Welk diploma voor docent?

Welk diploma voor docent? Verschil per onderwijsniveau

Wie als docent aan de slag wil, krijgt te maken met specifieke wettelijke kwalificatie-eisen voor het onderwijsniveau. Het behalen van de juiste welk diploma voor docent u nodig heeft, is essentieel om bevoegd voor de klas te staan. Verdiep u in de verschillende onderwijstrajecten en bekwaamheidseisen om uw carrière in het onderwijs succesvol en correct te starten.

Welk diploma voor docent heeft u nodig?

Welk diploma voor docent u nodig heeft, hangt sterk af van het type onderwijs waarin u wilt lesgeven. Er bestaat geen enkelvoudig diploma dat toegang geeft tot alle niveaus, omdat elk onderwijstype specifieke eisen stelt aan zowel vakinhoudelijke als didactische bekwaamheid.

Basisonderwijs: Pabo als basis

Wilt u aan de slag in het basisonderwijs? Dan is een diploma van de Pabo (Pedagogische Academie voor het Basisonderwijs) doorgaans de standaardroute. Daarnaast worden ook diplomas van de ALPO (Academische Lerarenopleiding Primair Onderwijs) of PWPO geaccepteerd. Deze opleidingen richten zich volledig op de ontwikkeling van kinderen in de leeftijd van vier tot twaalf jaar en de bijbehorende didactiek.

Voortgezet onderwijs: Tweedegraads of eerstegraads

In het voortgezet onderwijs werkt men met een bevoegdhedenstelsel. Een tweedegraads lesbevoegdheid geeft u de bevoegdheid om les te geven in de onderbouw van vmbo, havo en vwo, en in het gehele vmbo. Voor de bovenbouw van havo en vwo is een eerstegraads lesbevoegdheid vereist. Deze bevoegdheden behaalt u via een lerarenopleiding, een kopopleiding na een relevante bachelor, of via een zij-instroomtraject waarbij u met een geschiktheidsverklaring direct voor de klas staat terwijl u uw diploma haalt.

Docent worden in het MBO

Binnen het MBO kunt u aan de slag met een tweedegraads of eerstegraads bevoegdheid. Heeft u al een relevant hbo- of wo-diploma in uw vakgebied en de nodige werkervaring? Dan is het PDG traject mbo een veelgebruikte route om alsnog bevoegd te worden zonder de volledige lerarenopleiding opnieuw te volgen.

Hoger onderwijs: HBO en Universiteit

Bij hogescholen en universiteiten ligt de focus sterker op uw vakinhoudelijke expertise. Minimaal een passend hbo-bachelor-, master- of PhD-diploma is hier de norm. Omdat er in het hoger onderwijs minder vaak een formele onderwijsbevoegdheid wordt geëist bij aanvang, moet u meestal binnen enkele jaren na uw start uw Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) of Basiskwalificatie Onderwijs (BKO) behalen.

Veelgestelde vragen

Veel mensen die docent willen worden, lopen tegen vergelijkbare drempels aan. Hier zijn antwoorden op de meest gehoorde vragen: Kan ik docent worden zonder onderwijsdiploma?

Ja, via zij-instroomtrajecten of in het hoger onderwijs waar u tijdens het werken uw didactische kwalificatie behaalt. Wat is het verschil tussen tweedegraads en eerstegraads? De tweedegraads bevoegdheid is voor de onderbouw en het vmbo, terwijl de eerstegraads bevoegdheid noodzakelijk is voor de bovenbouw van havo en vwo. Hoe werkt het PDG traject mbo? Dit is speciaal voor professionals met vakkennis die al in het onderwijs werken of willen gaan werken en hun didactische vaardigheden officieel willen aantonen.

Vergelijking van bevoegdheidstrajecten

Basisonderwijs

• Pabo, ALPO of PWPO
• Didactiek voor de hele basisschoolleeftijd

Voortgezet onderwijs

• Tweedegraads of eerstegraads bevoegdheid
• Vakspecifieke didactiek en onderbouw/bovenbouw

MBO

• Tweedegraads of PDG-traject
• Vakkennis gecombineerd met beroepsdidactiek

Hoger onderwijs

• Relevant Bachelor, Master of PhD
• Vakinhoud + BDB of BKO certificering

De zij-instroomervaring van Mark

Mark, een 35-jarige ingenieur uit Rotterdam, werkte jaren in de techniek maar wilde zijn kennis overdragen. Hij zocht naar manieren om docent te worden zonder opnieuw vier jaar te studeren.

De eerste stap was een sollicitatie bij een regionale scholengemeenschap, waar hij aanvankelijk vastliep op de administratieve rompslomp van de geschiktheidsverklaring. Het was frustrerend om de overstap naar het onderwijs zo bureaucratisch te ervaren.

Mark schakelde hulp in van een onderwijsloket en besefte dat hij via een verkort zij-instroomtraject direct kon starten. Hij begon met lesgeven en combineerde dit met scholing in de avonduren.

Na twee jaar hard werken haalde hij zijn bevoegdheid. Nu is hij met veel plezier docent techniek en helpt hij leerlingen met praktijkervaring die hij zelf in het bedrijfsleven opdeed.