Hoe bereken je kostprijs plus methode?

Hoe bereken je de kostprijs plus methode?

De kostprijs plus methode berekent de verkoopprijs door de kostprijs te verhogen met een percentage voor opslagen en toeslagen. De basis kostprijsbepaling hangt af van de calculatiemethode, vaak de vaste verrekenprijs (VVP) of de inkoopprijs van de voorkeursleverancier.

Nou ja, die kostprijs plus methode, weet je nog dat we daar laatst over spraken? Het is eigenlijk super simpel, man. Je pakt gewoon je kale kostprijs van een product, weet je wel, wat het jou kost om het te maken of in te kopen. En daar gooi je dan een percentage of een vast bedrag bovenop voor opslagen en toeslagen. Dat samen is dan je uiteindelijke verkoopprijs, zodat je ook echt winst maakt en niet alleen maar je kosten dekt.

Die opslagen en toeslagen zijn echt belangrijk, want daar zit je marge in en al die andere kosten die je hebt, behalve de directe kosten van het product zelf. Denk dan aan vanalles, zoals:

• De huur van je pand of kantoor
• Stroom en andere vaste lasten die je maandelijks hebt
• Salarissen van je personeel, die moeten ook betaald worden
• Je eigen winstmarge, natuurlijk! Dat is waarvoor je het doet, toch?
• Soms zelfs een kleine opslag voor onvoorziene risico's, heel slim als er iets misgaat. Mijn neef, die heeft zo'n klusbedrijfje, die voegt er altijd een opslag voor risico aan toe. Tja, je wil niet voor verrassingen komen te staan, toch? Dat is gewoon slim zakendoen, man.

En hoe je dan die 'kale' kostprijs bepaalt, dat is ook weer even een dingetje. Er zijn verschillende manieren voor, afhankelijk van je bedrijf en wat je precies verkoopt. Maar de twee meest voorkomende, die ik vaak zie en gebruik, zijn:

• De Vaste Verrekenprijs (VVP)
• De actuele inkoopprijs van de voorkeursleverancier

De Vaste Verrekenprijs (VVP) is eigenlijk een soort gemiddelde of standaart prijs die je hebt vastgesteld voor je artikelen. Dit doe je dan vaak aan het begin van het jaar, ofzo, dan heb je gewoon een vaste basis voor al je kalculaties, weet je wel? Dat scheelt een hoop gedoe en complexiteit later in het jaar, omdat je dan niet constant je prijzen hoeft aan te passen, ook al zijn er kleine schommelingen in de inkoopprijs. Zo blijft het lekker overzichtelijk.

Maar soms gebruiken ze ook gewoon de actuele inkoopprijs van de voorkeursleverancier. Dat is ook wel logisch, vooral als je veel inkoopt en de prijzen schommelen best wel vaak. Dan is het handig om elke keer te kijken wat je nu echt betaald hebt bij die ene leverancier waar je altijd mee werkt. Dat is dan de basis voor je verkoopprijzen, snap je? Mijn leverancier voor die speciale koffiebonen heeft elke maand een andere prijs, dus dan is dat veel praktischer om te gebruiken. Anders zou ik constant verlies draaien, of juist teveel vragen.

Het mooie van de kostprijs plus methode is dat het best eenvoudig is. Niet zo ingewikkeld als sommige andere methodes, echt waar. Je hebt gewoon een duidelijke berekening die voor iedereen wel te volgen is. En je zorgt ervoor dat je kosten gedekt zijn, plus dat er een redelijke winstmarge inzit. Dat is natuurlijk wel het belangrijkste voor een bedrijf, anders ga je failliet, tja, dat wil niemand. Het geeft ook een zekerheid dat je minimaal je kosten terugverdient, wat fijn is voor de planning.

Maar het heeft ook nadelen, hè. Want als je bijvoorbeeld je opslag te hoog maakt, dan ben je misschien niet concurrerend in de markt. Mensen kopen dan ergens anders. En als je die te laag maakt, dan verdien je misschien te weinig, of zelfs niks. Het is echt zoeken naar de juiste balans, joh. En je moet die VVP wel regelmatig controleren, bijvoorbeeld elk jaar, anders klopt je kalculatie van geen kant meer. Dat vergeten mensen nog wel eens, kreeg ik te horen van een collega van de boekhouding laatst, die moesten daardoor een heleboel prijzen opnieuw berekenen. Dat was een hoop extra werk.

Wat bedoelen ze met kostprijs?

Kostprijs? Dat zijn gewoon alle klauwen die je moet ophoesten om iets te maken. Alsof je een berg grind probeert te verplaatsen met een theelepeltje, zo'n gedoe. Elk dingetje, of het nu een peperdure smartphone is of die ene vaas die je oma had, krijgt zijn eigen prijskaartje van ellende.

En waarom doen we dat? Simpel. Om te beslissen hoeveel we er minstens voor moeten vangen zodat we niet met blote handen staan te niksen na de verkoop. Of om te zien of het überhaupt de moeite is om je ziel te verkopen voor een nieuw project. Elke cent telt, vriend!

Denk er maar eens over na:

• Arbeidskosten: De zweetdruppels van je werknemers, die je natuurlijk wel wilt compenseren.
• Materiaalkosten: Al die spullen, van het goedkoopste plastic tot goud, die je opkopen alsof het suikerklontjes zijn.
• Overige kosten: Huur, energie, een kapotte koffiemachine, dat soort onzin. Alles bij elkaar is het één grote beerput van uitgaven.

Dit hele circus van kosten bepaalt de uiteindelijke prijs die de klant moet lappen. En als je dat verkeerd inschat, ga je kopje onder, sneller dan je "failliet" kunt zeggen.

Hoe is de kostprijs opgebouwd?

Die kostprijs, ja, alles wat erin gaat. Van die ingrediënten zelf tot aan het loon van de mensen die het in elkaar rammen. En dat hele machinepark dat maar draait en draait. Alle kosten die bij één product komen kijken. Dat is het eigenlijk.

En dan heb je nog de indirecte dingen, he? De huur van het pand waar alles gebeurt, de elektriciteit die de lichten aanhoudt en de machines laat draaien. Dat soort dingen, die zijn niet direct aan dat ene product te koppelen, maar toch essentieel. Zonder die machines geen product. Logisch toch?

Directe kosten, dat zijn de dingen die je echt voelt. De paprika die je snijdt voor die ene maaltijd, of de schroef die je in die plank draait. Dat materiaal, dat ga je niet ergens anders mee verrekenen. Dat is specifiek voor dat ene ding.

En ja, dan die loonkosten. Ook een groot deel van de kostprijs, en dat is indirect. Tenzij je iemand hebt die puur en alleen aan dat ene product werkt, wat zelden zo is. Meestal zijn mensen met meerdere dingen bezig. Dus dat wordt dan weer over die producten verdeeld. Een percentage van de tijd dat iemand eraan werkt.

Wat ik me dan weer afvraag, is hoe ze dat dan precies uitrekenen. Die indirecte kosten, dat kan soms een beetje... abstract voelen. Hoeveel van die machinekosten reken je nou per product? Of hoeveel van die algemene leidinggevende kost wel niet per eenheid? Dat zijn de puzzelstukjes die er soms voor zorgen dat het niet altijd 100% scherp is. Maar de basis is materiaal en arbeid, direct of indirect. Dat is het wel zo'n beetje.

Welke vormen van kostprijsberekening zijn er?

De nacht is stil. Alleen de lichte zoem van de koelkast. Dan denk ik aan die cijfers, hoe we de kosten berekenen. Het voelt soms zo definitief, zo koud, maar er zit zoveel achter. Het bepalen van de werkelijke kostprijs is ingewikkeld, een zoektocht naar de waarheid in een stapel facturen.

Er zijn verschillende manieren om dit te doen, methodes die je kiest afhankelijk van wat je eigenlijk maakt. Ze voelen allemaal anders, als gereedschap dat je pakt voor een specifieke klus, een gevoel in je buik.

• Proceskostenberekening
• Orderkostenberekening
• Directe kostenberekening
• Doorvoerkostenberekening

Ik denk aan proceskostenberekening. Dat is als je één lange rivier hebt, alles stroomt door elkaar. Elk product is hetzelfde, identiek. Zoals de broodjes die we bakken, duizenden op een dag. Je gooit alles op een hoop en deelt dan door het aantal stuks. Het voelt eerlijk, want elke eenheid heeft dezelfde weg afgelegd, dezelfde handen gezien.

Dan is er orderkostenberekening. Dat is een ander verhaal. Dat zijn de speciale projecten, op maat gemaakt. Elke keer iets nieuws. Een unieke lamp, een specifiek meubelstuk. Daar kun je niet zomaar alles door elkaar gooien. Je moet echt elk onderdeel, elke minuut werk bij die ene specifieke opdracht houden. Het is veel nauwkeuriger, maar ook veel meer detail, meer bijhouden.

De directe kostenberekening voelt meer als naar de essentie gaan. Je kijkt alleen naar wat echt verandert als je meer produceert. De materialen, de uren die je er direct insteekt. Al die vaste lasten, de huur van het pand, het licht, dat laat je even links liggen. Het geeft een scherp beeld van de bijdrage van elk product, wat het echt oplevert. Het is eerlijk, maar ook hard, want het toont de rauwe winst per product.

En dan heb je doorvoerkostenberekening. Dat is nog verder afgestript. Hier richt je je helemaal op de bottleneck, het punt waar het langzaamste gaat. Alleen de materialen die direct in het product gaan, beschouw je als kosten. De rest is een soort bedrijfs-operationele uitgave. Het dwingt je te kijken naar de stroom, waar het hapert. Het gaat om de snelheid, om de flow. Het is een manier om te zien waar je echt waarde toevoegt, waar het proces stagneert. Het is een bijna filosofische manier om naar productie te kijken, vind ik. Waar zit de échte blokkade?

Het is stil. Soms voelt het alsof deze methodes allemaal kleine stukjes van een grote puzzel zijn. En midden in de nacht, met de cijfers in je hoofd, lijkt die puzzel nooit helemaal af.

Is de kostprijs inclusief btw?

Btw bereken je over de totale vergoeding. Dit is de prijs van je product of dienst, plus alle bijkomende kosten.

Ah, de btw. Die charmante, ietwat opdringerige gast op elk financieel feestje. De Belastingdienst ziet het zo: als jij er geld voor vraagt, willen zij er een hapje van. Simpel. Zie de totale vergoeding als een pizza. Je verkoopt niet alleen de bodem (je product), maar ook de bezorging, de doos en misschien wel een vriendelijk woord. De fiscus wil een percentage van de hele pizza, inclusief de pepperoni van verzendkosten.

Dus, waar plakt die btw-sticker allemaal op? Nou, op bijna alles wat je de klant doorberekent:

• Verzend- en bezorgkosten: Ja, zelfs op de brandstof van die arme postbezorger.
• Reiskosten: Je ritje naar de klant is blijkbaar ook een btw-waardige belevenis.
• Telefoonkosten: Dat gezellige praatje om de details te bespreken? Yep, ook belast.
• Verpakkingskosten: De doos, het bubbeltjesplastic, het plakband... de Belastingdienst is er dol op. Het is hun favoriete ASMR.

De enige Houdini die aan de btw-ketenen ontsnapt? Statiegeld. Dat is geen vergoeding voor een dienst, maar een soort borg. Een doorgeefluik van geld. Je geeft het terug, dus de fiscus blijft er (voor een keertje) met z'n vingers vanaf. Een klein wonder.

Let wel even op het tarief dat je gebruikt. Meestal is het die vrolijke 21%, maar voor sommige zaken (zoals boeken, voedsel of een bezoekje aan de kapper die je kapsel redt) geldt het zonnigere 9% tarief. En sommige diensten zijn zelfs volledig vrijgesteld, de geluksvogels. Ik heb het eens fout gedaan met een factuur voor m'n neef z'n webshop, geloof me, dat wil je niet.