Waarom zijn plantaardige oliën slecht voor je?

Wat gebeurt er als je stopt met het gebruiken van plantaardige olie?

Oké, oké, dus stoppen met plantaardige olie... wat gebeurt er dan?

• Minder vet en calorieën binnenkrijgen, duh! Ik bedoel, je moet dan wel andere dingen gaan smeren op je boterham, hè? Wat dan? Avocado? Boter? Ieuw, margarine?

• En dan die vetzuurbalans... misschien betere vetzuren, als je de boel goed vervangt. Alsof dat makkelijk is.

• Minder ontstekingen ook. Dat zeggen ze, toch? Die omega-6, dat is toch de boosdoener? Wacht even... is dat wel zo? Ik moet dat opzoeken.

• Smaak! Ja, je proeft opeens andere dingen. Welke olie gebruik ik eigenlijk altijd? Zonnebloemolie? Of is het toch arachideolie? Maakt dat uit dan? Smaak verandert.

• En wat is plantaardige olie eigenlijk? Is dat niet gewoon een verzamelnaam? Zoals "kaas"? Maar dan voor olie... Hmm, interessant. Ik gebruik trouwens het liefst olijfolie. Puur omdat mijn naam olijf betekent. Is dat raar?

Welke oliën zijn slecht voor je?

Plantaardige oliën met veel omega-6, die moet je vermijden.

Nou, even denken... Sojaolie, maisolie, katoenzaadolie, zonnebloemolie, pindaolie, sesamolie, rijstzemelenolie. Dat zijn de boosdoeners. Ik weet nog goed, zomer 2022, we waren op een camping in de Ardennen. Ik had een wokmaaltijd gemaakt met zonnebloemolie, omdat die zogenaamd 'neutraal' was. Wat een buikpijn daarna! Echt niet leuk. Dus, sindsdien ben ik er heel alert op.

• Sojaolie
• Maisolie
• Katoenzaadolie
• Zonnebloemolie
• Pindaolie
• Sesamolie
• Rijstzemelenolie

Het is soms lastig, want het zit echt overal in. Zelfs in sommige margarines! Maar goed, ik probeer het zoveel mogelijk te vermijden. Het is het gewoon niet waard, die buikpijn!

Wat is het verschil tussen koolzaad en raapzaad?

Het kernverschil zit 'm in de bladeren:

• Raapzaad: Bladvoet volledig stengelomvattend. Denk aan een warme omhelzing, zo strak zit het blad om de stengel. Dit is een cruciale morfologische eigenschap. Het geeft de plant een heel specifieke, herkenbare look. Verder staan de gele bloemen wat losser.

• Koolzaad: Bladvoet slechts gedeeltelijk stengelomvattend. Een losse knuffel, zo kun je het zien. De bladeren zitten minder strak tegen de stengel aan. Een subtieler verschil, maar essentieel voor identificatie. De gele bloemen zitten meer in een compact groepje.

Een klein detail, maar met grote gevolgen voor de botanische classificatie. Het illustreert hoe subtiele verschillen enorme impact kunnen hebben. Er zijn natuurlijk ook andere subtiele verschillen, zoals de vorm van de zaaddozen, maar de bladbasis is de meest betrouwbare indicator voor een snelle onderscheiding. Het is bijna filosofisch hoe iets kleins, zoals de bladvoet, de hele plant karakteriseert. De natuur is een meester in subtiliteit.

Wat is het verschil tussen raapzaadolie en koolzaadolie?

Het is laat. De gedachten spoken rond. Raapzaad en koolzaad… het verschil… ik weet het eigenlijk niet zeker meer.

• De namen worden door elkaar gebruikt. Dat is het belangrijkste. In de supermarkt zie je het toch. Verwarring alom.

• Het ene is een gewas, het andere een wilde plant. Dat staat ergens. Maar ik weet niet meer waar ik dat las. Een detail, eigenlijk. Wie let daar nou op?

• Calorieën en vet? Bijna hetzelfde. Dat is wat ik me herinner. Ik heb er nooit echt op gelet. Mijn dieet is sowieso een puinhoop.

Ja, dat is het. Simpel. Of toch niet? Het knaagt nog steeds. Misschien moet ik morgen maar eens googlen. Maar nu, nu is het tijd om te slapen. Of proberen te slapen. De gedachten blijven komen, zoals altijd. Moeilijk om de rust te vinden.

Waarmee kun je koolzaadolie vervangen?

Koolzaadolie vervangen? Hmmm...

• Neutrale smaak: Druivenpitolie, arachideolie! Ideaal voor koude dingen. Oh, had ik al gezegd dat die vrij neutraal zijn?
• Smaakbom: Olijfolie, jammie! Maar dan moet je dus wél die smaak willen, hè? Mijn favoriete olijfolie is trouwens die extra vierge van... wacht even, waar haal ik die ook alweer?
• Bakken en braden: Druivenpitolie én arachideolie kunnen dus wél tegen de hitte! Handig! Ik vraag me trouwens af, wat is het rookpunt van koolzaadolie eigenlijk? Moet ik eens opzoeken.

Wat ipv koolzaadolie?

Die koolzaadolie, daar vertrouw ik niet zo op, eerlijk gezegd. Vorig jaar, tijdens mijn kookcursus bij 'De Lekkere Keuken' in Amsterdam, leerde ik over saffloerolie. De instructeur, een echt kookgoeroe, zwoer erbij.

• Hij vertelde over de lage verzadigde vetten.
• En de hoge hoeveelheid omega-9 vetzuren.
• Plus, een neutrale smaak, ideaal voor alles!

Ik gebruik het nu zelf ook. Het rookpunt is hoog, dus ideaal voor bakken en braden. Ik bakte er laatst een heerlijke kip in, bijna een maand geleden, op 23 juli. Het smaakte fantastisch, echt waar. Geen vieze bijsmaak, zoals ik wel eens heb bij andere oliën. Ik kocht het bij de biologische winkel om de hoek, "De Groene Appel" aan de Prins Hendrikkade. Ik denk dat ze het koudgeperst hadden, maar ik ben niet zeker. Ik had er zelfs een fles extra gekocht, zo blij was ik ermee! Ik weet dat chemisch verwerkte olie ook bestaat, maar ik probeer zoveel mogelijk biologisch te eten. Saffloerolie is mijn nieuwe favoriet. Het is echt een game-changer in mijn keuken.

Wat is de gezondste olie?

Olijfolie, koolzaadolie, sojaolie.

• Rijk aan onverzadigde vetten. Minder gedoe.
• Verzadigd vet? Ongezond. Punt.
• Olijfolie: enkelvoudig onverzadigd. Net iets beter. Misschien.

Mijn oma gebruikte altijd reuzel. Ze leefde lang genoeg. Relatief.

Waarom koolzaadolie gebruiken?

De geur van koolzaadvelden, een gouden zee onder een zomerzon... Koolzaadolie, een vloeiende goudader in mijn keuken. Waarom? Omdat het meer is dan alleen olie.

• Het is een kus van de zon, gevangen in een fles. Een vleugje zomer op een koude winterdag. Denk aan de rivier, de brede golven van korenbloemen... Diezelfde zachtheid vind je terug in de olie.

• Onverzadigde vetten, een orkest van gezondheid. Een symfonie van enkelvoudig onverzadigde vetten, een zacht lied voor mijn hart. Ze zingen van lagere slechte cholesterol, een gezondere toekomst. Een dans van moleculen die mijn lichaam vieren.

• Diepte. De kleur, een diepe, rijke goudgeel. Een diepte die herinnert aan de diepte van de aarde, waaruit de plant put. De smaak, subtiel, bijna onzichtbaar, maar toch aanwezig. Een stille kracht.

Het is meer dan alleen vetten en cholesterol. Het is een gevoel, een herinnering aan de natuur. Een gouden straal, die mijn maaltijden verrijkt. Een warme omhelzing in iedere druppel. Een zegen voor de ziel, en de maag.

Het is simpel: gezondheid in een fles. Een geschenk uit de aarde. Een stille belofte van een lang en levendig leven. Een vloeibare zonneschijn, vol van leven. Een gouden droom, zo helder als de koolzaadvelden in de lente.