk meer dan genoeg.

Stappenplan voor een veilige kopie in de praktijk

Het maken van een kopie rijbewijs veilig maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. U kunt dit zowel digitaal als fysiek aanpakken. 1. Gebruik de officiële KopieID-app van de Rijksoverheid om digitaal uw BSN en pasfoto door te strepen. 2. Voeg met de app een digitaal watermerk toe waarin u het doel, de ontvanger en de datum vermeldt. 3. Werkt u met papier? Gebruik een fysieke beschermfolie of leg strookjes papier over het BSN en de foto heen voordat u de scanner start. 4. Schrijf handmatig met pen dwars over de papieren kopie voor welke instantie het bedoeld is.

Pas op met de strook onderaan het paspoort - en dit vergeten veel mensen - want daar staat uw BSN nog een keer voluit in de cijferreeks. Als u alleen het vakje bovenaan afdekt, ligt uw nummer alsnog op straat. Een kleine onoplettendheid maakt uw hele beveiliging nutteloos.

Welke organisatie krijgt welk type kopie?

Banken en Werkgevers ⭐

- Moeten verplicht volledig zichtbaar blijven voor de controle

- Strikte wetten zoals de Wwft of de wetgeving rondom de loonbelasting

- Volledige, onbewerkte kopie (een zogenaamde schone kopie)

Telecom en Autoverhuur

- Moeten onleesbaar worden gemaakt ter bescherming van privacy

- Geen wettelijke plicht voor BSN-gebruik, kopiëren mag wegens diefstalrisico

- Veilige, aangepaste kopie met afgedekte gegevens

Nederlandse Hotels

- Niet van toepassing; deze gegevens mogen niet worden vastgelegd

- Mogen alleen het type ID en het documentnummer in het nachtregister noteren

- Geen kopie toegestaan (scannen of fotograferen is verboden)

De identiteitscheck van Thijs: Fouten bij de autohuur

Thijs, een 34-jarige software ontwikkelaar uit Utrecht, wilde tijdens zijn vakantie in eigen land een auto huren voor een weekendje weg. Bij de balie vroeg de medewerker direct om zijn ID-kaart te kopiëren voor het diefstalrisico.

Thijs gaf zijn kaart af zonder erbij na te denken. Pas toen hij op de achtergrond de printer hoorde ratelen, schoot hij in de stress: zijn BSN en pasfoto stonden nu onbeveiligd op een blaadje in een open kantoor.

In plaats van akkoord te gaan met de situatie, vroeg hij het papier terug. Hij pakte een zwarte marker van het bureau en streepte ter plekke het BSN in de tekst én in de onderste cijferbalk volledig door.

De verhuurder accepteerde de handmatig aangepaste kopie na een korte uitleg prima, waardoor Thijs met een gerust hart op weg kon zonder angst voor identiteitsfraude.