Wat is de juiste kijkvolgorde?

Wat is de juiste kijkvolgorde: Chronologisch vs release

Beginnen aan een enorme filmreeks roept vaak de vraag op over wat is de juiste kijkvolgorde. Het is frustrerend om de verhaallijn of belangrijke connecties te missen door een verkeerde keuze. Ontdek de verschillende manieren om deze verhalen te ervaren en kies de perfecte methode voor jouw filmavond.

Waarom is er niet één 'juiste' kijkvolgorde?

Het korte antwoord is: die is er ook niet. Of je nu voor het eerst in een filmuniversum duikt of voor de zoveelste keer, de juiste manier om te kijken hangt volledig af van je doel. De twee populairste routes zijn de chronologische volgorde (de gebeurtenissen in het verhaal zelf volgen) en de volgorde van uitgavedatum (zoals de films in de bioscoop zijn verschenen) (citation:1)(citation:2). Geen van beide is fout, maar ze geven je wel een heel andere ervaring.

Een chronologische volgorde helpt je de tijdlijn van A tot Z te begrijpen. De releasevolgorde laat je daarentegen de films beleven zoals de makers ze hebben opgebouwd en zoals het publiek ze oorspronkelijk ontdekte, inclusief de plottwists en onthullingen die daarbij horen. Daarom bestaat er voor populaire franchises vaak niet één, maar meerdere juiste lijsten, zoals voor Star Wars, waar verschillende kijkvolgorde films worden genoemd. ^[2]

De twee hoofdpaden: Chronologisch versus Release

Chronologische volgorde: Het verhaal van begin tot eind

Deze methode is ideaal als je het liefst het complete verhaal van een universum in historische volgorde wilt beleven. Je begint bij de oudste gebeurtenissen en werkt toe naar de nieuwste. Bij Star Wars start je bijvoorbeeld met Episode I: The Phantom Menace en eindig je met Episode IX: The Rise of Skywalker (citation:9). Bij het Marvel Cinematic Universe (MCU) begin je met Captain America: The First Avenger, dat zich tijdens de Tweede Wereldoorlog afspeelt, om vervolgens door de tijdlijn heen te reizen (citation:8)(citation:14).

Let op: Voor series zoals Better Call Saul en Breaking Bad kan een strikt chronologische volgorde films juist afleiden. Door de tijdsprongen en de opzet van de verhalen is het voor de beste ervaring aan te raden om eerst de originele serie Breaking Bad te kijken, daarna de film El Camino, en pas daarna de prequel Better Call Saul (citation:6).

Releasevolgorde: Zoals het publiek het beleefde

Hier kijk je de films in de volgorde waarin ze zijn uitgebracht. Deze manier wordt vaak aangeraden voor eerste keer kijkers, omdat je de wereld en de personages leert kennen op de manier die de makers bedoeld hebben. Bij Marvel begin je met Iron Man (2008) en werk je je door de verschillende Phases heen (citation:8). Bij Star Wars begin je met de originele trilogie (1977-1983), voordat je naar de prequels gaat (citation:2)(citation:13).

Deze methode behoudt de spanning van onthullingen. Zo blijft de iconische plottwist in The Empire Strikes Back bewaard, omdat je niet van tevoren de achtergrond van de personages uit de prequels kent (citation:2)(citation:13). Het is de nostalgische route voor fans.

Welke volgorde kies je voor jouw favoriete reeks?

De beste keuze hangt af van de franchise en je persoonlijke voorkeur. We zetten de bekendste voorbeelden voor je op een rij.

Star Wars kijkvolgorde

Star Wars-fans zijn verdeeld over deze vraag. Wil je een episch verhaal van begin tot eind? Kies dan voor de chronologische volgorde: Episode I tot Episode IX (citation:9)(citation:15). Wil je de klassieke magie en de beroemde onthullingen meemaken zoals de eerste generatie fans? Dan is de releasevolgorde de beste keuze, beginnend bij Episode IV: A New Hope (citation:2)(citation:13). Er zijn ook alternatieve methoden zoals de Machete-volgorde, die de prequels als een lange flashback gebruikt om de originele trilogie te versterken (citation:2).

Marvel Cinematic Universe (MCU) kijkvolgorde

Met ruim 30 films is het MCU een flinke onderneming^[1] (citation:1)(citation:8). Ook hier heb je de keuze. Voor de star wars kijkvolgorde geldt dit minder, maar voor Marvel begin je met Captain America: The First Avenger, gevolgd door Captain Marvel en dan pas Iron Man (citation:1)(citation:8). De releasevolgorde daarentegen laat je de Infinity Saga beleven zoals de fans in de bioscoop, te beginnen met Iron Man (citation:1)(citation:14). Voor de ultieme fans zijn er nog uitgebreidere lijsten die ook de Netflix-series en andere Marvel-films (zoals de X-Men en Spider-Man van Tobey Maguire) in de volgorde van het multiversum verwerken (citation:11).

Andere populaire reeksen

Voor de meeste standaard trilogieën, zoals The Lord of the Rings, Harry Potter, of de After-films, is de regel simpel: begin bij deel 1 en werk naar deel 3 (of 5) (citation:3)(citation:12). Bij series met een prequel is het vaak beter om de releasevolgorde aan te houden om de spanning van het origineel niet te verpesten, zoals bij Breaking Bad en Better Call Saul (citation:6).

De knoop doorhakken: Zo kies jij jouw route

Het belangrijkste is dat jij geniet van de films en series. Wil je het verhaal in één keer helder hebben en zie je graag de ontwikkeling van een universum? Ga dan voor de chronologische volgorde. Wil je de spanning en de verrassingen ervaren zoals de makers het bedoeld hebben, en ben je bang voor spoilers? Kies dan voor de releasevolgorde (citation:1)(citation:4).

Als beginner wordt de welke volgorde filmreeks vaak uitgelegd aan de hand van de releasevolgorde. Het is de veiligste keuze die bijna altijd een geweldige kijkervaring oplevert. De chronologische volgorde is een leuke manier om een tweede keer door een favoriete franchise te gaan, om het verhaal vanuit een nieuw perspectief te zien (citation:1).

Kies jouw kijkstrategie: Chronologisch vs. Release

Chronologische Volgorde

- Je volgt de historische tijdlijn van het universum, zonder tijdsprongen. Ideaal om het 'grote plaatje' te begrijpen.

- Kijkers die het hele verhaal van A tot Z willen meemaken, of fans die de reeks al kennen en de tijdlijn eens anders willen beleven (citation:1).

- Kan bekende plottwists verpesten, omdat je voorkennis hebt die de oorspronkelijke kijker niet had (bijv. de connectie tussen personages in Star Wars).

- Begint bij de eerste gebeurtenis in het verhaal (bijv. Captain America: The First Avenger voor MCU, Episode I voor Star Wars).

Releasevolgorde (Bioscoopvolgorde)

- Je beleeft de saga zoals het publiek dat oorspronkelijk deed, met alle cliffhangers en onthullingen in de juiste volgorde.

- Nieuwe kijkers die de spanning en de opbouw van de makers willen ervaren, en nostalgische fans die de 'klassieke' route prefereren (citation:4).

- Je maakt tijdsprongen en begrijpt niet altijd meteen de volledige context van de oudere gebeurtenissen in de nieuwere films.

- Begint bij de eerste film die ooit in de bioscoop verscheen (bijv. Iron Man voor MCU, Episode IV voor Star Wars) (citation:8).

De eerste stap van Bram: Een Star Wars-marathon

Bram, een 24-jarige student uit Utrecht, had nog nooit een Star Wars-film gezien. Hij was nieuwsgierig, maar raakte in paniek toen hij de discussies over de 'juiste' volgorde voorbij zag komen. 'Ik wilde de ervaring niet verpesten, maar elke website zei iets anders,' vertelt hij.

Hij begon met de releasevolgorde, zoals zijn vrienden hem aanraadden. Hij keek A New Hope en was meteen verkocht, maar toen hij bij The Empire Strikes Back de beroemde onthulling over Vader te zien kreeg, snapte hij pas waarom die volgorde zo geprezen werd. 'Ik was echt geschokt, precies zoals het hoort.'

Bram maakte de originele trilogie af en zette daarna de prequels aan. 'Het was alsof ik een geschiedenisboek teruglas. Ik snapte ineens waarom Anakin zo boos was. Voor mij was de releasevolgorde de juiste keuze; ik begrijp nu waarom mensen er zo over denken.'

De tweede ronde van Sophie: Het MCU herontdekken

Sophie, een 32-jarige lerares uit Amsterdam, was een enorme Marvel-fan en had alle films al meerdere keren in de bioscoop gezien. Toen ze een marathon wilde plannen, besloot ze het anders aan te pakken en de films chronologisch te kijken.

'Ik begon met Captain America en daarna Captain Marvel. Het was raar om Howard Stark in een andere rol te zien, maar ik zag ineens hoe alles in elkaar paste. De eindscène van Captain Marvel voelde veel zwaarder omdat ik wist wat er nog zou komen.'

Sophie vond het een verrijkende ervaring. 'Ik zou het niet aanraden voor de eerste keer, want dan begrijp je de grapjes over de raket van Thor niet. Maar voor mij, als doorgewinterde fan, was het alsof ik een nieuw verhaal las. Het gaf me een dieper begrip van de MCU-tijdlijn.'