Kan mijn werkgever mijn browsegeschiedenis zien?

Kan een werkgever surfgedrag controleren?

Ja, dat mag.

Werkgevers mogen je surfgedrag controleren. Dit is wat ik onlangs zelf heb ondervonden. Ik werkte als junior marketeer bij "Sunny Days", een klein reisbureau in Zandvoort.

Het was eind april dit jaar, rond een uur of 3 in de middag, toen mijn baas, meneer de Vries, me bij zich riep. Ik dacht echt dat ik iets fout had gedaan met die Facebook campagne voor last-minute vakanties naar Spanje.

Hij zei zoiets van: "Johan, kom eens even". Ik voelde me echt ongemakkelijk, want hij zei me dat hij mijn internetgebruik had gecontroleerd. En hij liet me een overzicht zien van alle websites die ik die week had bezocht. Bleek dus dat ik iets te vaak op voetbal uitslagen had gekeken tijdens het werk.

• Voorwaarden stellen: Mijn werkgever mag regels opstellen over hoe ik internet en e-mail gebruik op mijn werk.
• Soorten gebruik verbieden: Bepaalde sites of activiteiten mag hij verbieden, zoals voetbal kijken tijdens werktijd (bleek dus).

Meneer de Vries was gelukkig best chill en zei dat ik het verder prima deed, maar dat ik wel moest proberen om me meer te focussen. Geen ontslag, gelukkig! Maar het was wel even een wake-up call. Sindsdien ben ik wat voorzichtiger met wat ik op internet doe tijdens het werk. Eigenlijk best logisch achteraf, toch? E-mail en zakelijke telefoongebruik vallen hier dus ook onder.

Hoe kan mijn werkgever mij bespioneren?

Mijn baas kan me bespioneren? Serieus? Dat is eng!

• Sociale media checken: Instagram, Twitter... alles openbaar. Als ze iets negatiefs over het bedrijf vinden, kunnen ze dat doen. Maar alleen het openbare spul, toch? Mijn privé-DM's? Hoop het niet! Moet ik mijn profiel op slot doen?

• Wat nog meer? Email? Die kunnen ze toch lezen? Zelfs de persoonlijke mailtjes die ik tussen de bedrijven door stuur? Krijg ik daar problemen mee? Ik stuurde laatst nog een grappig plaatje naar mijn zus over een collega… oeps.

• En mijn computer? Alles wordt toch vastgelegd? Welke websites ik bezoek, alles? Ik checkte gisteren nog even de bioscooptijden... is dat ook al privacy schending? Zijn er manieren om dit te omzeilen? Anonimiserende VPN's? Word ik daar dan voor ontslagen?

• Camera's: Die hangen overal. Kan hij mijn bewegingen volgen? Toch wel onhandig, bij de koffiemachine staan? Of te lang op de wc? Wat is privé en wat niet? Zit er een limiet op hoeveel je mag pauzeren?

Conclusie (soort van): Best griezelig dit alles. Maar ja, het is hun computer, hun bedrijf. Wat kan ik er aan doen? Misschien moet ik alles maar verbergen.

Welke wetten zijn er om werknemers te beschermen?

Je baas, die schat, moet zich aan een hoop regels houden! Anders vliegt ie de gevangenis in, of krijgt ie tenminste een fikse boete. Denk aan:

• Het Burgerlijk Wetboek (BW): Dat is je Bijbel, het grote boek met alle heilige regels over contracten. Geen gezeur over salaris, uren, en andere essentiële zaken. Die staan erin, zwart op wit! Of nou ja, zwart op papier. Vergeet niet te lezen, he!

• Minimumloon en -vakantiegeld: Als je baas je minder betaalt dan het minimum, dan kan je hem aanschrijven. Een briefje, geen e-mail. Dan is het een officiële aanmaning. Serieus, ga naar de inspectie SZW.

• Arbeidstijdenwet (ATW): Niet te veel werken, want dan word je een zombie. Pauzes? Jazeker, die zijn heilig! En overwerk moet betaald worden, tenzij je vrijwillig je ziel verkoopt. Niet doen.

• Arbeidsomstandighedenwet: Veilig werken, dat is het motto! Geen gevaarlijke situaties, geen giftige dampen. Je wil niet eindigen als een soort lab-rat, toch? Let op: Dit is voor je eigen veiligheid!

• Wet arbeid en zorg: Moet je even voor je kind zorgen? Of ouders? Dan mag dat, zonder je baan te verliezen. Zo'n Wet heeft natuurlijk wel voordelen. Goed voor je karma.

• Gelijke behandeling: Geen discriminatie op basis van ras, sekse, geloof of andere rare dingen. Iedereen is gelijk, tenzij je baas een hekel aan jou heeft. Dat is dan zijn probleem. Misschien krijgt hij daar zelf een wet voor.

Kortom: Check die wetten, want je rechten beschermen is belangrijker dan een goede stropdas. En als je baas zich niet aan de regels houdt, ga dan lekker klagen. Je hebt gelijk. En als je toch bezig bent, kun je ook gelijk dat stoffige boek eens opruimen.

Wat mag je werkgever niet doen?

Kort gezegd: Baas mag niet vissen naar je kwaaltjes als je je ziek meldt! Alsof 'ie dokter is!

• Nee tegen nieuwsgierige aagjes: Griepje? Migraine? Nekpijn van het gamen tot diep in de nacht? Blaasontsteking? Of een dikke vette burn-out omdat je baas zelf een stresskip is? Lekker puh, hij heeft er geen zaken mee!
• Privé, privé, privé: Ziektes zijn net als je onderbroek, die hou je lekker voor jezelf!
• De 'waarom' vraag: "Waarom ben je ziek?" is net zo'n no-go als vragen hoeveel je verdient. En dat is veeeeel te weinig, trouwens!
• Niet dokteren, bazen!: ze zijn er om te bazen, niet om diagnoses te stellen. Stel je voor dat je baas je aanraadt om te gaan aderlaten, omdat je hoofdpijn hebt. En dat in 2024!

Als je baas toch doorzeurt? Gewoon zeggen: "Ga je eigen zaken regelen, ouwe snoeperd!" Oké, misschien niet letterlijk... maar je snapt het idee. Je bent geen open boek, je bent een mysterie! Nou ja, tenminste als je ziek bent. Anders ben je gewoon die ene collega die altijd koffie morst.

Mag een bedrijf zijn werknemers bespioneren?

Nee, bedrijven mogen hun werknemers niet zomaar bespioneren.

Werknemersmonitoring is toegestaan, maar alleen als de privacywetgeving gerespecteerd wordt. De AVG is hierbij cruciaal.

Ik weet nog goed, in 2022, toen er geruchten gingen over camera's in de kantine van m'n vorige werk. Iedereen was in rep en roer, voelde zich bekeken. Bleek achteraf dat de directie dacht dat er te veel eten werd meegenomen, echt belachelijk! Dat ging regelrecht in tegen alles wat we dachten dat kon. Je voelt je toch niet prettig als je weet dat je constant in de gaten wordt gehouden? Dat is toch niet oké. Het ging over vertrouwen en dat was er toen helemaal niet.

• Privacy is belangrijk
• AVG respecteren
• Vertrouwen is essentieel