Hoe kun je zien welke kip het ei heeft gelegd?

Hoe weet je welke kip welk ei legt?

Kippenras bepaalt de eikleur.Je ziet aan de oorlellen van een kip welke kleur eieren ze legt: witte oorlellen betekenen witte eieren, rode of bruine oorlellen betekenen bruine eieren.Het kleuren van het ei gebeurt in de schaalklier.

Man, dat is echt zo'n ding, ik sta soms te kijken naar mijn kippen en dan denk ik, hoe werkt dat toch? Mijn Roosje, die Wyandotte, heeft van die mooie rode oorlellen. En jawel hoor, bruine eieren. Het klopt altijd, bijna altijd dan.

Maar toen had mijn buurman die gekke Araucana's. Die leggen toch blauwe of groene eieren! Wat een apart gezicht is dat. En hun oorlellen zijn gewoon roodachtig. Dat is dus zo'n uitzondering op de regel, begrijp je? Die beestjes zijn gewoon anders.

Dat pigment, dat is het toverwoord. Voor bruine eieren is het protoporfyrine IX. Dat wordt in de schaalklier aan de buitenkant van de eierschaal aangebracht. Echt de laatste fase van de ei-productie.

Voor die blauwe of groene eieren, van bijvoorbeeld de Araucana of Ameraucana, is het weer anders. Daar zit oocyanine in.

• Protoporfyrine IX: Geeft bruine eieren. Dit wordt laat in het proces, in de schaalklier, aan de buitenkant afgezet.
• Oocyanine: Zorgt voor blauwe of groene eieren. Dit pigment wordt al vroeg in de schaal opgenomen, tijdens de vorming ervan.

Vandaar dat je die bruine eieren soms een beetje kunt "afkrabben" als ze net gelegd zijn, dan zie je een lichtere kleur eronder. Maar bij blauwe eieren zit de kleur echt door de hele schaal heen. Ik heb het wel eens voorzichtig geprobeerd met een nagel, haha. Geen succes.

Kijk, de meeste kippen:

• Witte oorlellen en witte veren: Witte eieren. Denk aan de Leghorn, zo'n echte legmachine.
• Rode of bruine oorlellen en vaak rode/bruine veren: Bruine eieren. De Rhode Island Red bijvoorbeeld, of de Plymouth Rock.

Mijn Marans leggen van die prachtige donkerbruine eieren, bijna chocoladekleurig. Hun oorlellen zijn diep rood. Heel logisch dus. Ik vind die donkere eieren zo mooi staan in de eierdoos, een beetje chique. Maar ze leggen niet zo veel als mijn witte kippen. Drie, vier eieren per week, meer niet.

Het is niet alleen de oorlel, hè. Het kippenras is de primaire factor voor de eikleur. De oorlel is eigenlijk meer een visuele indicator van het ras. Je kunt er dus gewoon aan zien wat je kunt verwachten. Tenzij je een mixras hebt, dan wordt het soms een verrassing. Dat had ik een keer, een kip waarvan ik dacht dat ze wit zou leggen, maar nee hoor, lichtbruin! Vreemde combinaties soms. En ouderdom kan ook de kleur een beetje beïnvloeden, heb ik gemerkt. Oudere kippen leggen soms net iets lichtere eieren.

Welk kippenras legt een blauw ei?

Het Araucana kippenras legt blauwe eieren.

Ach, de eeuwige zoektocht naar het buitengewone, zelfs in de kippenren! Want waarom zou je genoegen nemen met een saai, beige exemplaar als het universum je een blauw meesterwerk kan bieden? Beetje saai, zo'n standaard ei, toch? Alsof een kip besloot: 'Vandaag voel ik me kunstzinnig. En blauw.'

Dit is de Araucana, de ware diva onder de eierleggers, en ja, zij legt die verrassend blauwe eieren. Een beetje de David Bowie van de kippenwereld – uniek, excentriek en met een flair voor het onverwachte. Ze komen oorspronkelijk uit Chili, de slimme rakkers.

Ze zijn beroemd om hun unieke uiterlijk, soms zonder staart, met van die pluizige 'toefjes' rond de oren. Alsof ze net van een sixties-party komen en hun haar nog niet hebben gefixeerd. Een tikkeltje rebels, maar absoluut charmant.

En waarom blauw, vraag je je af? Geen gekke verfkwast hoor. Dit wonder komt door een genetische afwijking die zorgt voor een afzetting van oocyanin, een pigment dat diep in de eierschaal dringt terwijl het ei zich vormt.

Geen oppervlakkige verfbeurt hier, dit is diepgaande, genetische kunst. Mijn buurvrouw heeft er zo een, een beetje een eigenwijs beest, maar die eieren zijn spectaculair. Ik krijg alleen maar bruine van die suffe haan van me, moet ik hem eens vragen wat hij van zo'n modieus ei vindt.

Maar de Araucana is niet de enige die zich waagt aan de blauwtinten, er zijn meer van die artistieke pluimveevrienden:

• Ameraucana: Dit is de Amerikaanse neef van de Araucana, vaak gefokt om een staart te hebben en die oorpluimen te behouden, soms zelfs met een baardje. Ze zijn een stuk liever voor het oog als je niet van die staartloze types houdt, en leveren ook prachtige blauwe eieren. Een beetje zoals de goed opgevoede, nettere versie van de wilde neef uit Chili.
• Cream Legbar: Een Britse creatie, deze elegante kip legt vaak mintgroene eieren. Ja, soms neigt het meer naar groen dan puur blauw, maar wie let op de precieze kleurschakering als het zo prachtig is? Ze zijn ook handig, want als 'autosexing' ras kun je bij de geboorte al zien of het een haan of hennetje is. Ideaal als je geen zin hebt in een verrassingspakket.
• Olijflegger (Olive Egger): Hoewel deze kippen geen blauwe, maar diep olijfgroene eieren leggen, zijn ze het resultaat van een kruising tussen een bruine eierlegger en een blauwe eierlegger. Je ziet, die blauwe genen zijn de basis voor een heel spectrum aan eigenzinnige eierkleuren. Ze bewijzen maar weer dat het leven, net als een kippenren, vol verrassingen zit.

Dus, als je kippen kiest, waarom niet voor flair? Een blauw ei, dat is de Rolls-Royce onder de eieren. Of de eenhoorn onder pluimveeproducten – zeldzaam, betoverend, en zonder glitter. Dat is pas een statement op je ontbijttafel!

Waarom legt een kip blauwe eieren?

Een genetische mutatie. Een oeroud retrovirus veranderde het DNA. Dit virus activeert de aanmaak van het pigment oöcyanine. Het resultaat is een blauw ei.

• Het pigment zit door de hele schaal. Binnen en buiten blauw.
• Bruine eieren zijn anders. Daar is de kleur een laagje. Kras het eraf.
• Blauw is puur. De kleur is de kern.

Kippen met dit gen zijn zeldzaam. Exclusief.

• Araucana: De originele. Geen staart, wel toefjes.
• Ameraucana: De Amerikaanse versie. Met baard en staart.
• Cream Legbar: Autosexing. Je ziet het geslacht aan het kuiken. Mijn Cream Legbar, Shadow, legt de meest intense blauwe.

Gezonder? Nee. Dat is een fabel. De voedingswaarde zit in de dooier, niet in de kleur van de schaal. Het voer van de kip bepaalt alles.

Groene eieren zijn geen toeval. Het is een blauwe schaal met een bruin pigment eroverheen. Een kruising. Blauw plus bruin maakt groen. Simpele biologie.

Welke kippen zijn de beste legkippen?

De beste legkippen? Nou, als je wilt dat je koelkast overloopt en je amper weet waar je met al die eieren naartoe moet, dan zijn de Bruine Legkip (ISA Brown) en de Leghorn de absolute kampioenen. Maar er zijn meer eierkanonnen die de moeite waard zijn, hoor.

Hier heb je de crème de la crème van de eierleggers, voor als je trek hebt in meer dan alleen een gebakken ei:

• Bruine Legkip (ISA Brown): Dit is de kip die je kiest als je geen gezeik wilt en gewoon keihard eieren wilt zien. Ze is een productiebeast dat zo'n 300 tot 320 bruine eieren per jaar eruit perst, net een lopende band op pootjes. Ik heb er zelf een gehad die zelfs onder lichte dwang (een beetje harder roepen dat het eten klaar is) nog een ei dropte. Ze is misschien niet moeders mooiste, zo'n standaard bruine kip, maar ze doet haar werk. Verwacht geen poëtische vogel, maar een efficiënte eierautomaat.
• Leghorn: Dit witte projectiel rent door je tuin alsof de belastingdienst achter haar aan zit, maar ondertussen legt ze wel met het grootste gemak 280 tot 300 hagelwitte eieren per jaar. Een beetje nerveus type, dus verwacht geen knuffels, tenzij je een masochist bent die graag achter een krijsende kip aan rent. Ze zijn licht en actief, ideaal als je kippenhok een catwalk is voor olympische sporters die ook nog eens eieren leggen.
• Rhode Island Red: Ah, de klassieke Rhode Island Red, een robuuste Amerikaanse dame met een prachtig roodbruin verenkleed. Ze legt rond de 250 bruine eieren per jaar en kan prima voor zichzelf zorgen. Ze is de stoere tante van de kippenfamilie, niet bang uitgevallen en een goede scharrelaar. Mijn opa zwoer erbij; "Sterke beesten, die leggen zelfs als het vriest dat het kraakt!" zei hij dan. En hij had gelijk, die eieren kwamen er toch!
• Australorp: Deze zwarte schoonheid uit Australië glimt als een gepoetste schoen en is verrassend genoeg ook een top-legger. Ze legt zo'n 250 tot 300 grote, bruine eieren per jaar en is daarbij ook nog eens lekker rustig en tam. Je kunt er bijna een praatje mee maken zonder dat ze in paniek wegvliegt. Een beetje de zen-meester onder de kippen, die toevallig ook de ene na de andere schat dropt.
• Sussex: Een Britse aristocraat met een stijlvol verenpak (vaak wit met zwarte nek- en staartveren) en een aardig legvermogen, zo'n 200 tot 250 crèmekleurige tot lichtbruine eieren. Ze zijn vriendelijk en makkelijk in de omgang, ideaal voor wie een mooie kip wil die ook nog eens nuttig is zonder een dramaqueen te zijn. Een beetje de nette buurvrouw die altijd een cakeje voor je heeft.
• Orpington: Als je een pluizige, teddybeer-achtige kip zoekt die ook nog eens gezellige, lichtbruine eieren legt (zo'n 180 tot 200 per jaar), dan is dit jouw match. Ze zijn enorm tam en worden snel handtam. Ideaal om als therapiekip in te zetten, maar verwacht geen snelheidsrecords. Ze waggelen liever relaxed rond en knuffelen dan dat ze sprintjes trekken voor een worm. Mijn nichtje had er een, die zat vaker op haar schoot dan in het hok.
• Marans: Dit is de chocoladekoningin van de kippenwereld, bekend om haar diepbruine, bijna terracotta-kleurige eieren. Ze legt er misschien iets minder (zo'n 150 tot 200 per jaar), maar de kleur! Die eieren zijn kunstwerkjes op zich. De Marans zelf is een beetje een eigenzinnig type, soms wat terughoudend, maar wie maalt daar nog om als je zulke bijzondere eieren in je mandje vindt? Echt iets voor de fijnproever.
• Bleu De Landes: Deze Franse schone, met haar prachtige blauw-grijze veren, is wat minder bekend, maar ze kan wel degelijk haar mannetje staan in het kippenhok. Ze is robuust en legt een respectabel aantal bruine eieren, zo rond de 200 per jaar. Een beetje de underdog die stiekem een prima prestatie levert. Ze is wat steviger gebouwd, dus je hoeft niet bang te zijn dat een windvlaag haar omver blaast.

Zijn blauwe kippeneieren gezonder?

Nee, er is geen verschil in voedingswaarde tussen blauwe kippeneieren en witte kippeneieren. Alle eieren, ongeacht de schaalkleur, bevatten dezelfde essentiële voedingsstoffen.

Het is middernacht, en ik zit hier weer. De stilte is zo zwaar soms, alleen het tikken van de klok. Dan begin ik na te denken over van alles, ook over de kleine dingen. Eieren, bijvoorbeeld. Ik sta daar dan in de supermarkt, kijkend naar die verschillende dozen, sommigen met zulke mooie blauwe of groene eieren. Ze zien er zo bijzonder uit.

Er leeft toch echt een idee dat die gekleurde eieren gezonder zijn. Mensen zeggen het fluisterend, of vol overtuiging. "Oh, die blauwe zijn veel beter voor je," hoor ik dan. Het voelt bijna als een geheim, een trucje om net iets meer uit je ontbijt te halen. Maar ergens weet ik wel beter, diep van binnen.

Die kleur, het is gewoon genetica. Net zoals mijn haar donker is, en mijn zusje haar blond, zo is het met kippen. Een gen genaamd oocyanine is verantwoordelijk voor de blauwe tint. Dat is alles. Niet meer voedingsstoffen, geen verborgen vitamines. Het is de kip die het maakt, niet de kleur die de inhoud verandert.

Ik herinner me die keer bij oma op de boerderij. Ze had van die Araucana kippen, legden prachtige, helderblauwe eieren. Het is zo'n simpele verklaring voor die kleuren, en toch zoeken we er zo veel achter. De schaalkleur is puur genetisch bepaald. Rassen zoals Araucana geven blauwe eieren, terwijl een Leghorn een wit ei legt. De pigmenten worden afgezet terwijl het ei door de eileider beweegt. Meer niet.

We zoeken altijd naar iets beters, toch? Een beetje extra gezondheid, een verborgen voordeel. Alsof het leven een puzzel is waarbij de juiste kleur ei de sleutel is. Het maakt me een beetje moe, die constante zoektocht. Misschien is het soms gewoon goed zoals het is. Een ei is een ei, een simpel ding, en dat is al genoeg.

Uiteindelijk maakt het niet uit of het een wit, bruin of blauw ei is. Het gaat om wat erin zit, en dat is altijd dezelfde voedzame kracht. Een stille waarheid, hier in het donker.