Is bepaald met d of t?

Bepaald: Met een 'd' of een 't'? Een heldere uitleg.

Het kan soms verwarrend zijn: schrijf je "bepaald" met een 'd' of een 't' aan het einde? Het juiste antwoord hangt af van de functie van het woord in de zin. Laten we dit helder uiteenzetten.

"Bepaald" als voltooid deelwoord: met een 'd'.

"Bepaald" is het voltooid deelwoord van het werkwoord "bepalen". Voltooide deelwoorden beschrijven een actie die al voltooid is. In zinnen waarin een passieve constructie wordt gebruikt, kom je "bepaald" vaak tegen in combinatie met de hulpwerkwoorden "is", "was", "wordt" of "werd". Denk aan deze voorbeelden:

• De prijs is bepaald door de marktomstandigheden. (Tegenwoordige tijd, passief)
• De route was al bepaald voordat we de auto instapten. (Verleden tijd, passief)
• Het beleid wordt bepaald door de regering. (Tegenwoordige tijd, passief)
• De taken werden bepaald door de projectmanager. (Verleden tijd, passief)

In al deze gevallen beschrijft "bepaald" een voltooide actie: het bepalen van de prijs, route, het beleid of de taken.

Waar komt de 't' dan vandaan? "Bepaalt" als werkwoordsvorm.

De vorm "bepaalt" met een 't' aan het einde is de derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van het werkwoord "bepalen". Dit betekent dat je "bepaalt" gebruikt als het onderwerp van de zin "hij", "zij", "het" of een ander enkelvoudig zelfstandig naamwoord is dat functioneert als "hij", "zij" of "het". Voorbeelden:

• Hij bepaalt de regels.
• Zij bepaalt wat er gegeten wordt.
• Het systeem bepaalt automatisch de volgende stap.
• De commissie bepaalt de criteria.

De Samenvatting: Onthoud dit!

• Bepaald (met 'd'): Voltooid deelwoord van "bepalen", gebruikt in passieve zinnen en om een voltooide actie te beschrijven.
• Bepaalt (met 't'): Derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van "bepalen" (hij/zij/het bepaalt).

Door dit onderscheid in je achterhoofd te houden, voorkom je veelgemaakte fouten en schrijf je voortaan correct "bepaald" en "bepaalt"! Succes!