Welke olie is net zo gezond als olijfolie?

Waarmee kun je olijfolie vervangen?

Olijfolie: een basisingrediënt in zeep.

Vervangers die werken:

• Koolzaadolie. Een standaard. Verzacht, schuimt middelmatig.
• Rijstzemelenolie. Mild. Geeft een glanzende zeep.
• Saffloerolie (hoog oliezuur). Gebruik deze variant. Zorgt voor veel hydratatie.
• Zoete amandelolie. Luxe. Vergelijkbaar met olijfolie qua eigenschappen.
• Zonnebloemolie (hoog oliezuur). Nog zo'n goede keuze. Verzacht en voedt de huid.

Elke olie heeft zijn eigen verhaal in de zeep. De mix bepaalt de huidervaring. Soms simpelweg een kwestie van wat voorhanden is. De natuur biedt opties. Niet alles hoeft complex te zijn. Een zeep is een zeep. Toch?

Wat is een goed alternatief voor olijfolie?

Zonnebloemolie of koolzaadolie zijn uitstekende alternatieven voor olijfolie als een neutrale smaak en een hoog rookpunt gewenst zijn. Voor een nootachtige smaak kiest men best avocado-olie of notenoliën. Kokosolie is geschikt voor gerechten met een tropische smaak.

Het was een paar weken terug, zaterdagnamiddag, rond een uur of vier. Ik stond in mijn keuken, die kleine, gezellige ruimte met dat ene raam dat uitkijkt op de binnentuin. Ik wilde eindelijk eens die Aziatische wokschotel maken waar ik al zolang zin in had. De groenten lagen al gesneden op mijn snijplank: felgroene broccoli, knapperige wortels, en champignons.

Ik pakte de olijfolie, mijn standaard olie, en goot het in de wok. Meteen begon ik te twijfelen. Elke keer als ik wokte met olijfolie, kreeg het zo'n mediterrane bijsmaak. Niet echt wat je wilt bij een teriyaki. En dan dat rookpunt, jezus. Het begon bijna meteen te roken, nog voordat de wok echt heet was.

Mijn hoofd tolde, want ik wilde dat het perfect was. Ik voelde me echt gefrustreerd, want ik had al zoveel tijd in het snijden gestoken. Ik staarde naar mijn voorraadkast. Een fles zonnebloemolie stond er, bijna weggestopt. Waarom niet? dacht ik.

Ik goot de olijfolie terug (nou ja, zo goed en kwaad als het ging) en deed een scheut zonnebloemolie in de wok. Het was echt een openbaring. Geen rook, geen vreemde smaak, alleen pure hitte om de groenten te garen. Het was zo'n moment van Waarom heb ik dit niet eerder gedaan? De wokschotel was fenomenaal.

Die avond, terwijl ik de afwas deed, dacht ik erover na. Het was niet de eerste keer dat ik botste met olijfolie. Er was die keer met de pannenkoeken, en de keer met dat bananenbroodrecept. Die had ik uiteindelijk met gesmolten boter gemaakt, maar dat is weer iets anders. Ik besefte dat er echt een wereld aan andere oliën bestaat.

Hier zijn een paar alternatieven die ik sindsdien heb omarmd, voor specifieke toepassingen:

• Voor een neutrale smaak en bakken op hoge temperaturen:

  • Zonnebloemolie: Mijn nieuwe go-to voor wokken en frituren. Een absolute must-have in elke keuken. Rookpunt is veel hoger.
  • Koolzaadolie: Ook erg goed, vergelijkbaar met zonnebloemolie. Ik gebruik deze vaak voor bakken, denk aan cakes of muffins, omdat het de smaak niet beïnvloedt.

• Voor specifieke smaken:

  • Avocado-olie: Duurder, ja, maar wat een smaak! Licht nootachtig, en ook een hoog rookpunt. Perfect voor het bakken van vis, bijvoorbeeld. Ik heb het een keer gebruikt voor zalm, en de smaak was subliem.
  • Notenoliën (walnoot, hazelnoot): Deze gebruik ik bijna uitsluitend voor saladedressings of om na het koken een beetje over een gerecht te drizzlen. Nooit om in te bakken, want ze verbranden snel en worden dan bitter. De smaak is intens, dus spaarzaam gebruiken.
  • Kokosolie: Voor Aziatische curries of gebakken banaan. Het geeft echt die tropische touch. Ik bak er ook wel eens zoete aardappel in, heerlijk! Let wel op, de kokossmaak is dominant.

Het is grappig hoe je zo vast kan zitten aan één ding, olijfolie in mijn geval. Dan ontdek je ineens dat er zoveel meer is. Mijn kookkunsten zijn er echt beter van geworden, en de gerechten smaken nu veel authentieker. Ik experimenteer veel meer. Dat flesje olijfolie staat nu vooral in de kast voor salades of om over pasta te sprenkelen, zijn echte doel.

Wat te gebruiken ipv olijfolie?

• Kokosolie: Prima als je van die tropische vibe houdt. Denk aan een curry die je hele keuken naar Bali brengt, of bakken met een hintje zoet. Maar pas op, je huis ruikt straks naar die strandtent waar je ooit met carnaval vastzat. Niet ideaal voor je delicate witte vis, tenzij je 'm wilt laten denken dat 'ie op vakantie is.

• Griekse yoghurt: Dit is echt een gevalletje 'anders dan anders'. Gebruik het als dressing, lekker fris, minder vet dan mayo. Of meng het met kruiden voor een dip die je normaal alleen bij een dure kaasplank verwacht. Het is bijna net zo revolutionair als een zak chips zonder zout.

• Mayonaise: Tja, de onbetwiste koning van de sandwiches, de held van de frietjes. Maar om het olijfolie te vervangen? Daar moet je wel een beetje gek voor zijn. Tenzij je je salade graag wilt laten smaken alsof 'ie rechtstreeks uit een fastfood-drive-thru komt.

• Zonnebloemolie: De allemansvriend. Niks mis mee, lekker neutraal. Bakken, braden, frituren – deze jongen kan het allemaal. Een beetje zoals een basic T-shirt; altijd goed, maar niet echt spannend.

• Sesamolie: Dit is voor de fijnproevers. Een paar druppels en je wokgerecht waant zich in de straten van Shanghai. Doe er niet te veel in, anders smaakt alles naar pindakaas met een identiteitscrisis. Ideaal voor Aziatische gerechten, daar is 'ie de ster van de show.

Wat is een goede vervanging voor olijfolie?

Vervangers voor olijfolie zijn zonnebloemolie, koolzaadolie, roomboter, kokosolie en avocado-olie.

Oh nee, weer de olijfolie vergeten. Hoe kan dat nou. Elke keer sta ik in de supermarkt en denk ik: ik heb alles. En dan sta ik thuis met een pan op het vuur en geen olijfolie. Echt een drama. Wat heb ik wel in huis staan? Even kijken in mn keukenkastje.

Zonnebloemolie, ja natuurlijk. Dat is de standaard back-up. Zonnebloemolie is perfect voor bakken op hoge temperaturen, het rookpunt ligt super hoog, iets van 232°C. Dus voor het aanbakken van vlees of het frituren van iets is het ideaal. Neutraal van smaak ook, dat is soms wel fijn.

Roomboter. Dat is mijn geheime wapen voor de smaak. Een biefstuk bakken in roomboter is gewoon hemels. Het verbrandt wel sneller. Waarom is dat ook alweer? Oh ja, door de melkeiwitten. Daarom is ghee dus zo'n ding.

Hier een lijstje van wat ik nog meer heb staan (of zou moeten hebben):

• Ghee (geklaarde boter): Rookpunt van 250°C. Geen gespetter en die rijke botersmaak blijft. Mijn oma in Den Haag maakte dat vroeger altijd zelf van de boter van de kaasboer.
• Kokosolie: Die geur alleen al. Ik gebruik het voor Thaise curry. Je moet wel de ontgeurde variant hebben als je geen kokossmaak wilt, anders smaakt je AGV'tje opeens naar een bounty.
• Avocado-olie: Die is echt bizar duur, maar zo lekker in salades. Een beetje nootachtig. Het rookpunt van avocado-olie is het hoogst van allemaal, 271°C, dus technisch gezien kun je er alles mee. Maarja, mijn portemonnee he.

Koolzaadolie is ook zo'n alleskunner. Net als zonnebloemolie. Neutraal en een hoog rookpunt. En goedkoper. Ideaal voor de dagelijkse dingen. Waarom koop ik dat eigenlijk niet vaker? Weer iets voor op het lijstje dat ik ga vergeten.

Voor koude gerechten is het een heel ander verhaal. Een saladedressing met zonnebloemolie is gewoon... saai. Dan heb je smaak nodig. Walnootolie is dan fantastisch. Of lijnzaadolie, super gezond met die omega-3. Maar die mag je absoluut niet verhitten. Dan wordt het giftig. Nooit doen dus.

Dus ja, voor vanavond wordt het de kip bakken in zonnebloemolie. Morgenochtend meteen naar de Albert Heijn voor een nieuwe fles extra vierge. Die is toch onvervangbaar voor over de pasta en in de dressing. Echt.

Wat te gebruiken in plaats van olie?

Geen olie meer in de kast? Geen reden tot paniek. Voordat je de frituurpan van de buren probeert te lenen voor een paar druppels, probeer dit eens. Je hoeft je bakavontuur niet af te blazen.

• Griekse yoghurt. Ja, dat spul dat je 's ochtends met tegenzin eet. Gooi het in je beslag. Vervang de olie één-op-één met Griekse yoghurt. Je cake wordt er lekker stevig van, maar toch luchtig. Een soort bodybuilder die stiekem aan ballet doet. Goed voor de spieren ook, zeg je dan tegen jezelf.

• Notenboter. Pindakaas, amandelpasta, hazelnootprut, het maakt niet uit. Notenboter is een geweldige vervanger en geeft een diepe smaak. Pas wel op, voor je het weet heb je het hele baksel zelf opgegeten nog voordat het is afgekoeld. Ik spreek uit ervaring. Mijn laatste cake heeft de nacht niet overleefd.

• Die ene zielige, bruine banaan op de fruitschaal die je al dagen negeert? Dat is je geheime wapen. Prak een banaan of gebruik een flinke schep appelmoes. Je cake wordt er heerlijk klef van, op een goede manier. Zacht als de wangen van een baby, maar dan eetbaar.

• Avocado. Serieus. Die hippe groene vrucht is niet alleen voor op toast. Een gepureerde avocado maakt alles ongelooflijk smeuïg. En nee, je cake wordt er niet groen van. Je proeft er ook niks van. Het is pure magie. Dure magie, dat wel.

• Voor de echte durfals onder ons: gepureerde zwarte bonen. Stop ze in je brownies. Niemand, maar dan ook NIEMAND die het doorheeft. Ze zullen je complimenteren op je bakkunsten en jij lacht in je vuistje. Vertel het ze pas achteraf, voor maximaal effect.