Hoe lang duren ontwenningsverschijnselen van medicatie?

Hoe lang duren medicijn ontwenningsverschijnselen?

Man, het was zo’n rare tijd, vorig jaar april, toen ik besloot die strijd aan te gaan met die pilletjes. Ik woonde toen nog in dat kleine appartementje in Utrecht, vlakbij het Griftpark. Eenmaal begon ik met afbouwen, dat hele idee van stoppen met mijn antidepressiva, dat leek een goed plan, maar mijn lichaam dacht daar echt anders over.

De ontwenningsverschijnselen? Pff, die kwamen snel opzetten. Duurde een paar dagen echt hevig.

Zo rond de derde dag voelde ik me echt van de wereld, een soort elektrische schokken in mijn hoofd elke keer als ik mijn ogen bewoog, en die misselijkheid bleef maar hangen. Het was een soort mist in mijn kop, en mijn concentratie was gewoon weg. Ik probeerde nog te werken vanuit huis, maar dat was echt een ramp. Elke dag voelde als een gevecht.

Maar na een week, man, toen werd het iets minder.

Ik herinner me nog dat ik op een woensdagmiddag, het zal zo 12 mei geweest zijn, op de bank lag en dacht: "Is dit het nu?" Het voelde alsof mijn hersenen een soort reset kregen, maar dan een hele onplezierige. Ik probeerde me te herpakken, een wandeling langs de Vecht, elke keer een beetje verder. Er zat geen prijskaartje aan, gelukkig, alleen de tol op mijn gemoed.

Het hield aan, die gekke gevoelens, zeker twee weken in totaal. Daarna pas écht rust.

Hoelang heb je last van ontwenningsverschijnselen?

Hoelang duren onthoudingsverschijnselen? De eerste dagen zijn het heftigst. Na 24 uur bereiken de symptomen een piek en na drie dagen is het ergste voorbij. Volledig verdwenen zijn ze na 7 tot 10 dagen. Zelfs na een half jaar dagelijks 8 glazen drinken kunnen onthoudingsverschijnselen optreden bij stoppen.

Ik weet nog precies die ochtend, mijn kleine flatje aan de Vecht. De gordijnen potdicht, al scheen de zon buiten fel. Ik had de beslissing genomen, de laatste druppel was echt geweest. Het was een maandag, ik denk zo rond eind oktober, vorig jaar. Een koude, grijze maandag die me in de botten kroop.

Die eerste 24 uur... man, die waren een hel. Na een nacht vol draaien en keren, kwam de ochtend als een mokerslag. Mijn hele lichaam protesteerde. Ik lag opgekruld op de bank, een oud versleten ding met vlekken die verhalen vertelden. Mijn hart klopte als een bezetene, voelde alsof het wilde ontsnappen uit mijn borst. De paniek greep me naar de keel, die angst, zo rauw en ongeremd. Ik zweette, rilde tegelijkertijd, en mijn maag keerde zich constant om. Water bleef er nauwelijks in. De gedachten vlogen door mijn hoofd, donker en verwarrend. Het voelde alsof ik gek werd.

Toen kwam dag twee, en de piek was daar. Exact zoals ze zeggen, na 24 uur was het op zijn hoogtepunt. Ik dacht echt dat ik eraan ging. Misselijkheid, hoofdpijn die mijn schedel leek te splijten. Ik had geen energie om iets te doen, alleen maar liggen en wachten tot het voorbij was. Mijn telefoon lag onbereikbaar naast me. De gedachte aan eten maakte me al beroerd. Mijn mond was droog, mijn tong voelde dik.

• Wat ik vooral voelde:
  • Hevige angst en paniekaanvallen
  • Constant trillen, mijn handen konden geen kopje vasthouden
  • Zware misselijkheid en overgeven
  • Koud zweet, vooral 's nachts
  • Hartkloppingen
  • Verschrikkelijke hoofdpijn
  • Slaapproblemen, hoewel ik uitgeput was

Die derde dag, woensdag, ik weet het nog zo goed. De zon scheen door de kieren van de gordijnen. Ik voelde een kleine, bijna onmerkbare verschuiving. De scherpste randjes waren eraf. De paniek was nog steeds daar, maar iets minder overheersend. Alsof het monster iets minder hard kneep. Ik kon weer wat water drinken, voorzichtig. Het ergste was voorbij, daar was ik zeker van. De hoop kwam langzaam terug.

De dagen daarna, tot dag zeven en acht, waren een kwestie van herstel. Moe, nog steeds wat angstig en geïrriteerd. Maar de intense fysieke symptomen ebden weg. Ik begon weer wat te lezen, korte stukjes. Wat ik toen besefte, was hoe ik hier terechtgekomen was. Ik dronk zeker een half jaar lang iedere dag minimaal acht glazen. Dat begon zo onschuldig, als onderdeel van mijn avondroutine na het werk. Ik dacht dat het hielp ontspannen, maar het was een val. Nooit gedacht dat zoiets zulke klappen zou geven als je er abrupt mee stopt. Dat was voor mij een eyeopener.

Uiteindelijk, na een week, anderhalve week, was het voorbij. Die tien dagen voelden als een jaar. De mist in mijn hoofd trok op, de paniek verdween volledig. Ik kon weer normaal slapen, zonder die vreselijke nachtmerries en het klamme zweet. Ik was vrij. Het was de moeilijkste periode van mijn leven, maar elke dag die ik nu nuchter ben, herinnert me eraan dat het de strijd waard was.

Hoe lang houden onttrekkingsverschijnselen aan?

Onttrekkingsverschijnselen duren doorgaans enkele dagen tot een week, al varieert dit sterk per individu en het specifieke medicijn. Je lichaam is geen ongeleid projectiel dat zich zomaar aan de klok houdt, eerder een eigenzinnige kunstenaar met een grillige planning.

Het is een beetje als afscheid nemen van die ene collega die altijd je koffie opdronk. Je weet dat het beter is, maar die eerste paar dagen mis je toch iets – zelfs als dat 'iets' je alleen maar hoofdpijn gaf. Geen paniek dus als je je even niet top voelt; dat is geen teken dat je terugvalt in de krochten van je oude ellende. Het is gewoon je systeem dat een beetje protesteert, zoals een tiener die zijn telefoon moet inleveren. Een fase, beste lezer, een fase!

Hier wat dingen om in je achterhoofd te houden, want kennis is macht, en humor is een goede schild:

• Het medicijn is bepalend: Sommige medicijnen zijn als een zachtaardige gast die subtiel de deur uit loopt. Anderen lijken wel een drammerige ex die nog dagenlang herrie schopt. Medicijnen met een korte halfwaardetijd kunnen sneller heftigere reacties geven, omdat de concentratie sneller daalt. Denk aan paroxetine of venlafaxine. Die zijn soms net iets te enthousiast met hun exit. Langzame afbouw is dan de sleutel, tenzij je houdt van een onverwachte achtbaanrit.

• Jouw unieke systeem: Je lichaam is geen fabrieksprototype; het is een uniek meesterwerk van Moeder Natuur (of een enigszins experimentele schepping, afhankelijk van de dag). Iedereen verwerkt medicatie anders. Je stofwisseling, algemene gezondheid en zelfs stressniveau spelen een rol. Soms lijkt het alsof je lichaam denkt dat het een wedstrijd is in 'wie het langst moeilijk kan doen'. Win niet mee aan die wedstrijd, oké?

• De duur en dosis: Heb je het medicijn langdurig en in hoge dosis gebruikt? Dan heeft je systeem zich er waarschijnlijk flink aan gehecht, als een kat aan een verwarmingsbuis. Afbouwen zal dan ook meer tijd en geduld vragen. Het is geen sprint, eerder een marathon met af en toe een onverwachte plaspauze.

• Symptomen zijn geen terugval: Dit is cruciaal, dus ik herhaal het maar even, voor het geval je brein even op 'pauze' stond: Onttrekkingsverschijnselen zijn geen teken dat je depressie terug is. Het zijn tijdelijke, lichamelijke en soms mentale reacties op het stoppen van de medicatie. Verwar de kriebels niet met de jeuk die terugkeert. Ze voelen soms rot, maar ze gaan over.

• Symptomen kunnen variëren:

  • Lichamelijk: Misselijkheid (alsof je een rotonde te vaak genomen hebt), duizeligheid (alsof de wereld een beetje aan het dansen is), hoofdpijn, trillen, spierpijn. Soms voelt het alsof je een lichte griep onder de leden hebt, maar dan zonder de heldhaftige verhalen over koorts.
  • Mentaal/Emotioneel: Angst, prikkelbaarheid (alsof iemand je favoriete mok heeft gebroken), concentratieproblemen, stemmingswisselingen, en gekke dromen (soms zo levendig dat je je afvraagt of je nu slaapt of al aan het hallucineren bent). Soms is het alsof je brein even de handleiding kwijt is.

Mijn persoonlijke tip – en ja, die geef ik met een knipoog en een lichte frons, omdat ik er echt wat van af weet – is: overleg altijd met je arts. Probeer niet de held uit te hangen door abrupt te stoppen. Dat is vragen om problemen, of op zijn minst om een ongemakkelijke week. Een langzaam, gecontroleerd afbouwschema is vaak de beste route. Je wilt geen onnodige extra 'pret' toevoegen aan je herstelreis, toch? En vergeet niet: dit is een reis, geen sprint. Soms met hobbels, maar altijd met een horizon in zicht.

Wat helpt tegen ontwenningsverschijnselen?

Ontwenningsverschijnselen aanpakken: Bewegen, afleiding, gezond eten en slapen. Valeriaan kan ook.

Je lichaam is een protestmars aan het houden en jij bent de enige toeschouwer. Het advies is dan "gezond leven". Ja hoor, ga maar lekker een rondje hardlopen terwijl je hoofd voelt als een cementmolen en je zweet als een otter met koorts. En gezond eten? Je lijf schreeuwt om een frikandel speciaal, en jij komt aanzetten met een quinoasalade. Succes daarmee.

Dan die ontspanningstips, om te gieren. Alsof je rustig kunt ademhalen terwijl elke zenuw in je lijf de polonaise danst.

• Adem in, adem uit, en gooi een stoel door het raam. Dat lucht pas echt op. Grapje. Min of meer.
• Valeriaan van de drogist. Smaakt naar slootwater met een vleugje wanhoop. Mijn oma zwoer erbij, maar die had ook een hekel aan de postbode, dus tsja. Het helpt je misschien net genoeg om niet tegen de muren op te vliegen.
• Ga sporten, maar dan met een doel. Ga niet joggen. Ga naar de sportschool en ram op zo’n boksbal alsof-ie je geld schuldig is. Laat die opgekropte frustratie eruit. Werkt beter dan een kopje kamillethee.

De enige échte gouden tip is afleiding. Je hersenen voor de gek houden. Zoek een hobby die zo intens is dat je vergeet dat je je ellendig voelt.

• Leer een muziekinstrument. Een triangel of zo, iets simpels. Het lawaai overstemt het geklaag in je hoofd.
• Kijk een complete serie die zo slecht is dat het fascinerend wordt. Voor je het weet is het drie uur 's nachts en ben je alleen nog maar bezig met de plotgaten.
• Bel die ene vriend die altijd onzin praat. Voordat je het weet ben je een uur verder en heb je alleen maar geluisterd naar een verhaal over een duif die zijn auto onderpoepte. Perfecte afleiding.