Waarom staat mijn buik zo bol?

Oorzaken bolle buik? Wat helpt tegen een opgeblazen gevoel en buik?

Weet je, zo’n bolle buik, ik ken dat gevoel maar al te goed. Laatst, na een veel te grote pasta carbonara op een zaterdagmiddag in Amsterdam-Noord, iets van €17,50, voelde ik me echt alsof er een ballon in mijn buik zat. Zo'n harde, opgezette ellende. En die krampen erbij, pff, dan wil je echt nergens meer heen. Ik snap dan nooit precies wáárom het gebeurt, maar meestal is het gewoon je vertering die even de weg kwijt is, of te veel lucht die ergens vastzit.

Wat dan helpt? Dat is de grote vraag.

Nou, ik heb gemerkt dat als ik rustiger eet, echt elke hap proef en niet alles naar binnen schrok alsof het mijn laatste maaltijd is, dat dan veel scheelt. En dat vezelrijke gedoe, mensen zeggen dat dat goed is, maar soms voelt het juist of ik er méér van opblaas, dan snap ik er niks meer van. Ik probeer nu wel elke dag die grote fles water leeg te drinken. Gewoon een gewoonte maken, bijvoorbeeld bij mijn bureau op kantoor in Utrecht.

Een stevige wandeling achteraf, dat doet vaak wonderen voor die vastzittende lucht.

Het is gek hoe zo'n opgeblazen gevoel je hele dag kan verpesten. Je voelt je dik, je kleding zit strak, en je bent constant bewust van die drukkende pijn. Het is dan net alsof je buik zo stijf is als een plank. Ik hoop dan altijd maar dat het snel weer weggaat, zonder dat ik rare middeltjes hoef te proberen.

Wat te doen bij extreem opgeblazen buik?

Bij een extreem opgeblazen buik:

• Kauw voedsel langzaam en eet met aandacht.
• Drink water, vermijd koolzuurhoudende en suikerrijke dranken.
• Maak een rustige wandeling om de spijsvertering te stimuleren.
• Eet vezelrijke voeding zoals volkorenproducten en groenten.
• Beperk cafeïne, vet en suiker.

Die vreselijke avond vorige week dinsdag, ik zat op mijn balkon in Amsterdam-West. Had een pizza besteld, zo'n grote met extra kaas. Ik had honger, dus ik heb dat ding in tien minuten naar binnen gewerkt. Met een ijskoude cola zero. Fout, grote fout. Binnen een uur voelde ik me vreselijk.

Mijn buik was keihard en pijnlijk, ik leek wel zes maanden zwanger. Ik kon mijn spijkerbroek niet meer dichtkrijgen. Het was pure ellende. Eerst dacht ik, what the heck gebeurt er. Toen wist ik het, ik had weer alles fout gedaan. De snelheid, de suikers in de cola, het vet. Alles.

Ik dwong mezelf van de bank af te komen. Met pijn en moeite een klein blokje om gelopen. Dat hielp een beetje, echt waar. Het gas leek wat te bewegen. Die avond alleen maar muntthee gedronken, dat kalmeert mijn darmen altijd. Het voelde zo dom, want ik weet precies wat de triggers zijn.

De volgende dag was het nog niet helemaal weg. Ik heb mijn drie koppen koffie in de ochtend laten staan en ben overgestapt op water en thee. Ontbijt was havermout met lijnzaad, om de boel weer op gang te krijgen. Geen suiker, geen vet. Alleen maar pure voeding.

Wat voor mij dus echt werkt, en dit is geen grap:

• LANGZAAM ETEN. Ik zet nu bewust mijn vork neer na elke hap. Het voelt idioot, maar het scheelt enorm. Geen lucht meer happen.
• Water, water en nog eens water. Geen frisdrank, ook niet de light-versies. Die bubbels zijn de duivel voor mijn buik.
• Elke dag een wandeling. Ook al is het maar 20 minuten. Na het avondeten een rondje door het Erasmuspark, dat is mijn vaste routine geworden. Het zet alles in beweging.
• Vezels zijn mijn vrienden. Volkorenbrood, groenten, fruit. Eet meer vezels om je darmen te helpen. Maar bouw het rustig op, anders krijg je er juist last van.
• Minder koffie en suiker. Die snelle suikers en het vet van die pizza waren de boosdoener. Nu pak ik maximaal één koffie en vermijd ik bewerkt voedsel.
• Roken deed ik al niet meer, maar toen ik stopte merkte ik ook een gigantisch verschil in mijn spijsvertering. Dus stop met roken als je dat nog doet. Echt, het helpt.

Waarom staat mijn buik bol?

Je buik kan bol staan door strakke kleding, stress, snel eten, lucht inslikken (vooral bij praten tijdens het bunkeren), en gasvorming door je spijsvertering.

• Knellende kleding:

  • Deze is een klassieker hoor. Als je je ingepropt voelt in zo'n spijkerbroekje dat al uit de mode was toen je buurmeisje nog met barbies speelde, dan vraagt je lijf duidelijk om ademruimte. Die darmen worden dan zo samengeperst.
  • Alsof je een heel politiek debat probeert te voeren in een veel te krappe lift. Je buik krijgt geen kant op, en de boel zwelt op, net een ballon die te hard is opgeblazen en klaar is om te klappen. Mijn navel keek laatst scheel van de druk, puur door zo’n broek die ik in mijn jeugd nog 'sexy' vond, en nu een martelwerktuig is.

• Stress, de stiekeme vulling:

  • Man, die stress! Alsof je leven nog niet ingewikkeld genoeg is, besluit je buik ook nog eens mee te doen aan het drama. Je darmen gaan dan een eigen leven leiden, een beetje zoals je schoonfamilie op kerstavond.
  • Gezellig, maar uiteindelijk wordt het toch een beetje vol en benauwd. Je buikspieren, die normaal zo dapper de boel bij elkaar houden, verslappen dan als een oud elastiekje, waardoor je hele pens eruit floept alsof je een onverwachte zwangerschap van een bowlingbal hebt opgelopen. Mijn buik verandert dan in een soort seismograaf, elke keer dat de mail piept met een deadline, begint het te rommelen als een naderende aardbeving.

• Te snel eten en lucht happen:

  • Ben jij ook zo'n type dat het eten naar binnen schuift alsof de wereld over vijf minuten vergaat? Of klets je zo graag dat je meer lucht inslikt dan een ballonvaarder op weg naar de zon? Dan zit je buik vol lucht, als een goedkope opblaaspop na een storm.
  • Die extra zuurstof is niet voor je longen, maar wordt vrolijk in je darmen gepompt. Het resultaat? Een buik die eruitziet alsof je zojuist een Michelin-sterrenrestaurant én een heel tankstation hebt leeggegeten. Ik eet weleens zo snel dat ik denk dat mijn maag een wedstrijd heeft met mijn slokdarm, en dan hoor je de lucht zowat sissen als een lekkende band.

• Gasvorming, het natuurlijke orkest:

  • Ah, de meest natuurlijke, doch oh zo gênante, boosdoener: gasvorming. Je darmen die een eigen feestje bouwen met een volwaardig blaasorkest. Dit gebeurt vaak door bepaalde voedingsmiddelen die je darmen niet zo waarderen, zoals bonen (klassieker!), kool, of die heerlijke uiensoep van gisteren.
  • Je darmen zijn dan als een scheikundelab, de hele boel begint te fermenteren en voilà, je buik zwelt op als een gistend vat. Het is net alsof er een hele brouwerij aan biogas in je pens draait, en jij bent het vat. Ik weet nog dat ik een keer zoveel spruitjes had gegeten dat ik bijna dacht dat ik kon opstijgen. Pure gasjet.

Wat is een stressbuik?

Een stressbuik is vetophoping rond je middel, aangestuurd door het stresshormoon cortisol. Je lichaam gaat in een soort oer-paniekstand en slaat energie op als buikvet voor 'slechte tijden' die, ironisch genoeg, vaak door je werk worden veroorzaakt.

Ah, de stressbuik. Die trouwe, zachte vriend die je ongevraagd gezelschap houdt. Het is het resultaat van je lichaam dat het subtiele verschil niet kent tussen een sabeltandtijger en een overvolle inbox. Voor je innerlijke holbewoner is het allebei pure, onversneden paniek.

Dit leidt tot een stortvloed van cortisol, de officiële dramaqueen van je hormoonstelsel. Dit hormoon schreeuwt: "ALARM! NOODSITUATIE! LEG EEN VOORRAAD AAN!" Je spijsvertering drukt op de pauzeknop en elke calorie wordt vakkundig omgeleid naar de meest strategische opslaglocatie: recht op je buik. Gefeliciteerd, je hebt een noodrantsoen.

Wat doet die paniekzaaier cortisol nog meer?

• Het creëert een vet-magneet: Je lichaam slaat het vet op als visceraal vet rondom je organen. Super efficiënt als je daadwerkelijk moet vluchten voor een beer, iets minder handig als je gewoon vastzit in het verkeer.
• Het geeft je onstuitbare trek: Cortisol fluistert je zoete woordjes in over suiker en vet. Je brein hunkert naar snelle brandstof om die vermeende crisis het hoofd te bieden. Een salade gaat je niet redden van die Excel-sheet, vindt je oerbrein.
• Het breekt spieren af: Waarom zou je kostbare spieren behouden als je ze kunt omzetten in snelle energie? Cortisol is meedogenloos efficiënt, zelfs als dat ten koste gaat van je harde werk in de sportschool.

Mijn stressbuik en ik hebben een overeenkomst. Hij mag blijven zolang mijn agenda eruitziet als een onleesbare handleiding voor een kernreactor. Het is dus geen teken van luiheid, maar een bewijs dat je alarmsysteem op volle toeren draait. Misschien moet je je innerlijke holbewoner eens een kop kamillethee aanbieden.

Wat moet je doen als je buik veel pijn doet?

Wat te doen bij buikpijn? 6 tips tegen buikkrampen: Gebruik warmte, ontspan, beweeg licht, pas je dieet aan, drink water en was je handen.

• Een warm ding op je buik. Pak een kruik, zo’n ouderwets ding, of een pittenzak. Leg dat ding op die rommelende fabriek van je. Het is alsof een warme teddybeer je ingewanden een knuffel geeft. Werkt als een tierelier tegen die polonaise in je pens. Geen kruik? Een warme douche doet ook wonderen.

• Ga een potje relaxen. Ja, joh, makkelijk praten. Stop met stressen, want je darmen knijpen dan samen als een gierige vrek. Ga op de bank liggen met een dekentje en kijk naar een of andere slome documentaire over slakken. Adem in, adem uit, en probeer niet te denken aan die interne veldslag.

• Een beetje waggelen. Een klein stukje wandelen, alsof je op eieren loopt. Ga geen marathon rennen, slimmerik. Een blokje om schuifelen kan al helpen om de boel daarbinnen weer een beetje op gang te krijgen, als een vastgeroeste motor die je probeert aan te slingeren.

• Stop met die vette troep. Even geen patat, pittig eten of bruisende meuk die je buik omtovert tot een gasfabriek. Eet een droog beschuitje, een banaantje of wat rijst. Saai, ja, maar je darmen zullen je op hun blote knietjes danken. Mijn tante Jannie zweert bij kamillethee, die drinkt dat spul alsof het water is.

• Water, water en nog eens water. Je lichaam is geen woestijn, dus geef het wat te drinken. Dit is geen hogere wiskunde. Water helpt alles een beetje soepel te laten verlopen en spoelt de boel door. Thee zonder suiker mag ook. Koffie? Slecht plan, dat jaagt de boel alleen maar op.

• Was je fikken! Dit is meer een tip om te voorkomen dat je überhaupt buikpijn krijgt, maar toch. Op je handen zitten meer bacteriën dan op een festivaltoilet. Voor het eten en na de wc, wassen die hap. Anders nodig je de ellende zelf uit voor een feestje in je maag.

Wanneer bel je de dokter? Nou, als je na een paar dagen nog steeds dubbelgevouwen ligt. Of als je koorts krijgt die hoger is dan de Mount Everest. En als de pijn zo scherp is dat je tegen het plafond vliegt elke keer als je ademhaalt. Dan niet eigenwijs zijn en gewoon bellen, hè.