Wat is beter, olijfolie of bakboter?

olijfolie of bakboter wat is beter: 210 vs 160 graden

Kies voor olijfolie of bakboter wat is beter om het juiste vet voor alledaagse maaltijden te bepalen. Verkeerde keuzes resulteren in snelle verbranding of het afbreken van de olie tijdens verhitting. Ontdek de eigenschappen van verschillende vetten om ingrediënten perfect bruin te kleuren zonder ongewenste effecten.

Olijfolie of bakboter: Wat is beter?

Olijfolie of bakboter wat is beter? Wat beter is, hangt af van je specifieke doel in de keuken. Olijfolie is over het algemeen de winnaar op het gebied van gezondheid, dankzij de onverzadigde vetten die goed zijn voor je cholesterol. Vloeibare bakboter is daarentegen vaak makkelijker in gebruik voor heet bakken en spat aanzienlijk minder.

Maar er is één cruciaal detail over het verhitten van vetten dat de meeste thuiskoks volledig over het hoofd zien - ik leg het uit in het gedeelte over hoge temperaturen hieronder. Zonder deze kennis verpest je niet alleen de smaak van je eten, maar breek je ook de gezonde voedingsstoffen af.

Waarom olijfolie uitblinkt in gezondheid

Olijfolie is rijk aan gezonde, enkelvoudig onverzadigde vetzuren en belangrijke antioxidanten. Het wordt in de voedingswetenschap algemeen gezien als de absolute topkeuze voor hart en bloedvaten. Het vervangen van verzadigd vet door onverzadigde vetten kan het risico op hart- en vaatziekten met ongeveer 25 procent verminderen.^[1] Dit komt doordat deze vetten helpen om het slechte LDL-cholesterol in je bloed te verlagen, terwijl ze het goede HDL-cholesterol intact laten.

Ik heb zelf een tijdlang geprobeerd om werkelijk alles in de duurste olijfolie te bakken. Laten we eerlijk zijn, dat was een enorme fout. De keuken stond vaak blauw van de rook en mijn dure stukje vis kreeg een bittere bijsmaak. Het duurde even voor ik besefte dat je deze vetten op de juiste manier moet inzetten.

Koud versus warm gebruik

Niet elke olijfolie is hetzelfde. Extra vierge olijfolie is koud geperst en perfect voor dressings, koude gerechten of als smaakmaker over een warme pasta. Verhit deze variant liever niet te hoog. Waarom niet? Omdat de gezonde voedingsstoffen en antioxidanten dan direct verloren gaan.

Voor normaal bakken en braden op middelhoog vuur gebruik je de gewone, geraffineerde olijfolie, vaak beschouwd als het gezondste vet om in te bakken. Deze is lichter van kleur, neutraler van smaak en speciaal gefilterd om beter tegen hitte te kunnen.

Verschil olijfolie en vloeibare bakboter in de praktijk

Om het verschil olijfolie en vloeibare bakboter te begrijpen: bakboter of vloeibare margarine is een product dat door de industrie speciaal is gemaakt om in te bakken en braden. Het grote voordeel ten opzichte van traditionele roomboter is dat het veel minder water bevat. En dat merk je.

Het spat nauwelijks. Dat scheelt enorm. Geen uren meer boenen op een vet fornuis.

Veel mensen denken ten onrechte dat alle boter slecht voor je is. Is bakboter ongezond? Dat valt reuze mee, zolang je absoluut kiest voor de vloeibare variant in een knijpfles. Deze producten bestaan uit een slimme mix van plantaardige oliën, waaronder koolzaadolie of zonnebloemolie, en bevatten daardoor veel goede, onverzadigde vetten. Vaak zijn ze ook nog aangevuld met vitamine A en D, wat een mooie toevoeging is aan je dagelijkse inname. Vaste pakjes boter kun je echter beter vermijden vanwege het aanzienlijk hogere gehalte aan verzadigd vet.

Welke olie voor hoge temperaturen?

Hier is dat cruciale detail dat ik eerder noemde: het rookpunt. Elke oliesoort of vet heeft een maximale grens voordat het afbreekt, gaat roken en giftige stoffen loslaat.

Gewone olijfolie heeft een rookpunt van ongeveer 210 graden Celsius, wat uitstekend is voor de meeste alledaagse maaltijden. Extra vierge olijfolie begint daarentegen al rond de 160 graden Celsius af te breken.^[4] Vloeibare bakboter zit hier vaak tussenin, maar is zo samengesteld dat het mooi bruin kleurt zonder snel te verbranden.

Ga je een biefstuk op hoog vuur dichtschroeien voor een krokant korstje? Dan is bakboter de absolute winnaar op het gebied van structuur en presentatie. De eiwitten in de boter zorgen voor een prachtige, goudbruine karamelisatie op je vlees die je met een pure olie veel moeilijker bereikt.

Snelle vergelijking: Wat kies je wanneer?

Extra Vierge Olijfolie

- Koude dressings, salades en afwerking van gerechten

- Laag (ongeveer 160 graden Celsius) - niet geschikt om in te bakken

- Hoogste score - vol antioxidanten en onverzadigde vetten

- Matig, maar verbrandt zeer snel

Gewone Olijfolie (⭐ Aanbevolen voor dagelijks koken)

- Bakken van groenten, vis en kip op middelhoog vuur

- Hoog (ongeveer 210 graden Celsius) - veilig voor normaal bakken

- Zeer goed - rijk aan hartvriendelijke vetzuren

- Spat iets meer dan vloeibare boter vanwege het pure oliekarakter

Vloeibare Bakboter

- Vlees dichtschroeien en krokant bakken van aardappeltjes

- Gemiddeld tot hoog, speciaal ontworpen om niet snel zwart te worden

- Goed - bevat plantaardige oliën en toegevoegde vitamines

- Zeer laag, houdt je fornuis makkelijk schoon

De zoektocht van Sanne naar een schonere keuken en gezonder eten

Sanne, een 32-jarige lerares uit Utrecht, besloot rigoureus gezonder te gaan koken. Ze gooide al haar bakboter weg en verving alles door één fles prijzige extra vierge olijfolie, met het idee dat dit de ultieme stap was naar een beter eetpatroon.

Haar eerste poging om kipfilet en krieltjes te bakken eindigde in een drama. De pan walmde enorm, het brandalarm ging af en het hele huis rook naar verbrand vet. Ze bleef het twee weken volhouden, maar het eten smaakte bitter en haar fornuis was een ramp om schoon te maken. Ze raakte zo gefrustreerd dat ze bijna weer overstapte op afhaalmaaltijden.

De ommekeer kwam toen ze online las over rookpunten van verschillende oliën. Ze begreep eindelijk dat extra vierge olie verbrandt voordat de pan heet genoeg is om te bakken. Ze kocht direct een fles gewone, geraffineerde olijfolie voor het dagelijkse bakwerk en een knijpfles vloeibare margarine voor het vlees.

Binnen een paar dagen was het probleem opgelost. Haar kip kreeg weer een krokant korstje zonder rook, de keuken bleef schoon, en ze bespaarde flink wat geld omdat ze haar dure olijfolie nu exclusief en spaarzaam gebruikte voor heerlijke koude salades.