Wat zit er in toetsingsinkomen?

Toetsingsinkomen: verzamelinkomen of belastbaar loon?

Het toetsingsinkomen bepaalt of u recht heeft op toeslagen zoals huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget. Een onjuiste inschatting van uw inkomen leidt tot terugvorderingen van de Belastingdienst. Daarom is het belangrijk om precies te weten wat zit er in toetsingsinkomen. Lees verder voor een heldere uitleg en voorkom verrassingen.

Wat is het toetsingsinkomen precies?

Jouw toetsingsinkomen is het bedrag dat bepaalt op hoeveel toeslag je recht hebt. Doe je belastingaangifte? Dan is je toetsingsinkomen simpelweg gelijk aan je verzamelinkomen uit je definitieve aanslag. Doe je geen aangifte? Dan kijkt men naar wat is belastbaar loon voor toeslagen.

Ruim 65% van de toeslagontvangers moet het inkomen zelf schatten voor het komende year. En dat gaat opvallend vaak mis. Mensen vergeten bepaalde inkomsten op te tellen of trekken bedragen af die helemaal niet aftrekbaar zijn. Het gevolg is een onjuiste schatting, waardoor toeslagen later met forse bedragen moeten worden terugbetaald.

Eerlijk gezegd was ik hier vroeger ook altijd door in de war. Ik dacht dat mijn netto loon telde. Dat klopt dus niet. Na een pijnlijke naheffing van ruim 500 euro leerde ik snel dat de overheid altijd met bruto en fiscaal genormeerde bedragen rekent.

Waaruit bestaat jouw toetsingsinkomen?

Om te weten wat zit er in toetsingsinkomen, moet je kijken naar de drie verschillende inkomstenboxen van de Nederlandse inkomstenbelasting. Het totaal van deze boxen, min de aftrekposten, vormt jouw definitieve bedrag.

Inkomsten uit werk en woning (Box 1)

Dit is voor de meeste mensen de grootste en belangrijkste categorie. Het omvat je bruto salaris, vakantiegeld, een dertiende maand, bonussen, maar ook uitkeringen en partneralimentatie die je ontvangt. Heb je een eigen huis? Dan tel je het eigenwoningforfait hierbij op, en haal je de hypotheekrenteaftrek er weer vanaf.

Aanmerkelijk belang en Sparen (Box 2 en 3)

Box 2 is alleen relevant als je meer dan 5% van de aandelen in een bv hebt. Box 3 gaat over je vermogen. Heb je meer spaargeld of beleggingen dan de heffingsvrije grens? Dan berekent de overheid een fictief rendement over dat bedrag. Ongeveer 25% van de huishoudens in Nederland heeft voldoende vermogen om inkomsten in Box 3 te moeten opgeven, wat hun totale toetsingsinkomen verhoogt.

ZZP'ers en Ondernemers: Een ander verhaal

Voor ondernemers is het bepalen van het toetsingsinkomen behoorlijk lastig. Je kijkt hierbij namelijk niet naar je totale omzet, maar naar je belastbare winst.

Mijn eerste jaar als freelancer gaf ik per ongeluk mijn totale jaaromzet op bij het aanvragen van zorgtoeslag. Resultaat? Mijn geschatte inkomen was veel te hoog en ik kreeg nul euro toeslag. Het kostte me maanden om dit te corrigeren. Het juiste antwoord op de vraag hoe bereken ik mijn toetsingsinkomen is je winst ná de ondernemersaftrek, zoals de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Dit verlaagt je toetsingsinkomen aanzienlijk, vaak met 10 tot 15 procent ten opzichte van je bruto winst.

Hoe bereken ik mijn toetsingsinkomen zonder fouten?

Mensen die handmatig hun inkomen proberen te berekenen, maken in veel gevallen een fout met de aftrekposten. Er is een veel veiligere methode.

Pak je jaaropgave. Dat is de sleutel. Kijk naar het bedrag bij loon voor loonbelasting of fiscaal loon. Tel de bedragen van al je jaaropgaven bij elkaar op. Trek daar vervolgens eventuele grote aftrekposten - zoals hypotheekrente of studiekosten - vanaf. Op die manier is de hoogte toetsingsinkomen vinden een stuk eenvoudiger en kom je heel dicht in de buurt van je daadwerkelijke cijfers.

Overzicht: Wat telt wel en niet mee voor je toetsingsinkomen?

Niet al het geld dat op je bankrekening binnenkomt, wordt door de overheid als inkomen gezien. Hier is een duidelijk onderscheid.

Wel inbegrepen (Verhoogt je inkomen)

• WW, WIA, bijstand of AOW-uitkeringen

• Partneralimentatie die je ontvangt (maar niet voor kinderen)

• Bruto salaris, vakantiegeld, bonussen en eindejaarsuitkeringen

• Het eigenwoningforfait

Aftrekposten (Verlaagt je inkomen)

• Partneralimentatie die je betaalt aan je ex-partner

• Specifieke niet-vergoede zorgkosten boven de drempelwaarde

• Betaalde hypotheekrente voor je eigen woning

• Zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling

Niet inbegrepen (Geen invloed)

• Kinderbijslag en ontvangen kinderalimentatie

• Belastingvrije schenkingen of erfenissen

• Zorgtoeslag, huurtoeslag en kinderopvangtoeslag zelf

• Belastingvrije onkostenvergoedingen van je werkgever

De toeslagen-valkuil van Sanne

Sanne, een 28-jarige verpleegkundige uit Utrecht, wilde huurtoeslag aanvragen voor haar nieuwe appartement. Ze logde in en vulde haar netto maandsalaris in, simpelweg vermenigvuldigd met twaalf maanden. Ze dacht dat ze het prima had geregeld.

Dat ging helemaal mis. Ze was haar opgebouwde vakantiegeld en de onregelmatigheidstoeslag voor haar nachtdiensten compleet vergeten. Daardoor leek haar inkomen op papier ruim 3.500 euro lager dan het in werkelijkheid was.

Na negen maanden kreeg ze een blauwe envelop op de mat. Ze moest 850 euro aan onterecht ontvangen huurtoeslag terugbetalen. Toen pas besefte ze dat ze het 'fiscaal loon' van haar jaaropgave had moeten gebruiken, niet de netto bedragen van haar bank app.

Nu pakt ze in maart altijd direct haar jaaropgaven erbij om haar schatting in het portaal aan te passen. Haar schatting is nu altijd spot-on, en de stress van onverwachte naheffingen is verleden tijd.