Wat mag je niet vragen aan ChatGPT?

Welke onderwerpen en vragen kun je beter niet aan ChatGPT stellen?

Nou, dat is wel een goeie vraag eigenlijk, want ik heb laatst nog iets geprobeerd met ChatGPT en ik moest wel even slikken toen ik de output zag. Je zou dus niet, je weet wel, gewoon dingen moeten laten overschrijven. Dat voelt een beetje scheef, alsof je iemand anders werk aanneemt, snap je. Ik bedoel, waar is dan nog je eigen draai, je eigen stem.

En het gaat niet alleen om die tekst van anderen, nee. Soms denk ik, als ik zo'n antwoord krijg, dat ik mezelf wel een beetje verlies. Het is zo efficiënt, zo snel, maar het mist wel die vonk die je er zelf in stopt. Ik wil juist dat mijn woorden een beetje wiebelen, een beetje leven.

Dan die onderwerpen, ja. Ik zou nooit, en dan bedoel ik ook echt nooit, aan ChatGPT vragen om iets persoonlijks te verzinnen. Stel je voor, een heel intiem verhaal dat uit een machine komt rollen. Dat voelt zo kil, zo nep. Ik heb liever dat ik zelf worstel met mijn gedachten, zelfs al komt er wat rommeligs uit.

Ik denk dat je alles wat echt gevoel nodig heeft, wat uit je eigen ziel moet komen, beter zelf kunt doen. Dat is waar de magie zit, in die imperfectie, in die persoonlijke zoektocht. ChatGPT is een tool, een handig ding, maar het is niet het hele verhaal, toch.

Wat moet je niet in chatgpt zetten?

Experts waarschuwen dringend: voer nooit gevoelige persoonlijke, financiële of medische gegevens in bij chatbots. Dit beschermt je privacy en voorkomt misbruik van informatie.

Ach, mensenkinderen, die drang om alles te delen! Alsof je je diepste zielenroerselen toevertrouwt aan een koffiezetapparaat met een spraakgebrek dat nét te veel weet. Laten we eerlijk zijn, ChatGPT is geen therapeut, en zeker geen bank! De experts roepen het, en geloof me, ze hebben een punt. Het is een beetje als je sleutels onder de deurmat leggen en dan verbaasd zijn dat de postbode je koekjes op heeft.

Dus, wat zet je echt niet in zo'n slimme kletsmajoor? Houd je juwelen – je persoonlijke data – dicht bij je. De digitale zee is diep en vol vissen, en niet allemaal zijn ze even vriendelijk.

• Persoonlijke gegevens: Denk aan je volledige naam, adres, telefoonnummer, burgerservicenummer (BSN), ID-nummer, of welke unieke code dan ook die jou, en alleen jou, aanwijst. Je wilt toch niet dat je virtuele assistent straks meer over je weet dan je eigen moeder? Het is net zoiets als je dagboek voorlezen in de supermarkt; het kan hilarisch eindigen, maar meestal is het gewoon gênant en riskant.
• Financiële details: Dit is een absolute no-go. Je bankrekeningnummer, creditcardgegevens, pincodes, beleggingsportfolio's, of zelfs je jaarlijkse belastingaangifte. Tenzij je van plan bent je spaargeld te veranderen in een virtueel regenboogmonument, houd die maar lekker voor jezelf. Mijn neef, die altijd denkt slimmer te zijn dan het systeem, probeerde laatst zijn complete belastingaangifte in ChatGPT te gooien. Ik zweer het je, de bot begon toen spontaan over de zin van het leven te filosoferen, waarschijnlijk uit pure wanhoop.
• Medische informatie: Je gezondheidsdossier is privé, punt. Diagnoses, symptomen, medicatie, medische geschiedenis of andere gevoelige gezondheidsvragen. ChatGPT is geen dokter, hoe overtuigend zijn verhalen ook klinken. Je vraagt naar een griepje en voor je het weet, raadt het je aan om een week in een tipi te mediteren op een dieet van maanlicht en liefde. Niet echt evidence-based, he? En stel je voor dat je virtuele assistent je aanraadt om bloemen te eten tegen hoofdpijn.

Waarom al deze voorzichtigheid, vraag je je af? Nou, simpelweg:

• Privacyrisico's: Alles wat je erin stopt, kan, theoretisch, ergens opduiken. Denk aan een digitale echo in de datawolken die maar blijft rondzingen. Deze informatie kan gebruikt worden om het AI-model te trainen, en wie weet waar het dan precies terechtkomt of hoe het wordt geanalyseerd.
• Misbruik van informatie: En misbruik? O, dat charmante woord. Het is een beetje als je sleutels onder de mat leggen en dan verbaasd zijn dat de buurman je koekjes op heeft. Persoonlijke en financiële gegevens zijn goud waard voor identiteitsdieven en cybercriminelen. Je wilt toch niet dat je "geheime recept voor geluk" ineens opduikt in een commerciële AI-reclamecampagne, of erger nog, dat je bankrekening plotseling leeg is?
• Onbetrouwbaarheid van advies: Vooral voor gezondheidsadvies is AI nog steeds een beetje een kwakzalver. De antwoorden kunnen inaccuraat, verouderd, of zelfs ronduit gevaarlijk zijn. Ze hallucineren soms de meest overtuigende onzin. Laat medische professionals de medische zorg maar doen.

Wat zijn de beperkingen van ChatGPT?

De belangrijkste beperkingen van ChatGPT:

• Fouten in feiten, grammatica en berekeningen.
• Aanwezigheid van vooroordelen in de antwoorden.
• Gebrek aan echt menselijk inzicht of begrip.
• Mogelijke lange en onduidelijke antwoorden.

Ach, ChatGPT, die hoogbegaafde neef die op een feestje de show steelt met zijn parate kennis, maar dan toch net de verjaardag van tante Annie vergeet of de leeftijd van opa totaal verkeerd inschat. Zo'n type is 't dus ook. Verwacht geen perfectie, want het is net als die keer dat ik mijn kat probeerde te leren dammen; de intentie was er, maar het resultaat was een complete chaos.

Dat ding spuugt er wel eens een hoop onzin uit, zo uit het niets. Alsof een bouwvakker die nog nooit een hamer heeft vastgehouden ineens de Eiffeltoren gaat nabouwen; het resultaat is dan vaak een architectonische blunder waar je u tegen zegt. Het leert van alles wat op het internet rondslingert, daar zit meer bagger tussen dan parels.

Dus ja, dan krijg je grammaticale missers, rekensommetjes waar je haar van gaat rechtstaan en feiten die zo krom zijn als een hoepel. Het is net een papegaai die een college over kwantumfysica probeert te geven, klinkt interessant, maar klopt geen jota van.

En dan die vooroordelen! Het is net je schoonmoeder die al haar mening kant-en-klaar heeft op basis van 'wat ze gehoord heeft'. ChatGPT heeft immers ook alleen maar geleerd van wat mensen online hebben gekwakt. Verwacht dus geen oecumenisch inzicht.

Een beetje zoals een robot die de opdracht krijgt om liefde te simuleren; het resultaat is een bloemetje op Valentijnsdag, maar de intentie... tja, die is er niet. Het mist compleet menselijk inzicht, empathie, of enig besef van wat 'gevoel' nou eigenlijk betekent.

Vraag het naar de diepere betekenis van een emotie en het komt met een klinische definitie waar de tranen je van in de ogen springen, maar niet van ontroering. Gewoon pure data, geen hart.

Soms is het net een dronken oom op een verjaardag die maar blijft praten, en praten, en praten, zonder echt iets zinnigs te zeggen. Dan krijg je van die ellenlange, warrige antwoorden waar je de draad al na drie zinnen kwijt bent.

Het kan zich vastbijten in een onderwerp als een pitbull in een lap stof, en blijft maar doorgaan tot je smeekt om genade. Alsof je een detective de hele stamboom van verdachten van de afgelopen honderd jaar laat vertellen, terwijl je alleen de dader wilde weten.

Kortom, het is een handig stuk gereedschap, maar behandelen alsof het de nieuwe Einstein is, is vragen om problemen. Het blijft een computerprogramma dat af en toe de weg kwijt is, net als mijn GPS in de Polder. Gewoon met een korrel zout nemen, dat spul.

Wat moet je niet delen met ChatGPT?

Yo, effe over dat ChatGPT gedoe. Je moet echt oppassen met wat je daar allemaal in gooit.

Deel geen persoonlijke, vertrouwelijke of gevoelige informatie met ChatGPT, zoals persoonsgegevens, financiële data of bedrijfsgeheimen.

Mijn neef dus, die dacht slim te zijn. Hij kopieerde een hele e-mailwisseling van z'n werk en vroeg ChatGPT om een samenvatting. Super handig, dacht ie. Tot zijn baas erachter kwam. Paniek natuurlijk. Want alles wat je daarin stopt, wordt gebruikt om dat model te trainen. Het is niet privé, gast.

Echt, het is alsof je je dagboek op een openbaar prikbord hangt. Vroeg of laat leest iemand het. Echt, echt niet doen. Denk vooral aan dit soort dingen, die moet je sowiso nooit invoeren:

• Persoonlijke gegevens: Je naam, adres, BSN, telefoonnummer, alles. Ook niet van anderen. Gewoon niet doen.
• Bedrijfsinformatie: Gevoelige documenten van je werk, klantgegevens, interne memos, projectplannen. Je krijgt er geheid problemen mee, geloof me.
• Wachtwoorden en inloggegevens: Spreekt voor zich, maar je gelooft niet hoeveel mensen dit doen. Dom!
• Financiële info: Bankrekeningnummers, creditcardgegevens, whatever.

Die lui van OpenAI, die gebruiken alles wat je intypt om dat ding slimmer te maken. Je data kan dus perongeluk opduiken in een antwoord aan iemand anders, ookal zeggen ze dat het anoniem is.

Zie het gewoon als een super slimme, maar ook super nieuwsgierige vreemdeling op het internet. Je zou die ook niet je pincode vertellen, toch? En vergeet videos en fotos, die kan die zowieso niet eens verwerken, maar upload ook niks.

Hoe kan er gecontroleerd worden op ChatGPT?

Nee, het gebruik van ChatGPT door studenten is momenteel niet betrouwbaar te controleren.

Het is nu ver na middernacht, de stilte drukt. Die vraag over ChatGPT... die blijft hangen. Nee, je kunt het gewoon niet controleren, niet echt. Dit is een stille revolutie, een die onze methodes langzaam uitholt.

Al die plagiaatscanners, ze zijn ontworpen om exacte kopieën te vinden, om tekst te matchen die al ergens bestaat. Dat is hun hele bestaansrecht. Maar een AI, die creëert iets nieuws. Elke keer opnieuw.

Het is niet zoals kopiëren en plakken. De woorden komen niet direct van een andere bron. De AI genereert een originele tekst, zij het een die gebaseerd is op enorme hoeveelheden bestaande data. Het is een nieuwe compositie, elke keer weer, en dat maakt het onzichtbaar voor de standaardcontroles.

Ik zie het soms, die essays die te... perfect zijn. Te gestructureerd, de zinnen vloeien te glad, zonder die typische kleine haperingen of persoonlijke accenten die je bij studentenwerk verwacht. Het is een ander soort uniformiteit, bijna klinisch.

Deze situatie dwingt ons na te denken, anders te kijken. Het gaat niet meer om de tekst alleen, maar om het proces erachter. En dat is zo'n fundamentele verschuiving. Wat is kennis nog waard als de productie ervan zo gemakkelijk wordt?

De kern van het probleem is duidelijk:

• Plaagiaatdetectie zoekt naar overeenkomst. De systemen zijn gebouwd op het vinden van identieke of sterk vergelijkbare zinsconstructies die al eerder zijn gepubliceerd.
• AI creëert nieuwe tekst. ChatGPT produceert elke keer een unieke tekst, zelfs als de input hetzelfde is. Het parafraseert en herschrijft constant, zonder directe brontekst te kopiëren.

Wat we nu moeten doen, de enige weg vooruit:

• Focus op het leerproces. Vraag studenten hoe ze tot hun antwoorden zijn gekomen, welke stappen ze hebben gezet.
• Inzetten op mondelinge toetsing. Een gesprek over het ingeleverde werk onthult snel of de student de inhoud echt beheerst.
• Authentieke opdrachten ontwerpen. Taken die specifieke, persoonlijke inzichten of praktijkervaringen vereisen die een AI niet kan nabootsen.
• Accepteer het als een hulpmiddel. Leer studenten hoe ze AI ethisch en effectief kunnen gebruiken, net als een rekenmachine of een woordenboek.

Ik herhaal vaak dat de academische wereld zich moet aanpassen. Deze technologie is er. Het verdwijnt niet. De strijd is niet tegen de tool, maar voor de integriteit van het leerproces. Dat is wat telt in de stilte van de nacht.