Wat is het verschil tussen interprofessioneel en multidisciplinair samenwerken?

Verschil interprofessioneel en multidisciplinair samenwerken: Integratie vs afbakening

Inzicht in het verschil interprofessioneel en multidisciplinair samenwerken helpt professionals om complexe vraagstukken effectiever aan te pakken. Door de juiste vorm van samenwerking te kiezen, voorkom je misverstanden, verhoog je de kwaliteit van de dienstverlening en realiseer je een betere aansluiting bij de behoeften van de cliënt.

Wat is het verschil tussen interprofessioneel en multidisciplinair samenwerken?

Interprofessioneel samenwerken gebeurt vanuit één visie en een gezamenlijk zorgplan, waarbij verschillende disciplines echt versmelten in hun aanpak. Dit in tegenstelling tot multidisciplinair samenwerken, waarbij de verschillende professies weliswaar samenwerken, maar vaak georganiseerd langs elkaar heen werken vanuit hun eigen losse kaders.

Het onderscheid is in de praktijk vaak lastig te zien op papier; beide vormen betrekken verschillende disciplines, maar de onderlinge communicatie en besluitvorming verschillen fundamenteel.

Kenmerken van multidisciplinair samenwerken

Bij multidisciplinair samenwerken behoudt iedere professional zijn eigen verantwoordelijkheid en eigen vakgebied. Je ziet dit vaak in traditionele ziekenhuisomgevingen waar een arts, een fysiotherapeut en een verpleegkundige wel overleg hebben over een patiënt, maar ieder een eigen behandelplan opstellen.

Deze aanpak werkt prima voor afgebakende problemen, maar heeft een groot nadeel. Het risico op langs elkaar heen werken ligt altijd op de loer, omdat er geen gedeelde overkoepelende visie is die alle neuzen dezelfde kant op duwt.

De valkuil van gefragmenteerde zorg

Wanneer specialisten in silos werken, moeten patiënten vaak eindeloos hun verhaal herhalen. Dat kost energie bij zowel cliënt als zorgverlener, en de communicatielijnen verlopen traag.

De kracht van interprofessioneel samenwerken en leren

Interprofessioneel samenwerken gaat een flinke stap verder dan simpelweg overleggen. Het vormt de kern van moderne zorgverlening en onderwijs, zoals ook benadrukt binnen academische medische netwerken.

Hierbij staat één gezamenlijke visie centraal. Professionals leren mét, van en over elkaar om zo de kwaliteit van de zorg of het onderwijs te verbeteren.

Eén zorgplan en een gedeelde verantwoordelijkheid

In plaats van drie losse plannen is er bij interprofessionele samenwerking sprake van één geïntegreerd plan. Iedereen draagt gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor het eindresultaat. Dat vraagt om een open blik en het loslaten van specialistische egos.

Vergelijking tussen Multidisciplinair en Interprofessioneel

Om het verschil scherp te krijgen, zetten we de belangrijkste kenmerken naast elkaar.

Multidisciplinair samenwerken

• Naast elkaar werken met afgebakende taken

• Verschillende visies vanuit eigen discipline

• Meerdere losse plannen per vakgebied

⭐ Interprofessioneel samenwerken

• Volledige integratie en gezamenlijk leren

• Eén gedeelde visie op de cliënt of patiënt

• Eén centraal en geïntegreerd plan

De praktijktest in een gezondheidscentrum te Utrecht

Hulpverlener Lisa liep vast in een revalidatietraject voor een complex patiëntendossier, omdat de fysiotherapeut, ergotherapeut en maatschappelijk werker elk hun eigen koers voeren.

De communicatie verliep stroef via trage e-wisselingen en de cliënt raakte ontmoedigd door tegenstrijdige adviezen.

Het team besloot het over een andere boeg te gooien en schakelde over op interprofessioneel overleg met één gezamenlijk doel en plan.

Binnen vier weken nam de effectiviteit van de behandelingen toe met ongeveer dertig procent, en ervoeren zowel het team als de patiënt veel meer rust en lijn in het proces.