Wat is netto belastbaar inkomen in België?

Het mysterie van het nihil belastbaar inkomen in België: Wat betekent het?

In 2022 bedroeg het totale netto belastbaar inkomen in België bijna 255 miljard euro. Dit cijfer, de som van alle bruto inkomsten verminderd met alle aftrekbare kosten, geeft een globaal beeld van de inkomsten waarop belasting wordt geheven. Een opvallend detail echter: bij 6,9% van de belastingaangiftes bedroeg het netto belastbaar inkomen nihil. Hoe is dit mogelijk? En wat betekent dit voor het Belgische belastingsysteem?

Het begrip ‘netto belastbaar inkomen’ vereist een heldere omschrijving. Het is niet gelijk aan het netto inkomen dat op uw loonfiche staat. Dat laatste is uw bruto loon min de loonheffingen (voorlopige belasting). Het netto belastbaar inkomen is een veel uitgebreidere berekening, die rekening houdt met alle inkomstenbronnen (loon, zelfstandigeninkomsten, pensioenen, …) en alle aftrekposten die de wet toelaat. Deze aftrekposten zijn divers en kunnen variëren van beroeps- en andere kosten voor zelfstandigen, hypothecaire interesten, giften aan erkende goede doelen, tot specifieke fiscale voordelen.

Het feit dat bij bijna 7% van de aangiftes het netto belastbaar inkomen nihil is, wijst op een aanzienlijk gebruik van deze aftrekposten. Verschillende scenario's kunnen dit verklaren:

• Zelfstandigen met hoge beroepskosten: Zelfstandigen kunnen aanzienlijke beroepskosten aftrekken, zoals kosten voor materiaal, kantoor, verzekeringen en dergelijke. In bepaalde gevallen kunnen deze kosten hun bruto inkomen overtreffen, resulterend in een nihil belastbaar inkomen. Dit betekent niet dat ze geen inkomen hebben, maar wel dat ze alle inkomsten volledig kunnen compenseren met toegestane aftrekken.

• Combinatie van inkomsten en aftrekposten: Individuen met diverse inkomstenbronnen (bijvoorbeeld een klein loon in combinatie met een aanzienlijk kapitaalverlies) kunnen, door slim gebruik te maken van diverse aftrekmogelijkheden, tot een nihil belastbaar inkomen komen.

• Administratieve fouten: Hoewel minder waarschijnlijk op zo’n grote schaal, kan een zekere mate van administratieve fouten in de aangiftes leiden tot een onjuiste berekening van het belastbaar inkomen.

• Misbruik van het systeem: Hoewel de overheid strikte regels hanteert, kan er altijd een risico zijn op pogingen tot belastingontduiking, waarbij onterechte aftrekken worden geclaimd.

De betekenis van deze 6,9% met een nihil belastbaar inkomen is complex en vereist verder onderzoek. Het kan wijzen op een succesvolle toepassing van fiscale voordelen, maar het kan ook een indicator zijn van mogelijke misbruiken of onnauwkeurigheden in het aangiftesysteem. Verdere analyse, door bijvoorbeeld de FOD Financiën, is nodig om de precieze oorzaken te achterhalen en eventuele aanpassingen aan het belastingsysteem te overwegen. De huidige cijfers geven enkel een intrigerend gegeven, dat verder onderzoek vraagt om de volledige context te begrijpen.