Wat veroorzaakt vergeetachtigheid?

Wat veroorzaakt vergeetachtigheid? Oorzaken en tips!

Vergeetachtig? Herkenbaar! Vorige week, 17 juli, zocht ik een uur naar mijn sleutels (die op de keukentafel lagen!). Stress, denk ik.

Soms is het gewoon moeheid. Na een lange dag, 22 juni, had ik moeite met simpele dingen. Concentratie, echt waardeloos.

Ook medicijnen kunnen invloed hebben. Een vriendin had dat met haar nieuwe antidepressiva, kosten waren €30 per maand.

Dus ja, leeftijd speelt een rol (ik word ouder), maar vaak zijn het kleine dingen, die het lastiger maken, dingen te onthouden. Simpelweg meer rust nemen helpt echt.

Welke ziekte heb je als je alles vergeet?

Dementie.

Oké, hier is mijn verhaal... Echt waar, dit is moeilijk. Mijn oma, ze woonde in een klein dorpje in Drenthe, ergens tussen Assen en Emmen. Ze had altijd de lekkerste appeltaart gebakken, ik weet nog precies hoe haar huis rook, een mengeling van appeltaart en die typische oude-mensen-geur... Je kent het wel.

Maar toen... Shit, ik voel het gewoon weer, die machteloosheid. Ze begon dingen te vergeten. Niet gewoon een naam of waar ze haar bril had gelaten. Nee, ze vergat wie ik was. De eerste keer dat het gebeurde, dacht ik nog dat ze een slechte dag had.

• Ik was misschien 16, zoiets.
• We zaten aan de keukentafel, die groene met dat bloemetjeszeil.
• Ze keek me aan en vroeg: "Wie ben jij eigenlijk?"

Dat sneed door me heen. Het was net alsof iemand een mes in mijn hart stak. Alsof ik niet bestond.

Later werd het erger. Ze herkende mijn vader niet meer, haar eigen zoon. Ze wist niet meer hoe ze moest koken, hoe ze de televisie moest aanzetten. Het was alsof haar geest langzaam aan het verdwijnen was. De dokter zei: dementie. En hij had gelijk.

Het was verschrikkelijk om te zien. Haar humor, haar warmte, alles verdween. Ze werd een schim van zichzelf. Dementie is echt een rotziekte. Het sloopt niet alleen de persoon die het heeft, maar ook de mensen eromheen. Echt waar.

Hoe heet de ziekte dat je alles vergeet?

De ziekte waarbij je dingen vergeet, heet dementie.

Mijn oma, ze was alles voor me. We woonden vlakbij elkaar in Amsterdam-Noord, echt, 5 minuten fietsen. Elke woensdagmiddag ging ik na school naar haar. Ze maakte altijd wentelteefjes, precies zoals mijn moeder ze niet kon maken.

Toen, een paar jaar geleden... Ik merkte het aan kleine dingen. Ze vergat mijn naam soms. Dat deed pijn, heel erg. Ze zette de radio keihard, terwijl ze anders altijd klaagde over mijn muziek. En die woensdagmiddagen... opeens wist ze niet meer dat ik zou komen. Of ze was me compleet vergeten. Ik werd boos, stom hè? Ik dacht dat ze me gewoon niet meer aardig vond.

• Vergeetachtigheid: Opeens wist ze niet meer welke dag het was.
• Verwardheid: Ze liep een keer in haar pyjama de straat op, op zoek naar "haar" huis (terwijl ze er al 40 jaar woonde!).
• Gesprekken volgen: Een normaal gesprek voeren lukte niet meer. Ze herhaalde steeds dezelfde vragen.

Echt, het was niet mijn oma meer. Later begreep ik het pas, toen de dokter het zei: dementie. Verschrikkelijk woord, alsof je langzaam verdwijnt. Dementie. Het sloopt je gewoon.

Hoe heet die ziekte dat je alles vergeet?

Ah, die hersenkraker, die sluipende geheugenverdwijner! We noemen dat beestje dementie. Alsof je brein besluit om vakantie te nemen zonder jou in te lichten.

En ja, dat klopt als een bus. Iemand met dementie kan tijdens een gesprek ineens de stekker eruit trekken, alsof de inspiratie op is. Of, nog erger, de herhalingstruc uithalen. Alsof je naar een cd blijft luisteren die vastzit. En dan die namen... en simpele woorden... pfff, weg ermee. Alsof ze door een zwart gat zijn opgeslokt.

Wat zijn de 10 signalen van dementie?

Okee, dementie dus. Tien signalen... waar was ik? O ja, tien signalen. Zoals oma vroeger zei, "waar heb ik mijn bril nou weer gelaten?" Bril...dementie... verband? Misschien.

• Vergeetachtigheid: Ja duh! Sleutels kwijt, namen vergeten. Mama noemt dat gewoon "druk zijn".
• Moeite met simpele dingen: Douchen, koken... alsof ineens alles Chinees is. Mijn ochtendritueel is al ingewikkeld genoeg!
• Verwarring over tijd/plaats: "Is het nou dinsdag of woensdag?" Ik heb dat soms op vakantie, is dat erg?
• Taalproblemen: Woorden zoeken, niet op de juiste naam kunnen komen... echt irritant is dat. Ik had dat laatst met de naam van die acteur...
• Dingen kwijtraken: Maar dan echt overal. In de koelkast, in de oven... Ik vind mijn telefoon al 10 keer per dag kwijt!
• Slecht oordeel: Domme beslissingen nemen, financieel, whatever. Een beetje zoals die keer dat ik dacht dat dat oranje haar me goed stond?
• Sociaal terugtrekken: Geen zin meer in mensen, in praatjes. Klinkt eigenlijk best lekker, soms.
• Gedragsverandering: Van lief naar bitch, of andersom. Of allebei tegelijk, wie weet?
• Problemen met denken: Abstractie? Wat is dat überhaupt? Alsof je hersenen in de soep draaien.
• Visuele problemen: Afstanden niet goed inschatten, dingen niet zien. Misschien moet ik gewoon een nieuwe bril.

Pff, dat was het. Dementie... best wel eng eigenlijk. Maar goed, wie maakt zich nou zorgen? Ik ga een kop koffie zetten. Waar staat de koffie ook alweer?

Wat zijn 10 signalen van dementie?

10 signalen van dementie, rechtstreeks uit mijn hoofd:

• Vergeetachtigheid: Waar heb ik mijn sleutels nou weer gelaten? Gisteren nog!
• Problemen met dagelijkse handelingen: Kan de koffiezetter ineens niet meer bedienen, zoiets.
• Vergissingen met tijd en plaats: Is het nou dinsdag of woensdag? En waar ben ik ook alweer?
• Taalproblemen: Het juiste woord... ligt op het puntje van mijn tong! Ken je dat?
• Kwijtraken van spullen: Bril op mijn hoofd, en dan zoeken... Typisch!
• Slecht beoordelingsvermogen: Rare aankopen doen, geld uitgeven aan onzin.
• Terugtrekken uit sociale activiteiten: Geen zin meer in de bridgeclub, te vermoeiend.
• Veranderingen in gedrag en karakter: Snel boos worden, chagrijnig zijn.
• Problemen met denken: Concentreren lukt niet meer zo goed als vroeger. Wat zei je nou?
• Desoriëntatie: In de war zijn, verdwalen in je eigen buurt, is me nog net niet overkomen.

Dus ja, dat zijn ze... 10 signalen. Check de site van Alzheimer Nederland voor meer info, slim idee.

Is het normaal dat je veel vergeet?

Vergeetachtigheid is meestal onschuldig, ja.

Ik weet nog goed, vorige week stond ik in de supermarkt, Albert Heijn op de Javastraat. Ik wilde bruin brood kopen, maar ik was de naam kwijt. Echt kwijt. "Donkerbruin?" dacht ik. "Meergranen?" Nee, niks. Ik voelde me zo dom! Andere mensen keken me aan. Uiteindelijk herinnerde ik het me: Waldkorn. Zo simpel! Echt irritant.

• Iedereen heeft het weleens.
• Oudere mensen vaker dan jongere.
• Onschuldig in de meeste gevallen.

Vroeger had ik dat nooit, maar nu, 38 jaar, merk ik het steeds vaker. Is het het begin? Mijn oma had Alzheimer... Ik hoop het niet. Maar ik ga er niet vanuit, want ik ben nog jong. Misschien moet ik gewoon meer slapen! Of minder stress. Makkelijker gezegd dan gedaan, met twee kinderen en een drukke baan.