Hoe lang mag een ei over datum zijn?

Hoe lang mag een ei over datum zijn? Tot 2 weken na THT

Veel consumenten vragen zich af hoe lang mag een ei over datum zijn voordat het daadwerkelijk een gezondheidsrisico vormt. Het direct weggooien van deze producten na de verstreken houdbaarheidsdatum is vaak onnodig. Ontdek de juiste bereidingswijze om oudere exemplaren alsnog volkomen veilig te consumeren zonder risico op infecties.

Hoe lang mag een ei over datum zijn?

Een ei is meestal nog 2 tot 4 weken na de Ten minste houdbaar tot (THT) datum op het doosje veilig te eten, mits je het in de koelkast bewaart. De THT-datum is namelijk een garantie voor de kwaliteit en smaak, niet een harde grens voor de veiligheid. In Nederland worden jaarlijks miljoenen eieren onnodig weggegooid terwijl ze nog prima te consumeren waren. Hoe lang het precies kan, hangt af van je zintuigen en de manier van bewaren.

Niet elk ei dat over de datum is, hoort in de prullenbak. Verre van dat.

Veel mensen raken in paniek zodra ze de datum op het eierdoosje passeren, maar dat is vaak onterecht. De datum die je ziet, is wettelijk vastgesteld op exact 28 dagen na de legdatum.^[3] Dit is het moment waarop de producent niet meer kan garanderen dat het ei de allerhoogste kwaliteit heeft, maar het is handig om te weten hoelang eieren bewaren na tht in de praktijk veilig is. Het betekent namelijk niet dat het op dag 29 plotseling giftig is. In de praktijk blijkt dat ruim 95% van de eieren nog wekenlang goed blijft als de temperatuur in de koelkast constant onder de 7 graden Celsius blijft.

THT versus TGT: Waarom eieren een uitzondering zijn

Het begrijpen van het verschil tussen THT (Ten minste houdbaar tot) en TGT (Te gebruiken tot) bespaart je niet alleen geld, maar voorkomt ook een hoop frustratie. Eieren vallen onder de THT-categorie. Dit betekent dat je na de datum zelf moet beoordelen hoe zie je of een ei nog goed is door te kijken, te ruiken en eventueel een testje te doen. Bij een TGT-datum, zoals bij vers vlees of vis, is de veiligheid na de datum niet meer gegarandeerd en moet je het product wel weggooien.

Ik herinner me nog goed dat ik een keer een doosje eieren vond dat al drie weken over de datum was. Mijn eerste reflex was om ze direct weg te gooien. Ik dacht aan alle horrorverhalen over voedselvergiftiging. Maar mijn oma hield me tegen en liet me zien dat een simpel glas water meer vertelt dan een geprinte datum. Sindsdien vertrouw ik op de wetenschap van het ei zelf, in plaats van alleen op de inkt op het doosje. De poreuze schaal van een ei zorgt er namelijk voor dat de versheid op een heel voorspelbare manier afneemt.

Zo test je of een ei nog goed is: De drijftest

De meest betrouwbare manier om de ouderdom van een ongekookt ei te testen zonder het te breken, is de drijftest. Vul een diep glas of een kom met koud water en leg het ei er voorzichtig in. De positie van het ei vertelt je precies hoe groot de luchtkamer binnenin is geworden door verdamping door de schaal heen.

De resultaten zijn simpel te interpreteren:

Het ei zinkt en blijft plat op de bodem liggen: Dit ei is zeer vers en perfect voor alle bereidingen, inclusief zachtgekookte eieren of gepocheerde eieren. Het ei zinkt maar staat rechtop op de bodem: Het ei is al wat ouder (ongeveer 2 tot 3 weken), maar nog steeds prima om te eten. Bak het goed door of gebruik het in een cake. Het ei blijft drijven aan het oppervlak: Dit ei is oud. De luchtkamer is zo groot geworden dat het ei drijfvermogen heeft gekregen. Hoewel dit niet direct betekent dat het rot is, is de kans op bederf veel groter. Gooi dit ei bij twijfel weg.

Vertrouw op je neus: De ultieme geurtest

Hoewel de drijftest iets zegt over de leeftijd, zegt het niet alles over bacteriële infecties. Soms kan een ei dat zinkt toch bedorven zijn, al komt dat zelden voor. De enige manier om een bedorven ei herkennen met volledige zekerheid te doen, is door het ei apart in een schaaltje te breken. Een bedorven ei herken je direct aan de indringende, zwavelachtige geur. Geloof me, als een ei echt rot is, dan laat je neus je dat direct weten. Geen geur? Dan is er niets aan de hand. Ruik je ook maar iets vreemds? Weg ermee. Geen risico nemen.

De risico's: Hoe zit het met Salmonella?

In Nederland^[1] is het risico op Salmonella in eieren relatief laag, maar het is niet nul. Ongeveer 3 op de 10.000 eieren zijn besmet met deze bacterie. Naarmate een ei ouder wordt, wordt de beschermende laag rond de dooier zwakker. Hierdoor kunnen bacteriën makkelijker binnendringen. Dit is de reden waarom veel mensen twijfelen over hoe lang mag een ei over datum zijn en experts aanraden om oudere eieren altijd volledig te verhitten. Door een ei hard te koken of aan beide kanten te bakken, dood je eventuele bacteriën en maak je het veilig voor consumptie, zelfs als de THT-datum al twee weken gepasseerd is.

Zelden heb ik iemand gesproken die ziek werd van een ei dat goed doorbakken was. De meeste gevallen van voedselvergiftiging door eieren ontstaan door het eten van rauwe eiproducten, zoals zelfgemaakte mayonaise of bavarois, die te lang buiten de koeling hebben gestaan. Voor wie twijfelt over een ei over datum eten, zoals zwangere vrouwen, ouderen en jonge kinderen, geldt echter een strenger advies: gebruik voor hen altijd eieren die ruim binnen de datum zijn en serveer ze nooit rauw of zachtgekookt. Veiligheid gaat hier voor alles.

Bewaren in de koelkast versus op het aanrecht

De plek waar je eieren bewaart, heeft een enorme invloed op hoe lang ze na de datum nog goed blijven. Hoewel supermarkten ze buiten de koeling verkopen, is dat thuis niet de beste optie.

Koelkast (onder 7 graden)

• Blijft vaak 2 tot 4 weken goed na de THT-datum
• De dooier blijft langer stevig en het eiwit minder waterig
• Het verouderingsproces wordt drastisch vertraagd door de lage temperatuur

Aanrecht / Voorraadkast

• Moet uiterlijk op de THT-datum geconsumeerd worden
• Verliest in 1 dag buiten de koelkast evenveel versheid als in 1 week binnen
• Het verouderingsproces kan bij kamertemperatuur tot 7 keer sneller gaan

Lotte's cake-redding in Utrecht

Lotte, een student uit Utrecht, wilde op een zondagavond een cake bakken voor haar huisgenoten. Ze ontdekte dat haar enige doosje eieren al twaalf dagen over de datum was. Ze stond op het punt alles weg te gooien uit angst voor Salmonella.

In plaats van de eieren direct te dumpen, probeerde ze de drijftest in een bierglas. Twee eieren zonken naar de bodem en bleven staan, terwijl de derde een klein beetje begon te zweven in het midden van het glas.

Ze brak de eieren een voor een in een apart schaaltje. Geen van de eieren rook vreemd. Ze besloot de eieren te gebruiken, maar de cake wel vijf minuten langer in de oven te laten staan om er zeker van te zijn dat alles volledig verhit was.

De cake smaakte perfect en niemand werd ziek. Lotte bespaarde hiermee niet alleen geld, maar leerde ook dat haar zintuigen betrouwbaarder zijn dan een willekeurige datum op een verpakking.