Hoeveel betaal je voor een eigenwoningforfait?

Hoeveel betaal je voor een eigenwoningforfait: tarieven

Woningeigenaren krijgen te maken met een fiscale bijtelling bij het inkomen op basis van de woningwaarde. Het begrijpen van deze regeling helpt bij het correct indienen van de belastingaangifte en voorkomt financiële verrassingen.

Hoeveel betaal je voor een eigenwoningforfait?

Het eigenwoningforfait is een bedrag dat je bij je inkomen in box 1 moet tellen als je een koopwoning hebt die tevens je hoofdverblijf is. Veel huiseigenaren vragen zich af hoeveel ze hier nu precies voor betalen en hoe dit bedrag tot stand komt. Laten we meteen met de deur in huis vallen: het is geen directe factuur die je ontvangt, maar een fictieve bijtelling die invloed heeft op je uiteindelijke inkomstenbelasting.

De hoogte van dit forfait wordt berekend als een vast percentage van de WOZ-waarde van je woning zoals die door de gemeente is vastgesteld. Voor woningen met een doorsnee waarde tot een bepaalde grens geldt over het algemeen een percentage van 0,35 procent. Dat betekent dat als je een woning hebt met een WOZ-waarde van 400.000 euro, de bruto bijtelling neerkomt op 1.400 euro per jaar. Dit bedrag wordt opgeteld bij je belastbare inkomen uit werk en woning, waardoor je hierover belasting betaalt tegen je marginale belastingtarief.

Hoe wordt het percentage en de WOZ-waarde bepaald?

De Belastingdienst hanteert staffels die gekoppeld zijn aan de WOZ-waarde van het kalenderjaar. Voor huizen met een waarde tot 1.330.000 euro is het percentage vastgesteld op 0,35 procent. Mocht de WOZ-waarde van je woning boven dit bedrag uitkomen, dan spreekt men in de in de wandeling ook wel van de villataks. Over het deel dat boven de grens van 1.330.000 euro uitkomt, geldt namelijk een hoger percentage van 2,35 procent. Dit zorgt ervoor dat eigenaren van zeer duur bezit proportioneel meer bijdragen.

Ik kan me herinneren dat ik de eerste keer dat ik de aanslag inkomstenbelasting doornam, flink schrok van die bijtelling. Het voelt contra-intuitief om belasting te betalen over een woning waar je nota bene in woont en maandelijks voor afbetaalt. Maar de gedachte hierachter vanuit de fiscale wetgeving is dat een eigen koopwoning wordt gezien als een vorm van inkomen in natura; je bespaart immers op huurkosten vergeleken met iemand die huurt.

De wisselwerking met de hypotheekrenteaftrek en Wet Hillen

Hoeveel je er netto van merkt in je portemonnee, hangt sterk af van je hypotheeksituatie. Als je een grote hypotheek hebt met bijbehorende hypotheekrenteaftrek, wordt het eigenwoningforfait daar vrijwel direct mee verrekend. De renteaftrek is in de regel een stuk hoger dan de bijtelling, waardoor de netto som onder de streep vaak gunstig uitvalt.

Geen of kleine hypotheek: Heb je je huis nagenoeg afbetaald? Dan kan de bijtelling hoger zijn dan je hypotheekrenteaftrek. Wet Hillen: Gelukkig is er een regeling die ervoor zorgt dat je niet opeens belasting hoeft te betalen over een negatieve aftrek. Deze regeling wordt echter geleidelijk afgebouwd. Netto effect: Het loont altijd om vooraf een zorgvuldige eigenwoningforfait berekenen uit te voeren om te zien wat het daadwerkelijke saldo voor jouw huishouden is.

Waar moet je op letten bij de belastingaangifte?

Bij het indienen van je belastingaangifte vult de Belastingdienst de WOZ-waarde vaak al automatisch voor je in op basis van de gegevens die bij hen bekend zijn. Toch is het belangrijk om dit zelf goed na te lopen om te ontdekken hoe werkt het eigenwoningforfait binnen jouw specifieke situatie. Zorg ervoor dat je de juiste peildatum aanhoudt die hoort bij het betreffende belastingjaar. Een verkeerde WOZ-waarde kan immers direct leiden tot een onjuiste berekening van je eigenwoningforfait.

Controleer of de ingevulde WOZ-waarde overeenkomt met de beschik van je gemeente. Onthoud dat de waarde van het kalenderjaar leidend is voor de aangifte over datzelfde jaar. Maak bezwaar bij de gemeente als je vermoedt dat de WOZ-waarde te hoog is ingeschat.

Vergelijking van de tarieven en situaties bij het eigenwoningforfait

Woning met grote hypotheek

- Starters en doorstromers met recente financiering

- Per saldo een aftrekpost in box 1

- Vaak hoger dan de bijtelling zelf

- Gebaseerd op 0,35% van de WOZ-waarde

Aflossingsvrije woning of kleine hypotheek

- Doorstromers en senioren die langere tijd in hun huis wonen

- Per saldo een bijtelling die het inkomen verhoogt

- Minimaal of volledig afwezig

- Standaard percentage van 0,35% over de WOZ

Luxe woning boven de grens (Villataks)

- Eigenaren van exclusieve of zeer grote vastgoedpanden

- Aanzienlijke verhoging van het belastbaar inkomen

- Verschilt per situatie, vaak beperkt door de maximering

- 0,35% tot 1.330.000 euro en 2,35% over het meerdere

De ervaring van Mark met een afgeloste woning

Mark, een 58-jarige ondernemer uit Utrecht, had zijn hypotheek volledig afgelost en verwachtte daarom dat hij helemaal geen fiscale lasten meer zou hebben rondom zijn koopwoning.

Tot zijn grote verrassing zag hij bij de belastingaangifte een bedrag van ruim duizend euro bij zijn inkomen opgeteld worden, puur vanwege het eigenwoningforfait van zijn woning.

Na even puzzelen en overleg met een fiscalist ontdekte hij dat de Wet Hillen een deel van dit bedrag compenseerde omdat hij nauwelijks rente aftrok, maar de schrik van een 'fictief inkomen' zat er goed in.

Vanaf dat moment hield Mark hier jaarlijks rekening mee in zijn financiële planning, waardoor de blauwe envelop geen onverwachte financiële tegenvallers meer opleverde.