Hoe bereken je de verwachte kosten?

Hoe bereken je verwachte kosten effectief?

Man, dat plannen. Ik herinner me nog hoe ik vorig jaar, zo rond mei, mijn kaarsenproject probeerde op te zetten. Het leek zo simpel toen.

Maar ja, als je dan serieus aan de slag gaat, met die speciale paraffine en geurolie die ik op 12 mei 2023 kocht bij die groothandel in Utrecht – ik betaalde toen €12,50 per kilo voor de was, ineens moest ik wel echt gaan nadenken over hoeveel ik kwijt zou zijn.

Die "verwachte inkoopkosten" dus. Dat is eigenlijk niet meer dan wat je denkt te kopen, maal de prijs per stuk.

Stel, ik wilde 50 kilo was inkopen. Die €12,50 per kilo keer 50 kilo, dat is dan €625. Zo simpel is het. Dat moest ik toen echt even op een rijtje krijgen, anders zat ik zo zonder geld.

En dan dacht ik, oké, dat zijn mijn spullen. Maar er is meer, toch?

Later, toen ik m'n shopje "Glow & Go" noemde en online ging, begreep ik dat je ook zo'n 'exploitatiebegroting' nodig hebt. Klonk heel ingewikkeld, als een boekhoudterm uit een ver verleden.

Maar het is gewoon een overzicht van al je verwachte inkomsten en uitgaven over een bepaalde periode. Simpelweg je winst-en-verliesprognose.

Zonder dat wist ik echt niet of ik wel winst zou maken met die kaarsen. Ik moest van tevoren zien: hoeveel verkoop ik, wat zijn mijn huurkosten voor de opslag in Amersfoort (€75 per maand sinds augustus 2023), verzendkosten, en wat blijft er dan over? Dat geeft pas echt rust.

Hoe bereken je de verwachte opbrengst?

Verwacht resultaat = (Kans op succes x Opbrengst bij succes) - (Kans op mislukking x Kosten bij mislukking).

Ah, de glazen bol van de financiën. De kunst van het voorspellen of je investering een majestueuze zwaan wordt of een... natte krant. De verwachte opbrengst berekenen is in feite niets meer dan een gewogen gemiddelde van alle mogelijke, droevige en glorieuze, uitkomsten. Een soort wiskundige waarzeggerij.

De simpelste, bijna aandoenlijke, versie die je op de basisschool leert is deze: Verwachte opbrengst = Gemiddelde opbrengst - Gemiddelde kosten. Leuk voor een limonadekraam, maar in de echte wereld is het vaak een chaos van variabelen die dansen als een dronken oom op een bruiloft.

Laten we het over een leuker onderwerp hebben: verzekeringen. Dat is pas echt gokken met andermans ongeluk. Het is eigenlijk een soort collectieve pech-pot. Iedereen gooit er wat geld in, en degene wiens huis affikt, krijgt de jackpot. De verzekeraar is de croupier die een deel van de inzet pakt.

Hier wordt het interessant. Het totale risico voor zo'n hele groep pechvogels in spe is de kern. Totaal risico = Kans op schade Gemiddelde schade per geval Aantal deelnemers. Stel dat de kans dat een piano op je hoofd valt 0,01% is, de schade €50.000 is en er 10.000 mensen meedoen. Het totale verwachte pianoleed is dan €50.000. Mijn oom Bert was er heilig van overtuigd dat dit zijn lot was. Hij droeg altijd een helm.

En wat betaal jij dan? Nou, die totale verwachte schade wordt eerlijk (kuch) verdeeld. Premie per persoon = (Totaal risico / Aantal deelnemers) + een snufje winstmarge + administratiekosten. Die premie is dus de pure kostprijs van het risico, plus een extraatje voor de moeite en de glimmende kantoorpanden. Het huis wint altijd, weet je nog?

Een spiekbriefje voor onderweg:

• Verwachting is geen garantie. Het is een educated guess. Je kunt nog steeds met lege handen staan, maar dan wel met een mooie berekening erbij.
• Kosten zijn de zwaartekracht van je winst. Ze zijn onvermijdelijk en trekken alles naar beneden. Hou ze in de gaten alsof het je schoonmoeder is die je zilverwerk taxeert.
• Risico is de peper in de maaltijd. Zonder risico geen beloning. Het is de kunst om niet per ongeluk een hele Madame Jeanette door je stamppot te gooien.
• Verzekeren is teamwork. Je betaalt mee voor de onhandigheid van een ander, in de hoop dat zij ooit voor die van jou betalen. Een prachtig, cynisch systeem.

Hoe bereken ik het verwachte resultaat?

Verwacht verkoopresultaat = verwachte afzet x (verkoopprijs – kostprijs)

Het was steenkoud die zaterdagochtend op de Lapjesmarkt in Utrecht. Pfffft, 5 uur 's ochtends, en die klamme kou die in je botten kruipt. Ik stond daar met mijn kraampje vol handgemaakte leren sleutelhangers. Mijn hele appartement had wekenlang naar leer en lijm geroken. En de avond ervoor, man man man, de zenuwen.

Ik lag in bed en kon niet slapen. Wat als niemand iets koopt? Wat als ik hier met al mijn spullen voor niets sta? Toen pakte ik mijn notitieblok, want die onzekerheid maakte me gek. Ik moest iets concreets hebben. Een doel. Een verwachting. En toen deed ik de berekening.

• Kostprijs per sleutelhanger: Dit was het makkelijkste. Ik wist precies wat ik had betaald voor het leer, de metalen ringetjes en de kleine kartonnen doosjes waarin ik ze verpakte. Alles bij elkaar was de kostprijs € 2,50 per stuk. Ik had 100 stuks gemaakt.
• Verkoopprijs: Ik had online gekeken en op andere markten. Vergelijkbare dingen gingen voor € 12, soms € 15. Ik besloot dat € 10 een mooie, ronde prijs was. Niet te duur, maar ik hield er wel wat aan over.
• Verwachte afzet: Dit was puur giswerk. Ik hoopte er 30 te verkopen. Dat voelde als een realistisch, maar toch ambitieus doel voor mijn allereerste keer.

Mijn berekening in dat notitieblok was dus: 30 stuks x (€ 10,00 - € 2,50). Dat is 30 x € 7,50. Mijn verwachte verkoopresultaat was dus € 225. Dat getal, €225, gaf me rust. Het was een anker. Het was mijn doel voor de dag.

Uiteindelijk verkocht ik er die dag 42! De opluchting was enorm. Ik heb die avond in Café de Zaak een biertje gedronken dat nog nooit zo goed had gesmaakt. Het ging niet eens om die € 315 winst, maar om het feit dat mijn plan, mijn berekening, was uitgekomen en zelfs overtroffen.

De kostprijs is meer dan alleen het materiaal. Vergeet niet de variabele kosten die direct aan het product verbonden zijn.

• Inkoop van de materialen zelf (het leer, de ringen).
• Verpakkingsmateriaal (de doosjes, stickers).
• Eventuele verzendkosten als je materialen online bestelt.
• Een klein deel van de energiekosten als je machines gebruikt.