Kunnen vakantiedagen vervallen bij ziekte?

[Kunnen vakantiedagen vervallen bij ziekte]?: 6 maanden vs 5 jaar termijn

kunnen vakantiedagen vervallen bij ziekte roept vaak vragen over de wettelijke termijnen en de opbouw tijdens een periode van afwezigheid. Begrijp de regels goed om te voorkomen dat u onterecht dagen verliest en bescherm zo optimaal uw opgebouwde rechten als werknemer.

Kunnen vakantiedagen vervallen bij ziekte? De spelregels op een rij

Of uw opgebouwde vakantiedagen kunnen vervallen tijdens een periode van ziekte, hangt sterk af van uw specifieke situatie en de mate waarin u kunt re-integreren. In de basis gelden er voor zieke werknemers andere regels dan voor gezonde collegas, waarbij actieve re-integratie een sleutelrol speelt om verlies van uw opgebouwde uren te voorkomen.

Eerlijk gezegd hoor ik deze vraag wekelijks in mijn praktijk als arbeidsrechtadviseur, en de verwarring is volstrekt begrijpelijk. Werknemers die langdurig uit de roulatie zijn, maken zich vaak grote zorgen over hun opgebouwde rechten. Maar er is een belangrijk counterintuïtief inzicht: ziek zijn betekent absoluut niet automatisch dat uw vakantiedagen bevroren worden tot u volledig bent hersteld.

Het opbouwen en opnemen van verlof loopt tijdens ziekte gewoon door, mits u hier heldere afspraken over maakt met uw werkgever. Laten we dieper in de materie duiken om te zien hoe de wet dit precies regelt.

Het cruciale verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen

Wettelijke vakantiedagen zijn de dagen waar iedere werknemer in Nederland minimaal recht op heeft. Dit wettelijk minimum bedraagt jaarlijks vier keer het aantal uren dat u per week werkt, wat bij een fulltime dienstverband neerkomt op 20 vakantiedagen per kalenderjaar. ^[1]

Normaal gesproken vervallen deze wettelijke vakantiedagen al zes maanden na het einde van het kalenderjaar waarin u ze heeft opgebouwd.^[2] Dit betekent dat u de dagen uit het voorgaande jaar uiterlijk vóór 1 juli van het huidige jaar moet hebben opgenomen. Anders bent u ze simpelweg kwijt - tenzij er een geldige uitzondering van toepassing is.

Bovenwettelijke vakantiedagen daarentegen zijn de extra dagen die zijn vastgelegd in uw arbeidsovereenkomst of cao. Voor deze uren geldt een veel ruimere verjaringstermijn van vijf jaar. ^[3]

Wanneer geldt de uitzondering van vijf jaar bij langdurige ziekte?

De wet kent een belangrijke bescherming voor werknemers die door hun medische situatie simpelweg niet in staat zijn om vakantie op te nemen. Als de bedrijfsarts oordeelt dat u volledig bent vrijgesteld van re-integratieverplichtingen omdat uw gezondheid dat niet toelaat, vervalt de korte termijn van zes maanden.

In dat specifieke geval worden uw wettelijke vakantiedagen beschermd en geldt er een verlengde verjaringstermijn van vijf jaar na het opbouwjaar. Zelden heb ik meegemaakt dat een werkgever deze opgebouwde uren zomaar mag schrappen zonder dat er een reële kans is geboden om ze te benutten.

Maar let op: dit geldt echt alleen als u redelijkerwijs niet in staat bent geweest om verlof te genieten. Als u wel gedeeltelijk kunt werken of re-integratie en vakantiedagen aan bod komen in uw traject, verwacht de wet dat u ook gewoon vakantie kunt opnemen om even helemaal los te komen van die verplichtingen.

Vakantie opnemen tijdens uw re-integratietraject

Wilt u tijdens uw ziekteperiode op vakantie? Dat mag, maar u moet altijd vooraf toestemming vragen aan uw werkgever. De bedrijfsarts zal vervolgens beoordelen of de geplande reis uw herstel of het re-integratietraject niet belemmert.

Als u op vakantie gaat, worden er volledige vakantiedagen van uw saldo afgeschreven. Dit geldt dus ook als u op dat moment bijvoorbeeld maar voor de helft van uw contracturen re-integreert. Tijdens uw vakantie bent u wel volledig vrijgesteld van al uw re-integratieverplichtingen - u hoeft dan dus niet te solliciteren, te bellen of aangepast werk te doen.

Wat veel mensen niet weten, is dat uw loon tijdens deze vakantiedagen wordt aangevuld tot 100% van uw normale salaris. Zelfs als u wegens vakantiedagen bij langdurige ziekte op dat moment nog maar recht heeft op het wettelijke minimum van 70% loondoorbetaling, krijgt u over uw vakantiedagen de volledige honderd procent uitgekeerd.

Tijdens de wettelijke loondoorbetalingsperiode bij ziekte, die maximaal 104 weken duurt, blijft de opbouw van uw vervallen vakantiedagen ziekte wettelijk geregeld en volledig intact.^[6] U bouwt dus precies evenveel vakantie-uren op als uw gezonde collegas.

Verschillen in geldigheid van vakantie-uren bij ziekte

Wettelijke vakantiedagen (bij actieve re-integratie) ⭐

• Vervallen zes maanden na het opbouwjaar (per 1 juli van het volgende jaar)

• U bent verplicht deze tijdig op te nemen als u medisch in staat bent om te re-integreren

• U ontvangt 100% van uw normale loon tijdens de opgenomen verlofdagen

Wettelijke vakantiedagen (zonder re-integratiemogelijkheid)

• Verlengde geldigheid van vijf jaar na afloop van het opbouwjaar

• Geen directe verplichting zolang de bedrijfsarts u volledig heeft vrijgesteld

• Behouden hun volledige waarde en worden bij uitdiensttreding bruto afgerekend

Bovenwettelijke vakantiedagen (extra verlof)

• Standaard verjaringstermijn van vijf jaar, ongeacht of u ziek bent of niet

• Kunnen in overleg flexibeler worden ingezet of eventueel worden uitgeruild

• Altijd gebaseerd op de volledige waarde van uw reguliere contracturen

Hertraject van Thomas: Spanningen rondom vakantieverval

Thomas, een 42-jarige projectmanager uit Utrecht, zat vanwege een ernstige burn-out al acht maanden thuis. Hij probeerde vanaf de zesde maand voor 10 uur per week te re-integreren, maar de angst om zijn opgebouwde verlofuren kwijt te raken zorgde voor enorme extra stress.

In zijn eerste poging weigerde hij vakantie op te nemen omdat hij dacht dat hij eerst volledig beter moest zijn. Hierdoor stapelden de uren uit het vorige jaar zich gevaarlijk op richting de naderende deadline van 1 juli.

Na een indringend gesprek met zijn bedrijfsarts kwam het kantelpunt. De arts legde uit dat Thomas juist verlof moest nemen om mentaal los te komen van de wekelijkse re-integratiedruk en de wekker die om 7 uur ging.

Thomas nam in mei twee weken volledige rust. Dit zorgde voor een enorme doorbraak in zijn herstel, waarbij zijn opgebouwde saldo correct werd afgeboekt tegen 100% loon, zonder dat hij bang hoefde te zijn voor tussentijds verval.