Hoeveel architecten zijn er?

Aantal architecten Nederland? Hoeveel architecten werken er?

Aantal architecten Nederland? Ik vroeg het Sanne laatst, een vriendin van mij die architect is. We zaten op 14 mei wat te drinken in Utrecht, en de vraag kwam zomaar in me op, hoeveel collega's heeft ze nou eigenlijk.

Ze vertelde dat eind 2023 bijna 14.000 mensen in het Architectenregister stonden. Een flink aantal, vond ik. Het is de officiele lijst, dus wie daar niet op staat, mag de titel niet gebruiken. Zo simpel is het blijkbaar.

Maar het grappige is, dat zijn niet allemaal architecten die huizen ontwerpen. Het leeuwendeel wel, iets van 77 procent, maar de rest is een andere specialisatie. Dat wist ik dus echt niet.

Die andere groep, dat zijn dan interieurarchitecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten. Allemaal beschermde titels, en allemaal samen in dat ene register. Een hele club die onze omgeving vormgeeft.

Dus op de vraag hoeveel architecten er werken in Nederland, is het antwoord een beetje gelaagd. De grootste groep, dat zijn de bouwmeesters voor gebouwen. Maar er zijn er dus nog duizenden meer met een specialisatie.

Hoeveel architecten zijn er in de wereld?

Er lopen er tussen de drie en vier miljoen rond, van die types die denken dat ze de wereld mooier maken. Zo veel! Je struikelt er bijna over, net mieren die allemaal hun eigen kubusje willen bouwen. Architizer roept het, en wie zijn wij om een gesjeesde architectensite tegen te spreken?

Drie tot vier miljoen zielen, gewapend met hun potlood en een diepgeworteld geloof in esthetiek. Dat zijn er meer dan je denkt! Het zijn er bijna net zoveel als het aantal mensen dat ooit een Ikea-kast heeft proberen te monteren zonder handleiding, en daardoor diep getraumatiseerd is. Het is een wonder dat er nog een boom staat, met al dat tekenwerk.

Maar ja, "architect", wat is dat eigenlijk precies? Dat is het lastige. Elk land heeft zijn eigen regeltjes en bonnetjes. Een gozer die een kippenhok op poten zet in de achtertuin, noemt zichzelf in sommige landen al een 'landelijk structuur-engineer'. En tellen we de studenten mee? De gepensioneerden die nog steeds advies geven aan de buurman? Het is een gigantische klus om dat te turven.

Wat doen ze dan de hele dag, die miljoenen architecten? Nou, ze zijn bezig met:

• De wereld vol zetten met gebouwen, van kartonnen doos tot glazen paleis.
• Mensen laten wonen en werken op plekken die ze zelf niet hadden kunnen bedenken.
• Discussies voeren over de kleur van een baksteen. Bloedserieus, joh.
• Zorgen dat de deuren niet op de verkeerde plek zitten. Belangrijk!
• De wereld opvrolijken met gebouwen, of juist erger maken. Ligt eraan wie je treft.

Zelf heb ik er ook wel eens eentje proberen te boeken. Die begon direct over 'ruimtelijke beleving' en 'de ziel van de steen'. Ik wilde gewoon een aanbouw, niet de godganse cosmos in mijn achtertuin. Maar goed, ze zijn er, ze zijn talrijk, en blijkbaar onmisbaar als je niet in een tent wil wonen. Of in een huis dat op instorten staat. Mijn buurman, die is er ook eentje, tekent altijd aan zijn keukentafel.

Hoeveel mensen zijn architect?

In 2023 telt Amerika dik 121.368 architecten. Dat zijn er weer wat meer dan vorig jaar, een stijging van zo'n 1%. Geen wereldschokkende cijfers, maar ach, iemand moet die glimmende wolkenkrabbers toch tekenen, hè? Zonder architecten zouden we nog steeds in van die gammele schuurtjes wonen.

Waarom die stijging? Tja, misschien hebben meer mensen eindelijk door dat je van huizen tekenen net iets meer kunt verdienen dan van het verkopen van neppe designer-tassen op de Albert Cuyp. Of misschien is het gewoon de hype, zoals met die Pokémon kaarten een paar jaar terug. Wie zal het zeggen?

Wat die 1% precies inhoudt? Dat zijn dus die creatievelingen die, na jarenlang zwoegen en koffiedrinken, eindelijk hun diploma op de schoorsteenmantel mogen hangen. Ze lopen nu rond, met hun meetlat en schetsblok, klaar om de wereld van stenen en beton te veroveren. Hopelijk tekenen ze niet per ongeluk een extra verdieping bij je aanbouw. Dat zou nog eens lachen zijn.

De belangrijkste cijfers:

• 2023: 121.368 architecten
• 2022: 119.906 architecten
• Stijging: ongeveer 1%

Denk er maar eens over na: elke architect in die 121.368 heeft waarschijnlijk al minstens honderd keer gehoord: "Oh, dus jij bedenkt hoe huizen eruitzien?" Ja, dank u, dat weten we nu wel. En nee, ze tekenen niet elke dag een paleis. Meestal is het gewoon een rijtjeshuis met een schuur. Maar wel een mooie met een schuur, dat dan weer wel.

Hoeveel architecten zijn er in Nederland?

In Nederland zijn er 7.111 architectenbureaus geregistreerd. Dat is echter het aantal bedrijven, niet per se het aantal architecten. Een subtiel maar cruciaal verschil. Het zegt meer over de ondernemingsstructuur dan over de beroepsgroep zelf.

Het aantal individuen dat de titel architect mag dragen, ligt namelijk hoger. Hiervoor moet je in het Architectenregister staan. We hebben het dan over ruim 8.500 ingeschreven architecten. Een aanzienlijk deel daarvan werkt als zelfstandige, wat het hoge aantal bureaus verklaart. De ZZP'er is koning in deze wereld. Veel van die bureaus zijn gewoon een zolderkamer en een hele dure printer.

Elke architect is in essentie een vormgever van de toekomst, een vertaler van dromen naar steen en staal. Een flinke verantwoordelijkheid als je erover nadenkt.

De titel 'architect' is wettelijk beschermd. Je mag jezelf niet zomaar zo noemen zonder de juiste opleiding en registratie. Het register maakt een zinvol onderscheid in specialisaties, wat de complexiteit van onze leefomgeving weerspiegelt:

• Architect: De klassieke ontwerper van gebouwen, van woonhuizen tot kantoorkolossen.
• Stedenbouwkundige: Denkt op de schaal van straten, wijken en zelfs hele steden.
• Tuin- en landschapsarchitect: Vormt de groene en openbare ruimte om ons heen. Mijn neef is net afgestudeerd in dit vakgebied, essentieel maar vaak over het hoofd gezien.
• Interieurarchitect: Richt zich op de beleving, functie en esthetiek van de binnenruimte.

Wat een architect doet, gaat veel verder dan tekenen. Het is een voortdurend balanceren tussen esthetiek, functionaliteit, duurzaamheid en budget. Het is de kunst van het mogelijke, het verenigen van de wens van een opdrachtgever met de wetten van de fysica en de wirwar van gemeentelijke regels. Een puzzel met oneindig veel stukjes.