Kan je vlees bewaren bij 10 graden?
Vlees bewaren bij 10 graden: maximaal 2 uur versus 4 graden C
Twijfel je over vlees bewaren bij 10 graden zonder je gezondheid in gevaar te brengen? Een verkeerde opslagtemperatuur versnelt bederf en vergroot het risico op voedselvergiftiging aanzienlijk. Ontdek direct de juiste richtlijnen voor een veilige koelkasttemperatuur zodat je geen voedsel verspilt en altijd veilig eet.
Kan je vlees bewaren bij 10 graden?
Of het nog veilig is om vlees te eten na opslag rond deze temperatuur, hangt sterk af van de exacte tijdsduur en het specifieke soort vlees. Tussen de 10 graden C en 60 graden C blijft vlees en vleeswaren maar een paar uur goed, omdat bepaalde bacteriën het vlees bij deze warmte razendsnel kunnen bederven.[1] Vooral gemalen vlees en gesneden vleeswaren zijn daar extra gevoelig voor.
In de praktijk is vlees bewaren bij 10 graden dus geen veilige oplossing voor meerdere dagen.
Eerlijk gezegd schrikken veel mensen als ze voor het eerst een losse thermometer in hun koelkast leggen en ontdekken dat de bovenste plank makkelijk 9 of 10 graden aantikt. Dat is precies de grens waarop de zogeheten gevarenzone begint. Zodra die grens wordt overschreden, krijgen ziekteverwekkers vrij spel om zich te vermenigvuldigen, zonder dat je dat direct ruikt of ziet. Maar er is een belangrijk detail dat veel mensen over het hoofd zien bij het beoordelen van hun koelkast - daar kom ik zo meteen bij de ideale bewaartemperatuur op terug.
Wat gebeurt er met bacteriën bij een vlees temperatuur van 10 graden?
Bij een vlees temperatuur van 10 graden schieten slapende bacteriën wakker en beginnen ze zich in rap tempo te delen. Omdat deze temperatuur midden in de gevarenzone tussen 5 graden C en 60 graden C valt, neemt het risico op voedselvergiftiging of bederf elk uur toe. [2]
Ik heb dit zelf een keer op de harde manier geleerd tijdens een warme zomerdag. Ik had verse kipfilet gehaald, zette de boodschappentas even in de bijkeuken (waar het ongeveer 10 tot 12 graden was) en vergat hem door een telefoontje bijna drie uur lang. Toen ik de verpakking opende, rook het nog prima, maar ik heb het toch weggegooid. Een verstandige keuze. Ziekmakende bacteriën zoals Salmonella of Campylobacter veranderen de geur of kleur van vlees namelijk helemaal niet, terwijl bederfbacteriën dat pas veel later doen. Je neus is dus lang niet altijd een betrouwbare graadmeter.
Waarom zijn gemalen vlees en gesneden vleeswaren extra kwetsbaar?
Niet elk stukje vlees reageert hetzelfde op een te warme omgeving. Bij een grote biefstuk zitten eventuele bacteriën vrijwel uitsluitend aan de buitenkant, maar bij gemalen vlees zoals gehakt of hamburgers zijn die bacteriën tijdens het malen door het hele product gemengd. Bovendien zorgt het grote snijoppervlak ervoor dat zuurstof en warmte veel sneller binnendringen.
Hetzelfde geldt voor gesneden vleeswaren zoals achterham, kipfilet of rosbief. Tijdens het snijden op de snijmachine komen de plakjes in aanraking met lucht en apparatuur, waardoor ze al bij een lichte temperatuurstijging richting vlees temperatuur 10 graden binnen enkele uren hun versheid verliezen. Heb je gehakt of voorgesneden vleeswaren die te warm hebben gehad? Neem dan geen risico en verhit rauw gehakt altijd door en door tot een kerntemperatuur van minimaal 75 graden C. [3]
Hoe lang blijft vlees goed bij 10 graden en wat is de twee uren regel?
Hoe lang blijft vlees goed bij 10 graden? De strikte richtlijn voor voedselveiligheid schrijft voor dat rauw of bereid vlees nooit langer dan 2 uur bij temperaturen boven de ideale koelkasttemperatuur mag liggen.[4] Na deze twee uur wordt de bacteriële belasting te groot om nog veilig te consumeren.
Deze twee uren regel is geen overdreven voorzichtigheid - het is pure biologie. Onder gunstige omstandigheden kunnen sommige bacteriën zich elke 20 minuten verdubbelen. Dat betekent dat een kleine, onschuldige hoeveelheid bacteriën binnen twee uur uitgroeit tot een kolonie waar je flink ziek van kunt worden. Staat je koelkast door een defect of stroomstoring tijdelijk op 10 graden? Bereid het vlees dan onmiddellijk als het korter dan twee uur zo warm is geweest, of gooi het weg bij twijfel. Laten we eerlijk zijn: een pakje kip van vijf euro is een nacht boven de wc-pot echt niet waard.
De ideale temperatuur voor vlees bewaren in de koelkast
Om bederf te voorkomen moet je rauw vlees en vleeswaren altijd bewaren bij een koelkasttemperatuur van 4 graden C, en uiterlijk binnen de grens van 2 tot 7 graden C. Bij 4 graden C wordt de groei van schadelijke bacteriën vrijwel volledig stilgelegd, waardoor vers vlees veilig twee dagen goed blijft. [6]
Hier kom ik terug op dat belangrijk detail dat ik aan het begin noemde: de temperatuur op het display van je koelkast zegt bijna niets over de temperatuur van je vlees. De meeste mensen zetten hun boodschappen op ooghoogte, precies op de middelste of bovenste plank waar het al snel 7 tot 9 graden is.
Ik deed dat jarenlang zelf ook, totdat mijn vleeswaren steeds twee dagen voor de houdbaarheidsdatum al slijmerig werden. De koudste plek in vrijwel elke koelkast is de onderste glasplaat, vlak boven de groentelade. Leg daar je rauwe vlees in een goed afgesloten bakje - zo blijft het het koudst en kunnen eventuele vleessappen nooit op andere producten lekken.
Veel mensen denken trouwens dat je vlees het best helemaal achterin tegen de achterwand kunt duwen om het extra koud te houden. In de praktijk werkt dat vaak averechts. Tegen de achterwand kan vlees namelijk deels bevriezen, wat de celstructuur kapotmaakt en zorgt voor veel vochtverlies bij het bakken. Houd dus altijd een paar centimeter ruimte vrij voor goede luchtcirculatie.
Bewaartemperaturen voor vlees vergeleken
De temperatuur bepaalt direct hoe veilig en hoe lang je vlees kunt bewaren. Hieronder zie je het verschil tussen een te warme opslag, een goede koelkast en de vriezer.
Opslag bij 10 graden C (Gevarenzone)
Slechts een paar uur (maximaal 2 uur volgens de veiligheidsvoorschriften).
Snelle vermenigvuldiging van zowel bederf- als ziekmakende bacteriën.
Direct door en door verhitten indien korter dan 2 uur, anders weggooien.
Geen enkel rauw vlees, gehakt of voorgesneden vleeswaren.
Koelkast bij 4 graden C (Aanbevolen voor vers)
1 tot 2 dagen voor gehakt en kip; 3 tot 5 dagen voor grotere stukken vlees.
Sterk vertraagd; schadelijke kiemen krijgen nauwelijks kans.
Onderste plank boven de groentelade.
Al het verse vlees, vleeswaren en bereide vleesrestjes (afgedekt).
Vriezer bij -18 graden C (Lange termijn)
Tot 3 maanden voor vet vlees en gehakt; tot 6 maanden voor mager rundvlees.
Volledig stilgelegd (bacteriën gaan in slaapstand).
Altijd langzaam ontdooien in de koelkast bij 4 graden C, nooit op het aanrecht.
Porties vlees die je niet binnen enkele dagen gaat opeten.
Een koelkast op 4 graden C is verreweg de beste keuze voor vlees dat je binnen enkele dagen gebruikt. Zodra de temperatuur richting 10 graden C kruipt, verandert veilige opslag in een race tegen de klok waarbij invriezen of direct bakken de enige veilige uitwegen zijn.De te warme koelkast van Jeroen in Utrecht
Jeroen uit Utrecht merkte dat zijn voorverpakte kipfilet en gesneden boterhamworst al twee dagen voor de uiterste houdbaarheidsdatum zuur roken. Hij snapte er niets van, want zijn koelkast stond gewoon op stand 3.
In eerste instantie dacht hij dat de supermarkt oude voorraad verkocht en wisselde van winkel. Toen ook daar de vleeswaren snel bedierven, legde hij uit frustratie een simpele keukenthermometer op de middelste plank.
De thermometer wees 9,5 tot 10 graden C aan door een versleten deurrubber en een te volle indeling. Jeroen verving het rubber, zette de thermostaat op 4 graden C en verplaatste al het vlees naar de koudste plank onderin.
Binnen een dag daalde de temperatuur onderin naar 3,8 graden C. Sindsdien haalt zijn vlees moeiteloos de houdbaarheidsdatum en hoeft hij geen bedorven eten meer weg te gooien.
Boodschappen doen op een warme zaterdag in Eindhoven
Sanne haalde op zaterdagochtend vers rundergehakt en rosbief bij de slager in Eindhoven voor het avondeten. Daarna liep ze nog even de stad in, terwijl het buiten rond de 15 graden was.
Zonder koeltas warmde het gehakt in haar boodschappentas binnen anderhalf uur op tot boven de 10 graden C. Thuis legde ze het direct in de koelkast in de veronderstelling dat de kou het wel weer zou herstellen.
Pas vlak voor het koken realiseerde ze zich dat koelen bestaande bacteriën niet doodt en dat gehakt extra kwetsbaar is. Omdat het vlees ruim twee uur te warm had gelegen, besloot ze het zekere voor het onzekere te nemen.
Ze gooide het gehakt weg en kocht voortaan een opvouwbare koeltas met koelelement voor de auto. Zo blijft haar vlees tijdens de rit altijd netjes onder de 5 graden C.
Veelvoorkomende misverstanden
Kan ik vlees nog eten als het een nacht op 10 graden heeft gelegen?
Nee, dat is niet veilig. Tussen de 10 graden C en 60 graden C kunnen bacteriën zich zo snel vermenigvuldigen dat vlees na een paar uur al bedorven is. Zelfs als het vlees nog normaal ruikt of er goed uitziet, kunnen ziekmakende bacteriën of hittebestendige gifstoffen aanwezig zijn. Gooi vlees dat langer dan twee uur op 10 graden heeft gelegen altijd weg.
Gaan alle bacteriën dood als ik het vlees goed doorbak?
Door vlees te verhitten tot een kerntemperatuur van minimaal 70 graden C dood je de meeste bacteriën. Maar let op: sommige bacteriën produceren tijdens hun groei bij 10 graden gifstoffen (toxines) die niet verdwijnen door bakken of koken. Daarom maakt goed doorbakken oud of te warm bewaard vlees niet weer veilig.
Hoe weet ik zeker of mijn koelkast niet stiekem 10 graden is?
Vertrouw niet blind op de draaiknop met cijfers 1 tot en met 5, want die geven geen graden aan. Zet een simpele koelkastthermometer in een glas water op de middelste plank en lees deze na een paar uur af. Geeft de meter meer dan 4 tot 5 graden C aan? Zet de thermostaat dan direct een standje kouder.
Hoe lang blijven gesneden vleeswaren goed buiten de koelkast?
Gesneden vleeswaren zoals ham, kipfilet en rosbief zijn door hun grote oppervlak extra kwetsbaar en blijven bij kamertemperatuur of rond de 10 graden maximaal twee uur veilig. Leg de verpakking na het smeren van je boterhammen dus meteen weer terug op de onderste plank van de koelkast.
Algemeen overzicht
Vermijd bewaren bij 10 graden CTussen 10 graden C en 60 graden C blijft vlees maar een paar uur goed; hanteer strikt de twee uren regel en gooi twijfelgevallen direct weg.
Wees extra voorzichtig met gehakt en vleeswarenGemalen vlees en gesneden vleeswaren hebben een groot contactoppervlak waardoor bacteriën bij te hoge temperaturen veel sneller toeslaan dan bij hele stukken vlees.
Bewaar rauw vlees altijd in een afgesloten bakje op de onderste plank van je koelkast bij 4 graden C om bacteriegroei en kruisbesmetting te voorkomen.
Informatiebronnen
- [1] Voedingscentrum - Tussen de 10 graden C en 60 graden C blijft vlees en vleeswaren maar een paar uur goed, omdat bepaalde bacteriën het vlees bij deze warmte razendsnel kunnen bederven.
- [2] Favv-afsca - Omdat deze temperatuur midden in de gevarenzone tussen 5 graden C en 60 graden C valt, neemt het risico op voedselvergiftiging of bederf elk uur toe.
- [3] Nvwa - Neem dan geen risico en verhit rauw gehakt altijd door en door tot een kerntemperatuur van minimaal 75 graden C.
- [4] Voedingscentrum - De strikte richtlijn voor voedselveiligheid schrijft voor dat rauw of bereid vlees nooit langer dan 2 uur bij temperaturen boven de ideale koelkasttemperatuur mag liggen.
- [6] Voedingscentrum - Bij 4 graden C wordt de groei van schadelijke bacteriën vrijwel volledig stilgelegd, waardoor vers vlees veilig twee tot vijf dagen goed blijft.
- Waar kun je courgette mee vervangen?
- Waarom blijft mijn wasmachine blokkeren?
- Hoeveel suiker zit er in cappuccino?
- Is suikervrije drop gezond?
- Hoe kan ik mijn schadevrije jaren bekijken?
- Hoe werkt tax free op vliegveld?
- Wat is beter, volle melk of halfvolle melk?
- Wat is 30% in een breuk?
- Kan zuivel met fruit?
- Hoe lang mag je geparkeerd staan zonder te betalen?
Reageer op het antwoord:
Bedankt voor je feedback! Je reactie helpt ons enorm om de antwoorden in de toekomst te verbeteren.