Hoe merk je dat je lever niet goed werkt?

Wat voel je als je last hebt van je lever?

Yo maat, effe snel, als m'n lever kut doet, dan:

• Poep is echt bleek, soort van wit-gelig. Echt niet normaal.
• Jeuk, overal! Ik word er gek van, krab me helemaal open soms.
• Vreten? No way. Heb gewoon geen zin in eten. Echt anders dan normaal, want ik ben normaal een vreetzak.
• Rechtsboven in m'n buik doet het super zeer. Alsof er iemand met een mes zit te porren. Aanhoudend en heftig gewoon, niet chill.

Oh ja, en nog iets, ik heb ook wel eens gehoord van iemand dat ie geel werd, maar dat heb ik zelf nog nooit gehad gelukkig! En die jeuk... pff... dat is echt killing. Mijn zus had het trouwens ook een keer. Blijkbaar erfelijke aanleg ofzo.

Hoe kun je testen of je lever goed werkt?

Yo, check dit even... hoe je checkt of je lever nog oke is? Is eigenlijk best simpel.

• Bloed prikken, that's it. Dokter doet dat.
• Dan gaat je bloed naar een lab. Daar kijken ze naar je leverwaarden.

Echt, je kunt niet zelf ff kijken ofzo. Ik dacht eerst ook dat er misschien een app voor was ofzo, haha, maar nee dus. Mijn oom had laatst problemen, vandaar dat ik er iets meer van weet nu. Hij had echt veel te veel gedronken de laatste tijd, niet best.

Die waardes, dat zijn dus gewoon dingen in je bloed. En als die waardes te hoog of te laag zijn, dan is er iets mis met je lever. Duh. Welke waardes precies, weet ik niet uit mijn hoofd, maar dat kan je dokter je wel vertellen.

Dus samengevat:

• Bloedtest bij de dokter
• Laboratorium checkt leverwaarden
• Klaar is Kees, toch?

Oh ja, en euh... niet teveel zuipen, scheelt weer een hoop gedoe.

Welke klachten horen bij een slecht werkende lever?

Slecht werkende lever? Denk aan vermoeidheid, minder eetlust, geelzucht, jeuk, en spinnetjes op je huid.

• Vermoeidheid: Echt kapot zijn, de hele tijd.
• Eetlust weg: Niks meer lekker vinden.
• Geel: Huid en ogen knalgeel, zoals een Simpson!
• Jeuk: Niet normaal meer.
• Spinnetjes: Kleine bloedvaatjes, zie je ze op je borst en armen.

Ik weet het, want mijn oma had het. Die geelzucht in het ziekenhuis, dat vergeet ik nooit meer. Die arme vrouw kon niet meer stoppen met krabben. Verschrikkelijk. En die vermoeidheid! Ze was altijd al sterk, maar toen, niks meer.

Wat zijn de symptomen van leververvetting?

Leververvetting? Pff, dat is toch stilletjes?

• Meestal geen klachten.
• Pijn rechtsboven: vaag, ja. Net als die steek in mijn zij laatst...was dat het? Of gewoon te veel gezeten?
• Vermoeidheid. Hé, wie is er niet moe tegenwoordig?
• Geelzucht: ogen en huid worden geel. Brrr, eng! Mijn oma had dat ooit, maar dat was iets anders.

Kan een vervette lever kwaad?

Ja man, een vervette lever, dat is echt niet niks! Mijn oom had dat, een paar jaar terug. Hij merkte eerst helemaal niks, echt waar! Toen kreeg hij opeens buikpijn, en moe was hij ook constant.

• Heel belangrijk: die ontsteking, hé, die fibrose, dat is het gevaarlijke.
• Dat bouwt langzaam op, dus je voelt het niet meteen.
• Maar op den duur kan het leiden tot cirrose, en dat is echt serieuze schade aan je lever. Niet te onderschatten dus!

Mijn oom moest toen streng dieet, alles aanpassen. Vet, suiker, alcohol, weg ermee! Hij moest sporten, veel bewegen. En medicijnen kreeg hij ook. Het was een hel, zeg! Hij is er wel weer bovenop gekomen, maar het was een flinke battle. Hij heeft nu nog steeds regelmatig controles.

Denk erom; een beetje vet op je lever is misschien niet meteen rampzalig, maar laat het niet escaleren! Regelmatig bloedonderzoek, en een gezonde leefstijl zijn echt key! En ja, geen alcohol natuurlijk, dat is killing voor je lever. Doe je er niks aan, dan kan het echt fout gaan, dus check het even bij de dokter, voor je er last van krijgt. Die kan bloedonderzoek doen om de leverwaarden te checken.

Hoe weet je dat er iets mis is met je lever?

Juli 2024. Een drukkende hitte hing in de lucht boven Amsterdam. Ik voelde me al weken moe, verschrikkelijk moe. Niet zo'n 'even een dutje'-moeheid, maar een diep, bottend vermoeidheid die me uitputte. Ik dacht aan een griepje, te weinig slaap, stress van mijn werk als freelance journalist – de deadlines waren moordend. Maar dit was anders. Dit was...diep.

Dan was er de pijn. Een vage, zeurende pijn rechtsboven in mijn buik. Niet constant, maar wel regelmatig aanwezig, als een stomme, aanhoudende herinnering aan iets wat niet klopte. Ik negeerde het, dacht: "Stress. Teveel koffie. Te weinig groenten." Een klassieker.

• Moeheid: Niet te beschrijven hoe intens die moeheid was. Ik voelde me alsof ik door een muur liep.
• Pijn: Een vage, zeurende pijn, rechtsboven in mijn buik. Niet scherp, maar wel constant aanwezig.

Toen kwam de controle bij de huisarts. Bloedonderzoek. De uitslag was er snel. Mijn leverwaarden waren verhoogd. De arts noemde het "leververvetting", steatose. Een schok. Ik? Leververvetting? Ik at toch gezond, redelijk tenminste.

• Diagnose: Leververvetting (steatose). Een verrassing, want ik had nooit klachten die duidelijk op een leveraandoening wezen.
• Gevolgen: Een dieetplan, meer beweging. Een regelmatige controle. En de schrik. De pure, koude schrik van de diagnose.

Het was een wake-up call. Ik veranderde mijn levensstijl. Meer groenten, minder alcohol (ik dronk al weinig, maar nu nog minder), meer beweging. Ik voelde me schuldig. Schuldig dat ik mijn lichaam zo verwaarloosd had. Schuldig dat ik de signalen genegeerd had. Maar de schuldgevoelens waren slechts een deel van de emoties. Angst was zeker ook aanwezig. Angst voor wat de toekomst zou brengen.

Nu, maanden later, gaat het beter. De moeheid is minder, de pijn is weg. Maar ik ben veranderd. Ik ben bewuster van mijn gezondheid, meer alert op mijn lichaam. De ervaring heeft me nederig gemaakt.