Wat te doen als je een ongeluk ziet gebeuren?

Welke stappen neem je als je getuige bent van een ongeluk?

Och, weet je, dat moment dat je zoiets ziet gebeuren, dat blijft je bij. Ik stond daar, eind vorig jaar, ik geloof het was ergens november, op de Ring van Antwerpen. Dat was echt een gekke aanrijding, twee autos kwamen samen, zo onverwachts.

Mijn hart sloeg echt over. Wat doe je dan he? Eerste gedachte: rustig blijven. Mijn auto veilig aan de kant zetten, was het eerste wat in me opkwam. Meteen die alarmlichten aan, dat is toch wel zo iets logisch.

En dan, pas toen ik stilstond, controleerde ik even snel. Ben ik oké? Geen scherpe pijn ergens? En dan, zie je al die mensen eromheen. Het is zo'n chaotisch moment dat je gewoon probeert te overzien wie hulp nodig heeft.

En ja, de telefoon, natuurlijk. Je vingers tikken automatisch 112 in. Ze willen alles weten, de exacte locatie, wat je ziet, het aantal slachtoffers. Het voelt allemaal zo snel gaan, maar je moet wel duidelijk zijn.

Het is gewoon zo’n belangrijke stap, die hulpdiensten. Zonder die mensen, waar sta je dan? Je bent even een schakel in een keten die hulp biedt. Dat is wat ik ervan heb geleerd die dag.

Wat doe je als je een ongeluk ziet gebeuren?

Parkeer direct veilig, beveilig de ongevalslocatie. Evalueer de situatie en het aantal slachtoffers. Verplaats slachtoffers alleen bij acuut gevaar. Bel onmiddellijk 112.

Het was een koude dinsdagmiddag, november 2019, rond een uur of vier. Ik reed op de A2, net voorbij knooppunt Oudenrijn, richting Amsterdam. De zon hing laag en fel, zo vervelend dat je bijna blind bent. Ik zat in mijn oude, blauwe Golf, Radio 2 zachtjes op de achtergrond. Plotseling klonk er een doffe klap, gevolgd door het akelige geluid van scheurend metaal, zo’n geluid dat je botten doet rillen. Recht voor me, een paar honderd meter verder, zag ik een auto tollen. Eerst een lichte SUV, die raakte een kleine stadsauto. Stof vloog op.

Mijn hart begon te bonzen, echt in mijn keel. Pure adrenaline. Ik snapte meteen: dit is een ernstig ongeval. Mijn eerste, instinctieve reactie was remmen en kijken, maar ik wist: veiligheid eerst. Ik keek snel in mijn spiegels, stuurde rustig de vluchtstrook op en probeerde zo ver mogelijk van de ravage te parkeren. Mijn knipperlichten gingen aan, een noodzaak. Ik zag geen rook, gelukkig, maar de schok was enorm. Mensen in andere auto's claxonneerden, sommigen remden abrupt.

Ik stapte uit, de koude wind sneed in mijn gezicht. Ik voelde een enorme drang om te helpen. De situatie was onduidelijk. Vanaf een veilige afstand probeerde ik te overzien wat er precies gebeurd was. Twee auto’s lagen er gehavend bij, midden op de snelweg. Ik zag beweging in de lichte SUV; de passagiers leken eruit te klauteren. De kleine stadsauto was veel erger eraan toe, de voorkant compleet verpulverd. Hier zag ik niemand bewegen.

De paniek greep me even naar de keel. Kan ik iets doen? Moet ik rennen? Ik dacht aan wat ik jaren geleden bij een EHBO-cursus had geleerd:

• Eigen veiligheid voorop. Nooit zelf in gevaar brengen.
• Overzicht krijgen. Wat zie je, hoeveel slachtoffers, wat voor letsel?
• Hulp inschakelen. Bel 112.

Ik pakte mijn telefoon, mijn handen trilden licht. Ik stond langs de vluchtstrook, een stukje verderop, veilig genoeg. Met een diepe zucht drukte ik 112 in. De stem aan de andere kant was kalm, wat me hielp om mijn eigen zenuwen onder controle te houden. Ik vertelde precies waar ik was – de A2, richting Amsterdam, net na Oudenrijn, hectometerpaaltje 78,5. Ik meldde twee betrokken voertuigen, één bestuurder leek niet te bewegen in de zwaarst beschadigde auto. De anderen stonden al buiten.

Ze vroegen me of ik naar de slachtoffers toe was gelopen. Ik legde uit dat ik dat niet had gedaan, de situatie op de snelweg was te gevaarlijk en er was geen direct brandgevaar. Ik had ook geen training om iemand uit een wrak te halen. Ze bevestigden dat dit de juiste aanpak was, verplaatsen alleen als levensgevaar dreigt, bijvoorbeeld brand. De mevrouw aan de lijn zei dat ze onmiddellijk hulp zouden sturen. Even later hoorde ik al sirenes in de verte. Wat een opluchting, alsof een zware last van mijn schouders viel. Ik bleef staan, wachtte tot de hulpdiensten er waren, een baken langs de weg. Die avond sliep ik slecht, de beelden bleven door mijn hoofd spoken.

Wat moet je doen als je een ongeval ziet?

Een echo van metaal en glas, verweven met de stilte die dan valt. De tijd lijkt te kronkelen, een seconde een eeuwigheid.

Eerst de adem, de eigen hartslag terugvinden in de maalstroom van gebeurtenissen. Daarna, met trillende handen, de nood aan hulp erkennen.

• Veiligheid eerst, voor jezelf, de chaos ontwijkend. Dan de hulpelozen, een zacht woord, een geruststellende blik.
• Bewijs verzamelen, als kleine sterren in de duisternis, elk detail telt.

Het formulier, een formele dans van woorden, brengt structuur in het verleden. Als de auto stilvalt, een zucht, een nieuw begin.

• De verzekeraar bellen, de stem een anker in de storm, het verhaal vertellen.

Dit alles, een mozaïek van momenten, lost zich op in de lange rivier van de tijd, een herinnering die vervaagt.