Wat is een havo diploma in België?

Wat is de waarde van een Nederlands havo diploma in België?

Oké, dus je wilt weten wat een Nederlands havo-diploma waard is hier in België. Dat is een goeie vraag, want het is niet zo rechttoe rechtaan. Ik heb dat zelf wel eens uitgezocht, een paar jaar terug. Het is een beetje een mix van wat ze hier hebben.

Kijk, ze hebben hier het BSO, dat is beroepssecundair onderwijs. Dat is denk ik meer vergelijkbaar met een deel van je mbo-diploma, zeg maar het praktische gedeelte. Maar je havo is ook best breed hoor, dat algemeen vormende deel, dat is wel weer anders.

Ik meen me te herinneren dat het een beetje neerkwam op, je kunt er vaak wel mee verder studeren op een hogeschool hier, als je maar het juiste vakkenpakket had gekozen op je havo. Dat is wel belangrijk, want anders moet je soms nog wel een soort schakelcursus doen.

Het is niet alsof ze er hier direct een Belgisch diploma van maken, dat snap je wel. Het is meer dat ze het erkennen als gelijkwaardig voor bepaalde dingen. Ik weet nog wel dat ik toen een paar keer heb moeten bellen met onderwijsinstellingen om dat zeker te weten. Het scheelde wel een hoop gedoe, denk ik.

Dus ja, waarde. Het opent wel deuren, maar het is geen pasklare oplossing. Je moet wel even zelf uitzoeken welke opleiding je precies wilt doen en of jouw havo-achtergrond daar goed op aansluit. Dat is denk ik wel het belangrijkste om te weten.

Wat is een havo-diploma?

HAVO-diploma: Een diploma van het hoger algemeen voortgezet onderwijs, een 5-jarige opleiding die voorbereidt op het hoger beroepsonderwijs (hbo).

Pfff, dat diploma. Ik zat in juni 2018 in mijn kamer in Almere, te staren naar de oude vaste telefoon. De mentor zou bellen. Mijn hart ging als een razende. Ik had wiskunde B echt verprutst, dacht ik. Dan gaat die telefoon en je weet: dit is het. Geslaagd of niet.

Ik nam op, en hoorde "gefeliciteerd!". De opluchting, niet normaal. Maar meteen daarna kwam die leegte. Vijf jaar lang zwoegen op het Baken Park Lyceum, en dan heb je dat papiertje. En nu? Ik had geen flauw idee wat ik met mijn leven aan moest.

Tijdens de uitreiking voelde het pas echt. Je naam wordt omgeroepen, je loopt naar voren, en krijgt die kartonnen koker. Het is meer dan papier; het is een bewijs dat je een hele fase van je leven hebt afgesloten. Een toegangsbewijs voor iets nieuws, maar ook het einde van iets vets bekends.

De HAVO is opgebouwd uit twee delen:

• Onderbouw (klas 1-3): Hier krijg je een brede basis met allerlei vakken, van geschiedenis tot biologie.
• Bovenbouw (klas 4-5): Hier kies je een profiel, een pakket vakken dat je voorbereidt op een bepaalde studierichting.

De vier HAVO profielen zijn:

• Cultuur & Maatschappij (C&M): Voor de talenknobbels en creatievelingen.
• Economie & Maatschappij (E&M): Als je iets met economie of management wilt doen. Ik koos deze.
• Natuur & Gezondheid (N&G): Richt zich op biologie, scheikunde en de medische hoek.
• Natuur & Techniek (N&T): Voor de exacte wetenschappers en ingenieurs in de dop, met veel wiskunde en fysica.

Met dat diploma op zak kun je een paar dingen doen. De meest logische stap is directe toegang tot het HBO (hoger beroepsonderwijs). Dat is waar de HAVO je echt op voorbereidt.

Een andere optie is doorstromen naar het VWO. Je doet dan de laatste twee jaar van het VWO (5 en 6 VWO) om daarna naar de universiteit te kunnen. Dat is wel echt pittig.

Welk niveau is het havo-diploma?

Een havo-diploma? Ah, dat pareltje van doorzettingsvermogen bungelt vrolijk op NLQF4 en EQF4. Ja hoor, je hebt het goed gehoord: een vier. Geen twee, geen zes, gewoon een dikke, vette vier, alsof je de hoofdprijs in de Staatsloterij hebt gewonnen. Of zoiets. Kort maar krachtig, zonder al te veel geneuzel.

Die NLQF en EQF, da's geen nieuw type koffie of een ingewikkelde balletpas. Het zijn van die hippe kaders om de moeilijkheidsgraad van je papiertje te bepalen, zeg maar een soort IQ-test voor je diploma. NLQF staat voor het Nederlands Kwalificatieraamwerk en EQF is de Europese versie, zodat je oma in Spanje ook snapt dat je niet zomaar met een kindertekening aankomt. Allebei een vier, dus je bent een wereldreiziger met je havo.

Stel je voor: het MBO-diploma niveau 3 is net je buurman die zijn gras maait. Netjes, maar niet wereldschokkend. Dan komt niveau 4, dat is al ietsje meer: de buurman die z'n gras maait mét een bluetooth speaker en een cappuccino in de hand. De havo staat daar gewoon strak naast, schouder aan schouder met dat MBO niveau 4, en ook met het VWO. Ja, je leest het goed!

Kijk, die diploma's zijn net een soort familiealbum, allemaal net iets anders, maar wel bij elkaar horend:

• MBO-diploma niveau 3: Zo'n beetje de aanloop, de warming-up. Een solide basis, maar je rent nog niet de marathon. Is NLQF3 en EQF3.
• MBO-diploma niveau 4: Dat is al wat meer spierballen, een stapje hoger. Hier kun je al aardig mee uit de voeten. Staat ook op NLQF4 en EQF4.
• Havodiploma: Aha, de havo! Een klasse apart, of nou ja, dezelfde klasse als MBO 4 en VWO. Maar wel met een eigen smoel. Ook gewoon NLQF4 en EQF4.
• Vwo-diploma: De intellectuele atleet, zeggen ze dan. Ook netjes op NLQF4 en EQF4. Ja, serieus, dezelfde vier. Raar maar waar.

Kan je met een havo-diploma naar de universiteit in België?

Ja, met een havo-diploma plus een propedeuse van een Nederlandse hbo-opleiding krijg je toegang tot een bacheloropleiding aan een Vlaamse universiteit. Een vwo-diploma geeft rechtstreeks toegang.

Man, ik zat hier zo mee te kloten in de zomer van 2021. Net mijn havo gehaald in Breda, en ik voelde me compleet vastzitten. Iedereen ging naar het hbo en ik wilde iets... anders. De universiteit in Nederland leek onbereikbaar zonder dat vwo-papiertje. Ik zat avonden op mijn kamer te scrollen, geen idee wat ik wilde.

Toen zei een vriend van me, die al in Antwerpen op kot zat, "kom gewoon hier joh". Eerst lachte ik het weg. België? Maar toen ik begon te zoeken, ging er een wereld open. De sfeer, de stad, het leek allemaal zoveel relaxter. Het was echt, echt een opluchting.

De paniek sloeg wel even toe toen ik las dat je met alleen havo niet zomaar een academische bachelor kon starten. Je had een 'toelating' nodig. Maar toen kwam het: ik had dat eerste jaar hbo al bijna afgerond, mijn propedeuse was in zicht! Dat was de gouden sleutel. Dat papiertje was ineens goud waard.

Het was wel even een gedoe met de aanvraag bij de Universiteit Antwerpen. Je moet je diploma laten erkennen, een 'gelijkwaardigheid' aanvragen heet dat. Maar de mensen daar waren super behulpzaam. Een paar weken later kreeg ik die mail. Toegelaten. Ik weet nog dat ik op de trein stapte op station Breda, op weg naar mijn eerste introductiedag. Dat gevoel van vrijheid was onbetaalbaar.

Hier is hoe het nu precies zit, zonder al het gedoe:

• VWO-diploma: Je kan je rechtstreeks inschrijven aan een Vlaamse universiteit. Geen enkel probleem, dit wordt gezien als gelijkwaardig aan het Belgische ASO-diploma.
• HAVO-diploma: Met alleen een havo-diploma kom je er niet voor een universitaire (academische) bachelor. MAAR! Met een havo-diploma + een propedeuse van een Nederlandse hbo-opleiding kan het wel. De universiteit ziet dit als bewijs dat je het niveau aankan.
• MBO-4-diploma: Dit geeft je normaal gesproken toegang tot een professionele bachelor aan een Vlaamse hogeschool, wat vergelijkbaar is met het Nederlandse hbo. Toegang tot de universiteit is hiermee niet direct mogelijk.

Wat je absoluut moet regelen:

• Gelijkwaardigheidsattest van NARIC-Vlaanderen: Dit is de belangrijkste stap. Je stuurt je Nederlandse diploma's op en zij geven een officieel attest af dat je diploma gelijkwaardig is aan een Vlaams diploma. Zonder dit document kan je je niet inschrijven. Begin hier op tijd mee!
• Inschrijven bij de universiteit of hogeschool zelf: Zodra je weet dat je diploma oké is, schrijf je je in bij de instelling van je keuze. De deadlines zijn vaak anders dan in Nederland, check dat goed. Meestal heb je tot september de tijd.

Het leven hier is anders. De studentenverenigingen, de manier van lesgeven. Het collegegeld is een stuk lager, wat echt een enorm voordeel is. En ja, je moet even wennen aan de taal. Ze gebruiken andere woorden, maar dat is juist de charme. Ik zou het iedereen aanraden.

Welk niveau is een havo diploma?

Een HAVO diploma, dat is dus gelijk aan niveau 4 van het MBO. Klinkt misschien een beetje gek, maar het is echt waar. Ze zitten qua niveau dus echt op hetzelfde niveau. Ik weet het nog goed, toen ik met mijn broertje zat te kijken wat hij nou na zijn VMBO kon doen. We waren echt van de kaart, al die niveaus enzo.

Maar goed, een HAVO diploma zit qua niveau op NLQF/EQF niveau 4. Dat betekent dat je na een HAVO net zoveel kunt als na een MBO diploma niveau 4. Je bent dus goed opgeleid.

• MBO niveau 3 is trouwens EQF 3. Dus iets lager.
• MBO niveau 4 en HAVO zijn dus allebei EQF 4.
• En VWO? Die zit ook op EQF 4, ja echt waar. Ik dacht eerst dat VWO nog hoger zat, maar blijkbaar niet.

Dus als je een HAVO hebt gedaan, dan heb je echt een goed diploma. Je kunt er van alles mee doen, naar het HBO bijvoorbeeld. Of je kunt doorstromen naar een ander niveau. Het is echt een prima basis. Ik had zelf vroeger HAVO gedaan, en dat beviel me goed. Kon daarna makkelijk door naar de Pabo.