Wat kun je doen om de prostaat te verkleinen?

120 weergaven
Bij de vraag wat kun je doen om de prostaat te verkleinen verlaagt prostaatmedicatie het prostaatvolume met 18 tot 28% na zes tot twaalf maanden dagelijks gebruik. Het weefsel slinkt pas na maanden en niet na een paar weken slikken. Goedaardige prostaatvergroting komt voor bij ongeveer 50% van de mannen tussen 51 en 60 jaar en loopt boven de 70 jaar op tot circa 80%.
Reactie 0 vind-ik-leuks

Wat kun je doen om de prostaat te verkleinen: 18 tot 28% afname

Wie zoekt naar wat kun je doen om de prostaat te verkleinen merkt dat verstoorde nachtrust vaak pas laat tot hulp leidt. Bij prostaatmedicatie schuilt een belangrijk addertje onder het gras qua verwachtingen en geduld. Lees verder om te ontdekken hoe de werking in elkaar steekt en voorkom een verkeerde inschatting.

Wat kun je doen om de prostaat te verkleinen?

Wat helpt bij een vergrote prostaat hangt af van de ernst van je klachten en de omvang van de klier. Voor een vergrote prostaat behandelen zijn medicijnen beschikbaar die de prostaat verkleinen of de blaaswerking verbeteren, en ook zijn er operaties mogelijk zoals de TURP (Trans Urethrale Resectie van de Prostaat).

Ongeveer 50% van de mannen tussen de 51 en 60 jaar heeft te maken met goedaardige prostaatvergroting, wat boven de 70 jaar oploopt tot circa 80%.[1] Ik merk in gesprekken vaak dat mannen pas hulp zoeken als hun nachtrust volledig is verstoord. Eerlijk gezegd is dat zonde. Maar er zit een belangrijk addertje onder het gras bij prostaatmedicatie waar veel mensen zich op verkijken - daar kom ik verderop op terug bij de werking van medicijnen.

Welke medicijnen vergrote prostaat echt laten slinken

Niet elk voorgeschreven middel maakt de klier daadwerkelijk kleiner. Specifieke medicijnen vergrote prostaat genaamd 5-alfa-reductaseremmers remmen het hormoon dat de groei aanjaagt, waardoor het volume van de prostaat langzaam afneemt en de druk op de plasbuis vermindert.

Deze middelen verkleinen het prostaatvolume doorgaans met 18 tot 28% na zes tot twaalf maanden dagelijks gebruik.[2] Veel mensen denken dat je na een paar weken slikken al van je klachten af bent. Fout gedacht. Het kost maanden voordat het weefsel echt slinkt, en dat vraagt veel geduld.

5-alfa-reductaseremmers (zoals finasteride en dutasteride)

Dit zijn de enige medicijnen die de fysieke omvang van de klier terugdringen. Ze blokkeren de omzetting van testosteron naar dihydrotestosteron, die de belangrijkste oorzaak is van plasklachten door vergrote prostaat en de celgroei in dit gebied aanjaagt.

Hier is dat addertje onder het gras dat ik eerder noemde: zodra je stopt met slikken, groeit de prostaat gewoon weer terug naar zijn oude formaat. Het is dus meestal een langdurige behandeling. Bovendien kunnen bijwerkingen optreden zoals een lager libido of erectieproblemen, wat voor veel mannen een flinke drempel vormt.

Alfablokkers voor een betere blaaswerking

Alfablokkers zoals tamsulosine verkleinen de prostaat helemaal niet, maar ontspannen de gladde spieren rond de blaashals en in de prostaat. Hierdoor opent de plasbuis zich makkelijker en verbetert de urinestraal.

In tegenstelling tot groeiremmers werken deze tabletten vaak al binnen enkele dagen tot weken. Artsen combineren beide soorten soms bij grotere prostaten om zowel snelle verlichting als verkleining op de lange termijn te bereiken. Wel kun je in het begin wat duizelig worden bij het opstaan door een lichte bloeddrukdaling.

Belangrijk: gebruik medicijnen voor plasklachten uitsluitend op voorschrift en onder controle van een arts, omdat middelen zoals 5-alfa-reductaseremmers ook invloed hebben op de PSA-waarde in je bloed.

Wanneer is een TURP operatie prostaat noodzakelijk?

Een ingreep komt in beeld wanneer medicatie onvoldoende werkt of vervelende bijwerkingen geeft. Bij een prostaat verkleinen operatie zoals de TURP operatie prostaat schraapt de uroloog via de plasbuis overtollig prostaatweefsel weg om de doorgang weer ruim te maken.

Veel mannen zien enorm op tegen een ziekenhuisopname voor hun onderlichaam. Ik begrijp die spanning goed - het idee van een instrument via de plasbuis klinkt allesbehalve prettig. Toch blijft deze operatie al decennia de standaardbehandeling bij hardnekkige blokkades, zoals het niet meer kunnen leegplassen van de blaas of terugkerende urineweginfecties.

In werkelijkheid wordt de buitenste schil van de klier volledig met rust gelaten; alleen het binnenste weefsel dat de plasbuis dichtdrukt wordt verwijderd. Het herstel duurt meestal enkele weken, waarin plassen tijdelijk wat branderig kan aanvoelen. Een veelvoorkomend gevolg is een droog orgasme (retrograde ejaculatie), waarbij het sperma tijdens het klaarkomen richting de blaas gaat in plaats van naar buiten.

Leefregels en voeding bij plasklachten door vergrote prostaat

Met aanpassingen in je dagelijkse gewoonten maak je de klier niet fysiek kleiner, maar je vermindert wel de irritatie van de blaas. Slimme gewoonten rondom drinken en toiletbezoek verlichten de druk op je blaaswerking merkbaar.

Iedereen roept altijd dat je gewoon minder moet drinken als je vaak naar het toilet moet. In mijn ervaring werkt dat averechts - geconcentreerde urine prikkelt de blaaswand juist extra, waardoor je nog vaker aandrang voelt. Beter is het om overdag ruim water te drinken en pas twee uur voor het slapengaan te minderen.

Daarnaast loont het om cafeïne and alcohol in de avond te schrappen, omdat deze stoffen de blaasspier direct prikkelen en vocht afdrijven. Neem op het toilet ook rustig de tijd om goed uit te plassen, eventueel zittend, zodat er geen resturine achterblijft die ontstekingen kan uitlokken.

Drempels overwinnen: praten met de arts over je klachten

Schaamte zorgt ervoor dat veel mannen jarenlang onnodig rondlopen met een slechte nachtrust en een zwakke straal. Een bezoek aan de huisarts of de afdeling urologie is de enige veilige manier om te bepalen of je prostaat daadwerkelijk vergroot is en welke aanpak past.

Laten we eerlijk zijn: niemand kijkt uit naar een lichamelijk onderzoek van de prostaat. Dat ongemak duurt echter nog geen minuut, terwijl slecht slapen door nachtelijk plassen je energie overdag volledig sloopt. De arts beoordeelt via een kort gesprek, urineonderzoek en soms een echo hoe groot de klier is.

Zelden zie ik dat mannen achteraf spijt hebben van dat eerste consult, omdat eindelijk duidelijk wordt dat het om een goedaardige aandoening gaat. Wacht zeker niet met bellen als je plotseling helemaal niet meer kunt plassen of pijn in je onderbuik krijgt.

Vergelijking van behandelingen voor een vergrote prostaat

Afhankelijk van de grootte van de prostaat en de ernst van je plasklachten kiest een arts meestal tussen twee soorten medicijnen of een operatieve ingreep.

5-alfa-reductaseremmers (Medicatie)

- Verkleint het kliervolume daadwerkelijk met ongeveer 18 tot 28% [3]

- Traag; duurt 6 tot 12 maanden voor merkbaar effect

- Blijvend slikken nodig; kans op verminderd libido of erectieproblemen

Alfablokkers (Medicatie)

- Verkleint de prostaat niet, maar ontspant de spieren rond de plasbuis

- Snel; vaak al verlichting binnen enkele dagen tot weken

- Kan in de eerste weken duizeligheid veroorzaken bij snel opstaan

TURP-operatie (Ingreep)

- Verwijdert direct het overtollige weefsel dat de plasbuis blokkeert

- Blijvend resultaat na een herstelperiode van enkele weken

- Ziekenhuisopname nodig; vaak droog orgasme als blijvend bijverschijnsel

Bij milde tot matige klachten zijn alfablokkers vaak de eerste stap voor snelle verlichting, terwijl 5-alfa-reductaseremmers worden ingezet als de prostaat echt fors vergroot is. Geeft medicatie onvoldoende resultaat of dreigt de blaas verstopt te raken, dan biedt een TURP-operatie een structurele oplossing.

De zoektocht van Henk (62) uit Utrecht naar een rustige nacht

Henk, een 62-jarige leraar uit Utrecht, moest elke nacht vier keer zijn bed uit om te plassen en durfde uit ongemak al twee jaar niet naar de huisarts.

Zijn eerste eigen aanpak was simpelweg na 17.00 uur niets meer drinken, maar hij kreeg daardoor hoofdpijn en een branderig gevoel bij het plassen door te geconcentreerde urine.

Na een openhartig gesprek op het spreekuur bleek zijn prostaat flink vergroot en startte hij met een combinatie van een alfablokker en een prostaatverkleinend medicijn.

Binnen drie weken verbeterde zijn urinestraal, en na zeven maanden was het volume genoeg geslonken zodat hij nog maar eenmaal per nacht wakker werd.

Kernboodschap

Kies gericht tussen slinken en ontspannen

Alfablokkers verbeteren de blaaswerking snel, maar alleen 5-alfa-reductaseremmers verkleinen het prostaatvolume met ongeveer 18 tot 28%. [4]

Geef prostaatverkleinende medicatie de tijd

Het duurt doorgaans 6 tot 12 maanden voordat groeiremmende medicijnen de prostaat merkbaar kleiner maken, en stoppen zorgt dat de klier weer aangroeit.

Overweeg een TURP bij aanhoudende blokkade

Wanneer medicatie faalt of de blaas niet meer goed leegt, verwijdert een TURP-operatie het blokkerende weefsel via de plasbuis.

Pas je drinkgewoonten slim aan

Drink overdag voldoende water om blaasprikkeling te voorkomen, maar beperk vocht, cafeïne en alcohol in de laatste twee uur voor het slapengaan.

Aanbevolen lectuur

Welke medicijnen of behandelingen helpen echt om de prostaat te verkleinen?

Alleen 5-alfa-reductaseremmers (zoals finasteride en dutasteride) maken de prostaat zelf fysiek kleiner door de hormoonwerking te remmen. Daarnaast kan een uroloog via een TURP-operatie overtollig weefsel wegschrapen om de doorgang blijvend te verruimen.

Moet ik bang zijn voor ernstige bijwerkingen van medicatie of complicaties bij een operatie?

Elke behandeling kent aandachtspunten, maar de meeste bijwerkingen zijn goed bespreekbaar met je arts. Medicijnen kunnen soms duizeligheid of verminderd libido geven, terwijl een TURP-operatie vaak leidt tot een droog orgasme zonder dat het gevoel van klaarkomen verdwijnt.

Wanneer is een operatie zoals een TURP werkelijk noodzakelijk?

Een TURP wordt meestal pas geadviseerd wanneer medicijnen onvoldoende verlichting geven of te veel bijwerkingen veroorzaken. Ook bij medische risico's zoals het helemaal niet meer kunnen uitplassen of terugkerende blaasontstekingen is opereren vaak de veiligste keuze.

Kun je met voeding of kruiden de prostaat kleiner maken?

Er is geen overtuigend bewijs dat voeding of supplementen zoals zaagpalmetto een vergrote prostaat daadwerkelijk laten slinken. Gezonde voeding en het vermijden van alcohol of cafeïne in de avond helpen vooral om blaasirritatie en nachtelijke aandrang te verminderen.

Heb je last van je blaas en wil je gericht actie ondernemen, lees dan de praktische tips over hoe verklein je de prostaat.

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Plasklachten kunnen verschillende oorzaken hebben en de juiste behandeling verschilt per persoon. Raadpleeg altijd een huisarts of uroloog voordat je start met medicatie of een behandeling overweegt, en zoek direct medische hulp als je plotseling helemaal niet meer kunt plassen.

Bronnen

  • [1] Yalemedicine - Ongeveer 50% van de mannen tussen de 51 en 60 jaar heeft te maken met goedaardige prostaatvergroting, wat boven de 70 jaar oploopt tot circa 80%.
  • [2] Pmc - Deze middelen verkleinen het prostaatvolume doorgaans met 18 tot 28% na zes tot twaalf maanden dagelijks gebruik.
  • [3] Pmc - Verkleint het kliervolume daadwerkelijk met ongeveer 18 tot 28%
  • [4] Sciencedirect - Alfablokkers verbeteren de blaaswerking snel, maar alleen 5-alfa-reductaseremmers verkleinen het prostaatvolume met ongeveer 18 tot 28%.