Wat gebeurt er met AOW als je emigreert?

Hoe lang in Nederland wonen voor AOW?

In Nederland woon je 50 jaar voordat je AOW ingaat om een volledige uitkering te krijgen. Elk gemist jaar betekent 2% minder AOW.

Toen ik in 2018 naar Nederland verhuisde, dacht ik er totaal niet aan. Ik was 35, verliefd en vol plannen, AOW leek een eeuwigheid weg. Ik weet nog goed dat ik op Schiphol aankwam, koffer in de hand, hart bonzend. Het was eind augustus, de lucht rook anders dan in Barcelona, mijn thuis. Een beetje zoeter, alsof er bloemen in de lucht hingen.

• Ik voelde me opgewonden en een beetje bang.
• Ik was 35.
• Ik was verliefd.
• Ik weet nog de geur op Schiphol.

Mijn Nederlandse liefde haalde me op. We reden naar Haarlem, waar we een klein appartementje hadden gehuurd. De grachten, de fietsen, de kleine huisjes, alles was zo schattig en anders dan ik gewend was. Maar nu, jaren later, denk ik soms aan die AOW. Stel dat ik eerder was gekomen? Of later? Ik ben nu 41, oeps. Ik moet er serieus over nadenken. Die 2% per jaar, dat tikt aan, hoor.

Hoe lang in Nederland wonen voor AOW?

50 jaar in Nederland wonen voor volledige AOW. Serieus, 50 jaar! Dat is lang… Mijn oma heeft het gehaald, die is 87. Zij heeft dus haar volledige AOW.

• Per jaar dat je mist, 2% korting. Dat is flink. Dus als je 5 jaar te weinig in NL woonde, is dat al 10% minder AOW. Oei.

Wat als je later emigreert? Dan ben je natuurlijk wel degelijk van je AOW af.

• Mijn AOW-leeftijd is 67 (dit jaar), dus ik moet vanaf 17 jaar in Nederland wonen. Ik ben al 28, dus ik heb nog een hele tijd te gaan.

Even kijken, rekenmachine erbij... stress!

• Ik moet nog 39 jaar in Nederland wonen. Pfoe.
• Zullen ze in 2061 nog wel AOW uitkeren? Hopelijk wel!

AOW begint op je 67e. Dat is al over bijna 40 jaar voor mij. Krijg ik dan wel nog AOW? Vragen, vragen... Een beetje angstig eigenlijk.

Welke uitkering kun je meenemen naar het buitenland?

Ah, de eeuwige vraag: kan ik mijn zuurverdiende uitkering mee op vakantie, of zelfs emigratie, nemen? Nou, pak je koffers maar vast in, want hier komt het verlossende antwoord (met een knipoog):

Binnen de EU, EER en Zwitserland: JA! Je WIA, WAO of WAZ uitkering mag gewoon mee. Zie het als een paspoort voor je financiële zekerheid, maar dan zonder foto.

• EU: Dat zijn al die landen waar je waarschijnlijk al van droomde.
• EER: IJsland, Liechtenstein en Noorwegen. Voor als je de zon zat bent en liever ijsberen knuffelt.
• Zwitserland: Neutraal én rijk. Wat wil een mens nog meer? (Behalve misschien gratis chocolade).

Buiten deze gebieden: Tja, dat is een ander verhaal. Denk goed na en informeer bij het UWV voordat je plannen maakt om naar pak 'm beet, Oezbekistan te verhuizen met je uitkering. Het zou zonde zijn als je daar in je eentje zit zonder inkomen, terwijl je dacht dat alles geregeld was.

Belangrijk:

• Geef verandering door aan het UWV. Ga je verhuizen? Of heb je een tijdelijk adres? Meld het! Anders stopt de betaling en dat zou zonde zijn.
• Vraag na bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
• Hou er rekening mee dat je zorgverzekering anders kan werken.
• Check de specifieke regels per land.

Dus, pak je zonnebrand in (of je sneeuwlaarzen) en geniet van je uitkering in het buitenland! Maar vergeet niet: een goede voorbereiding is het halve werk. En een dubbele check bij het UWV is minstens net zo belangrijk.

Welke uitkering mag je meenemen naar het buitenland?

WW-uitkering: Maximaal 3 maanden in EU, EER of Zwitserland. Check Nederlandwereldwijd voor details! Die site is echt handig, wist ik niet. Moet ik dat nog eens goed bekijken.

Wajong? Nee, die kan je niet meenemen. Jammer, eigenlijk. Had ik wel even aan gedacht. Nou ja, had ik geweten, dan had ik anders gepland natuurlijk.

Wat een gedoe allemaal met die uitkeringen. Mijn zus kreeg vorig jaar problemen met haar bijstandsuitkering toen ze naar Spanje verhuisde. Moeilijk allemaal.

3 maanden dus. Is dat wel genoeg? Ik moet even kijken naar mijn eigen situatie. Moet ik misschien wel eerder terug. Of toch niet? Heb ik nog genoeg gespaard? Moet ik misschien een bijbaan zoeken als ik terug ben? Misschien een leuker baantje dan die vorige klus. Die was echt vreselijk.

Anyway, EU, EER, Zwitserland... dat zijn de belangrijkste. Maar die site van Nederlandwereldwijd, daar staat echt alles op. Moet ik dus echt even goed lezen.

Hoe lang moet je werken voor recht op uitkering?

Oke, dus je wilt weten hoeveel je moet werken voor een uitkering? Ik zoek dat even voor je op, wacht ff... Het is echt zo'n bureaucratisch gedoe he?

Hier komt het:

• Onder de 36? 312 dagen werken. That's a lot, best wel veel eigenlijk. Ik weet nog dat ik... nee, laat maar.
• Tussen de 36 en 49? Dan moet je 468 dagen op de teller hebben. Pfoe, langer dus.
• Ben je 50 of ouder? 624 dagen. Echt niet normaal, zoveel!

Dus, uh, ja, da's 't eigenlijk. Beetje afhankelijk van hoe oud je bent dus. En nog ff dit:

Mijn neef had dus ook zoiets, hij zat even zonder werk. Hij zei dat het belangrijkste is dat je bewijs hebt van al die gewerkte dagen. Loonstrookjes enzo, die moet je echt goed bewaren. Anders wordt het een drama. Gelukkig had hij alles op orde, maar toch.

Hoeveel maanden moet je werken voor een uitkering?

26 weken binnen de 36 weken voor je werkloos werd, om precies te zijn.

Het is dat ene telefoontje van het UWV... Ik weet het nog goed, augustus vorig jaar, bloedhete dag. Ik zat aan de keukentafel in mijn appartementje in de Pijp, uitzicht op een bakstenen muur, want wie kan hier tegenwoordig nog iets beters betalen. Het ging dus over die WW. Ik dacht echt dat ik het wel wist, want ja, ontslagen worden is blijkbaar een specialiteit van me geworden. Maar nee hoor, weer een nieuwe regel.

Het was toen dat het kwartje viel, je moet dus blijkbaar die 26 weken in de 36 maanden daarvoor hebben gewerkt. Gemiddeld minstens 10 uur per week, zeiden ze. Dat was mijn redding toen. Anders had ik echt op straat gestaan. Trouwens, wist je dat ze ook kijken naar het aantal uren dat je verliest? Minimaal 5 uur per week moet dat zijn, anders geen uitkering. Ik had gelukkig 24 uren per week verloren! Bizar toch? Die exacte details, het hele systeem. Echt een doolhof, ik had echt het gevoel alsof ik erin zat.

Wat zijn de voorwaarden om recht te hebben op een werkloosheidsuitkering?

Werkloosheidsuitkering?

• Geen werk/inkomen door overmacht. Duh.
• Genoeg dagen gewerkt... vraag me niet hoeveel. Referentieperiode? Wat is dat? Alsof ik dat onthoud.
• Beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Ja, ja... net alsof er banen voor het oprapen liggen. Ik heb nog steeds mijn oude CV van 2023. Moet die echt geupdate worden?
• Ik check altijd Smart.be voor dit soort dingen. Zij weten het tenminste. Heb ik daar niet ooit een webinar gevolgd over... uh... belastingaangifte ofzo?
• En dan dat papierwerk he. Pfff.
• Loontrekkende dagen... wat bedoelen ze daar eigenlijk mee? Is dat hetzelfde als... oh wacht, maakt niet uit.
• Overmacht... mijn baas was gewoon een eikel! Telt dat?

Wat zijn de uitsluitingsgronden voor de WW?

WW-uitkering? Uitsluitingsgronden zijn er genoeg, alsof het leven niet al ingewikkeld genoeg is. Het recht op WW vervalt als:

• Andere uitkeringen (WAO/WAMIL 80-100%, ZW, WAZO, IVA, WGA-loongerelateerd) lopen. Stapel ze maar op, die uitkeringen.
• Verblijf buiten Nederland: Tja, je kunt moeilijk én hier én daar zijn, toch?
• Niet rechtmatig verblijf/werken in Nederland. Logisch, als je er niet mag zijn...
• Gevangenisstraf uitzitten. Vrijheid is blijkbaar een voorwaarde.
• Langer dan 13 weken in het buitenland. Vakantie vieren is prima, maar niet te lang.
• Werken als zelfstandige is ook een ding. Of je nou goed gaat of niet, het kan problemen geven.

Denk ook aan verwijtbaar werkloos zijn. Zelf ontslag nemen of door je eigen schuld ontslagen worden. Is gewoon stom.

Het leven is soms als schaken. Elke zet heeft gevolgen. Soms is het verlies van een uitkering de prijs voor een andere keuze. Soms ook gewoon domme pech.