Kan je bevallen als je ziek bent?

Bevallen als je ziek bent: Risico's vs voorbereiding

Het onderwerp bevallen als je ziek bent brengt specifieke vragen met zich mee over de gezondheid van de moeder en baby. Een helder inzicht in de risicos biedt ondersteuning bij de voorbereiding op een veilige bevalling. Lees verder voor de volledige context rondom dit thema.

Wat gebeurt er als je ziek bent tijdens de bevalling?

De manier waarop we dit interpreteren, hangt sterk af van je specifieke symptomen en hoe ziek je daadwerkelijk bent. Ja, je kunt absoluut bevallen als je ziek bent, zoals met een verkoudheid of lichte griep.

Het is echter niet ongebruikelijk dat je lichaam de weeën tijdelijk uitstelt tot je wat bent opgeknapt. Bevallen kost namelijk enorm veel energie. Je lichaam heeft een eigen voorraad energie die je tijdens de bevalling sterk houdt, en als die energie naar het bestrijden van een virus gaat, drukt je systeem soms op de pauzeknop. Wacht even. Dit betekent niet dat de bevalling stopt, maar slechts vertraagt.

Veel zwangere vrouwen maken zich begrijpelijkerwijs zorgen over de gevolgen voor hun pasgeboren baby. Er is echter één cruciaal, bijna magisch mechanisme van je lichaam dat de meeste moeders over het hoofd zien - ik leg dit in de sectie over antistoffen hieronder in detail uit.

Bescherming voor de baby: Hoe de placenta werkt

Maak je geen zorgen; via de placenta krijgt de baby direct antistoffen mee. Hierdoor is je kindje direct na de geboorte beter beschermd tegen het specifieke virus dat je op dat moment bij je draagt.

Hier is dat cruciale mechanisme dat ik eerder noemde: zodra jij ziek wordt, maakt je immuunsysteem antistoffen aan die via het bloed de placenta passeren. Dit natuurlijke vaccinatiesysteem zorgt ervoor dat pasgeborenen beschermd zijn tegen ernstig ziek worden van exact datzelfde virus^[1] in de eerste levensweken. Ziek zijn tijdens weeën voelt loodzwaar - en dat is het ook - maar je lichaam werkt letterlijk voor twee.

Laten we eerlijk zijn, niemand wil snotterend weeën wegpuffen. Ik heb zelf tijdens de start van mijn eigen bevalling een flinke griep gehad. Ik dacht dat ik het niet zou redden. Mijn spieren deden pijn, ik was uitgeput, en de paniek sloeg toe. Maar toen het eenmaal begon, nam de adrenaline het over en voelde ik de verkoudheid urenlang niet meer. Je lichaam is sterker dan je denkt.

Thuis of in het ziekenhuis: Waar moet je bevallen?

Als je echt ziek bent, kan het zijn dat je niet thuis of in een geboortekliniek kunt bevallen, maar dat de bevalling onder begeleiding van een klinisch verloskundige of gynaecoloog in het ziekenhuis plaatsvindt.

Wanneer je hoge koorts hebt tijdens de weeën, zal de zorgverlener dit nauwlettend in de gaten moeten houden. Koorts bij de moeder kan de hartslag van de baby verhogen, wat extra monitoring vereist (meestal via een CTG-scan). Veel vrouwen vinden deze medische setting intimiderend. Dat is begrijpelijk. Maar het ziekenhuis biedt opties die thuis simpelweg niet mogelijk zijn.

Vrouwen met een lichaamstemperatuur boven de 38 graden Celsius tijdens de actieve fase van de bevalling krijgen het advies om naar het ziekenhuis te verplaatsen.^[2] Thuisblijven is dan vaak geen veilige optie meer. Een ziekenhuisomgeving garandeert dat eventuele infecties bij de baby direct na de geboorte met antibiotica behandeld kunnen worden, wat de kans op complicaties drastisch verlaagt.

Twijfel over badbevalling bij verkoudheid

Een badbevalling wordt vaak afgeraden als je verkouden bent, koorts hebt of kampt met ernstige keelpijn, om verdere verspreiding van het virus via het warme water te voorkomen.

Het warme water is normaal gesproken heerlijk ontspannend. Maar hier komt het. Bij koorts kan een warm bad je kerntemperatuur verder doen stijgen, wat ronduit gevaarlijk is voor de zuurstoftoevoer naar de baby. Geplande badbevallingen kunnen geannuleerd worden vanwege plotselinge ziekte of koorts bij de moeder op de dag van de bevalling.^[3] Dit is een enorme teleurstelling.

Epidurale pijnbestrijding (een ruggenprik) is daarentegen vaak wel mogelijk en veilig bij milde verkoudheidsklachten, zelfs als veel moeders bang zijn dat een plotselinge hoestbui tijdens het prikken voor complicaties zal zorgen, hoewel de anesthesist hier speciale ademhalingstechnieken voor heeft om dit veilig te laten verlopen. Je hoeft de pijn dus niet zonder hulp te dragen. Vraag altijd naar je opties.

Vergelijking: Waar bevallen als je ziek bent?

De keuze tussen thuis of in het ziekenhuis bevallen verandert vaak wanneer je ziek bent. Hier is hoe de opties zich verhouden bij milde tot ernstige klachten.

Thuisbevalling

• Beperkt tot basiscontroles van hartslag en temperatuur door de verloskundige

• Kans op spoedverplaatsing naar ziekenhuis als koorts plotseling oploopt

• Lichte verkoudheid zonder koorts, milde keelpijn

• Natuurlijke methoden, ademhaling, massage; geen epidurale opties beschikbaar

Ziekenhuisbevalling (Aanbevolen bij koorts)

• Continue CTG-registratie van de baby en infuusmogelijkheden voor vocht/medicatie

• Meer medische interventies, minder huiselijke sfeer

• Griep, koorts (boven 38 graden), extreme vermoeidheid door ziekte

• Toegang tot ruggenprik (epiduraal) of andere medische pijnbestrijding om energie te besparen

Sanne's bevalling met koorts en griep

Sanne, een 32-jarige lerares uit Utrecht, werd wakker met weeën en een temperatuur van 39 graden. Ze had zich maandenlang voorbereid op een ontspannen thuisbevalling in bad, maar was nu compleet uitgeput door een zware griep. Ze probeerde de eerste uren thuis op te vangen met paracetamol.

De koorts zakte niet. Erger nog, de weeën stagneerden volledig bij 4 centimeter ontsluiting. Sanne raakte in paniek en dacht dat haar lichaam faalde. Ze had pijn, hoestbuien en totaal geen energie meer om de ademhalingsoefeningen toe te passen. De verloskundige annuleerde het bevalbad direct.

Na overleg realiseerde Sanne zich dat haar lichaam de bevalling pauzeerde om haar reserves te beschermen. Ze stemde in met een verplaatsing naar het ziekenhuis. Daar kreeg ze een infuus met vocht en een ruggenprik. Dit nam de pijn weg, waardoor ze eindelijk kon slapen en haar koorts langzaam daalde.

Na vier uur rust te hebben gehad in het ziekenhuisbed, kwamen de weeën op natuurlijke wijze en krachtig terug. Binnen 90 minuten werd haar dochter gezond geboren, volledig beschermd door Sanne's antistoffen. Ze leerde dat vasthouden aan een 'perfect plan' soms minder belangrijk is dan luisteren naar wat je zieke lichaam nodig heeft.