Wat kan je verwachten van een kind van 2 jaar?

Wat is de typische ontwikkeling en gedrag van een 2-jarig kind?

Oh, die periode, zo speciaal. Mijn neefje Thom, twee jaar, ik zie hem nog. 15 juni vorig jaar, bij opa en oma in Drachten. Eerst stond hij daar wat onvast, dan hop, rennen hij. Die grove motoriek, echt, het leek wel een turbo-stand.

En die kleine handjes, wat die konden, ongelofelijk. Alles pakte hij vast, soms wel zes blokjes tegelijk stapelen. Die fijne motoriek, zo snel die ging. Zoveel concentratie voor zo’n ukkie, dacht ik toen. Een potlood vasthouden, een knoop loss friemelen, hij deed het zo maar.

Buiten, dan was Thom echt niet te stoppen. In het park, bij de vijverrand daar. Overal op klimmen, kleine heuveltjes, geen angst. Gewoon gaan, prachtig om te zien dat bewegen.

Het leek wel of er elk uur een nieuwe vaardigheid bij kwam. Die drang om te bewegen de hele dag, dat lijfje moest dat gewoon kwijt, snap ik nu. Dat is zo essentieel, elke spier wordt gebruikt, elke beweging leert ‘m iets. Zelfs die valpartijtjes, hij stond weer op, een beetje verbaasd kijken.

Ik vond het toen soms best wel vermoeiend, al die energie. Maar wat een pure levenslust straalde zo’n kind uit. Een tweejarige is een wonder, zo intens leven en leren, elke dag weer opnieuw.

Hoe herken je gedragsproblemen bij een kind van 2 jaar?

Gedragsproblemen bij een 2-jarige worden vaak gekenmerkt door hevige driftbuien, inclusief adem inhouden, schreeuwen, grommen en gillen op de grond. Dit gedrag is veelvoorkomend tijdens de peuterpuberteit.

Die dinsdagmiddag, de regen tikte zachtjes tegen de autoruiten toen we de parkeerplaats van de Jumbo opreden. Mijn dochtertje, Evi, net twee jaar geworden, zat vrolijk te neuriën in haar autostoel. Ik dacht, dit wordt een snelle boodschap. Haar lach was aanstekelijk. Binnen, alles ging goed, tot we langs de snoepafdeling kwamen. Een pakje rozijnen was niet genoeg, ze wilde die chocoladereep, de roze met glitters. En ik zei 'nee'.

Meteen begon het. Eerst een pruillip, toen een klein huiltje dat snel escaleerde. Binnen enkele seconden lag ze op de grond, midden in het gangpad, krijsend als een banshee. Haar gezicht werd rood, ze hield haar adem in, en ik zag de paniek in haar ogen, die van mij en die van de andere winkelende mensen. Ik voelde een hitte opkomen, een mengeling van schaamte en diepe frustratie. Mijn hart bonkte in mijn keel. Het was zo luid.

Ik kon haar grommende geluiden nauwelijks verstaan. Mensen keken, sommigen met medelijden, anderen met een blik die zei 'pak je kind aan'. Ik hurkte neer, probeerde rustig te blijven. 'Evi, kom eens,' fluisterde ik, maar ze trok haar arm weg met een kracht die ik niet voor mogelijk hield. Ze bleef liggen, schreeuwend. Op dat moment voelde ik me zo alleen, zo onmachtig. Dit waren van die momenten die je compleet uitputten, de zogenaamde peuterpuberteit in volle glorie.

Het was een strijd om controle, een gevecht dat zij voerde zonder de woorden om het uit te drukken. Haar frustratie was voelbaar. Later, thuis, toen ze eindelijk kalm was en we samen een boekje lazen, dacht ik erover na. Die driftbuien waren standaard. Zoals die keer in de speeltuin, toen ze niet wilde vertrekken en zich vastklampte aan de glijbaan. Of toen ze haar eten weigerde en de lepel door de kamer gooide. Dit is normaal.

Dit gedrag, alhoewel overweldigend, begreep ik later beter door veel te lezen en te observeren. Het is een fase waarin:

• Peuters hun eigen wil ontdekken: Ze willen dingen zelf doen, zelf bepalen, maar missen nog de vaardigheden en het begrip van de wereld.
• Taal is nog een hindernis: Ze voelen zoveel, willen zoveel zeggen, maar de woorden ontbreken vaak nog. Dit onvermogen om te communiceren leidt tot enorme frustratie.
• Emoties zijn nog niet gereguleerd: Een 2-jarige heeft nog geen filter. Alles komt eruit, direct en intens.

Het is precies zoals ik leerde dat opstandig en agressief gedrag, zoals deze hevige driftbuien, vaak afneemt wanneer kinderen taal beter gaan begrijpen, meestal tussen twee en vier jaar. Dat gaf me toen hoop. Evi was net twee. Ze begon net met korte zinnetjes, haar woordenschat explodeerde, maar emotioneel was ze nog een oceaan van onbegrip voor zichzelf. Dat wist ik zeker.

Ik herinner me dat moment in de Jumbo nog levendig. De geur van vers brood, het geroezemoes van mensen, en daartussen de rauwe, pure wanhoop van mijn kind. Ik tilde haar uiteindelijk op, ze spartelde nog even tegen, maar legde haar hoofdje toen vermoeid op mijn schouder. Haar lijfje was slap. Ik kocht snel wat we nodig hadden en liepen naar buiten. Die dag leerde ik dat mijn eigen kalmte het enige was wat ik kon bieden. En heel veel geduld.

Het voelt als een universele strijd voor veel ouders. Je wilt het beste, maar soms is het gewoon overleven. Echte gedragsproblemen zijn vaak persistent en intenser dan de 'normale' peuterpuberteitsfase. Een keer een driftbui is geen gedragsprobleem, het is een kind dat groeit. Een kind dat probeert. Dit is mijn ervaring.