Kan je zwemmen met buisjes?

Kun je zwemmen met buisjes? Wel of geen bescherming

Veel ouders vragen zich af of kun je zwemmen met buisjes zonder extra hulpmiddelen. Het beschermen van de oren voorkomt onnodige risicos en pijnlijke ontstekingen. Het begrijpen van de juiste voorzorgsmaatregelen helpt om veilig van wateractiviteiten te genieten en complicaties effectief te vermijden.

Mag een kind zwemmen met trommelvliesbuisjes?

Ja, je kind kan gewoon zwemmen met trommelvliesbuisjes in de oren, zelfs met het hoofd volledig onder water. Het dragen van oordoppen of speciale zwemdopjes is in de meeste gevallen helemaal niet nodig, hoewel je er wel voor kunt kiezen als je dat zelf een prettiger gevoel geeft.

De angst dat er direct water door het buisje in het middenoor loopt en daar direct een zware infectie veroorzaakt, blijkt in de praktijk erg mee te vallen. Medisch onderzoek naar de effecten van water op buisjes laat zien dat de oppervlaktespanning van water en de nauwe opening van het buisje, die meestal slechts 1 millimeter groot is, voorkomen dat er zomaar vloeistof doorheen sijpelt bij normaal zwemmen. Het is een geruststellende gedachte voor veel ouders die opzien tegen de zomermaanden of de wekelijkse zwemlessen van hun kinderen.

Toch is het belangrijk om te weten dat de regels per situatie een klein beetje kunnen verschillen. Direct na de ingreep is het trommelvlies namelijk nog kwetsbaar. Dit betekent dat je de eerste tien tot veertien dagen na de operatie wel voorzichtig moet zijn met water.

Wanneer zijn oordoppen bij het zwemmen wel verstandig?

Hoewel standaard oorbescherming niet verplicht is voor elk kind, zijn er specifieke omstandigheden waarin KNO-artsen adviseren om wel oordoppen zwemmen buisjes nodig te achten tijdens het zwemmen. Dit geldt met name wanneer je kind diep onder water duikt of van een hoge glijbaan afgaat, omdat de druk op het oor dan aanzienlijk toeneemt.

Als een kind met buisjes onder water zwemmen gaat en dieper dan 1 meter duikt, stijgt de waterdruk dusdanig dat er wel water door de kleine opening van het trommelvliesbuisje geduwd kan worden.

Dit diepe water kan bacteriën meevoeren naar het middenoor, wat kan leiden tot een pijnlijk loopoor of een nieuwe ontsteking. Daarnaast kan het binnendringen van koud water via het buisje zorgen voor plotselinge duizeligheid of misselijkheid bij het kind, wat in diep water gevaarlijk kan zijn. Ik merkte dit zelf bij mijn oudste zoon toen hij zonder dopjes naar de bodem van het diepe bad dook en lijkbleek bovenkwam van de duizeligheid. Sindsdien hielden we hem goed in de gaten.

Een andere belangrijke reden om dopjes te gebruiken is wanneer je kind al bekend is met terugkerende oorklachten na het zwemmen. Ongeveer de helft van de kinderen met buisjes krijgt vroeg of laat te maken met een loopoor. Als jouw kind na een middagje zwembad steevast klaagt over oorpijn of als er vocht uit het oor loopt, is het verstandig om het oor voortaan preventief af te sluiten tijdens wateractiviteiten.

Instructies voor douchen en haren wassen met buisjes

Bij de dagelijkse verzorging thuis zoals douchen met buisjes in oren en haren wassen gelden er net iets andere regels dan in het zwembad, vooral vanwege het gebruik van zeep and shampoo. Normaal kraanwater stroomt door de anatomie van de gehoorgang niet zomaar diep het oor in, maar zeep verandert de eigenschappen van het water.

Shampoo en zeep verlagen de oppervlaktespanning van water aanzienlijk. Hierdoor kan het zeepwater veel gemakkelijker door de smalle opening van het trommelvliesbuisje dringen dan gewoon zwembadwater. Dit kan het slijmvlies in het middenoor irriteren en een ontsteking uitgelokt worden. Het is dus van belang om te voorkomen dat er rechtstreeks zeep of shampoo in de gehoorgang terechtkomt tijdens het haren wassen met trommelvliesbuisjes als dagelijkse handeling.

Om de oren thuis te beschermen hoef je geen dure op maat gemaakte doppen aan te schaffen. Een simpel watje met een klein beetje vaseline erop werkt perfect om de gehoorgang tijdelijk waterdicht af te sluiten tijdens het haren wassen. Je kunt het watje na het douchen eenvoudig weggooien. Let er wel op dat je het watje niet te diep in het oor duwt om beschadigingen te voorkomen.

Wat te doen bij een loopoor na het zwemmen?

Mocht je kind ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch last krijgen van een loopoor na het zwemmen, dan is dat in eerste instantie geen reden tot paniek. Een loopoor is juist het bewijs dat het buisje zijn werk doet door overtollig ontstekingsvocht netjes naar buiten af te voeren.

In de meeste gevallen geneest een loopoor spontaan binnen een paar dagen zonder dat er medicatie aan te pas hoeft te komen. Het is wel belangrijk om het oor gedurende deze periode strikt droog te houden. Dit betekent dat zwemmen tijdelijk niet is toegestaan zolang er actief vocht uit het oor komt. Pas als het oor weer helemaal droog is, mag je kind het water weer in.

Als het loopoor langer dan 5 dagen aanhoudt, of als je kind er koorts en flinke pijn bij krijgt, is het raadzaam om contact op te nemen met de huisarts of de behandelend KNO-arts. De arts kan dan speciale oordruppels met antibiotica voorschrijven die rechtstreeks via het buisje op de juiste plek hun werk kunnen doen. Gebruik nooit zomaar gewone oordruppels zonder overleg met een arts als je kind buisjes heeft.

Opties voor oorbescherming bij het zwemmen

Siliconen kneeddopjes

• Eenvoudig met de hand in de oorschelp te kneden en sluit de ingang goed af

• Beperkt herbruikbaar omdat er snel vuil en haren aan blijven plakken

• Goedkoop in aanschaf en overal verkrijgbaar bij drogisterijen

Op maat gemaakte zwemdopjes

• Sluiten perfect aan op de unieke gehoorgang van het kind voor maximale dichtheid

• Gaan lang mee, maar moeten worden vervangen zodra de oren van het kind groeien

• Duurder in aanschaf en moeten via een audicien of KNO-balie worden aangemeten

Zwemhoofdband (Neopreen)

• Wordt over de oren gedragen om losse oordopjes extra goed op hun plek te houden

• Zeer duurzaam, kan herhaaldelijk worden gewassen en gedroogd

• Gemiddelde prijsklasse en online of bij sportwinkels te koop

Zwemlesperikelen van Lucas in Utrecht

Anouk, een moeder uit Utrecht, maakte zich grote zorgen toen haar 6-jarige zoon Lucas drie weken voor de start van zijn diepe-bad-zwemles trommelvliesbuisjes kreeg. Ze was bang dat hij door water in zijn oren constante infecties zou oplopen en achterop zou raken.

Bij de eerste zwemles deed ze hem strakke universele oordoppen in. Dit bleek een drama, want de dopjes deden pijn bij het inbrengen en Lucas raakte gefrustreerd omdat hij de instructies van de badmeester helemaal niet meer kon verstaan door de demping.

Anouk besloot na overleg met de KNO-arts de dopjes tijdens de reguliere lessen weg te laten en hem alleen te instrueren om niet dieper dan een meter te duiken. Ze ontdekte dat Lucas prima zonder bescherming kon zwemmen.

Na 4 weken bleken de oren van Lucas perfect droog te zijn gebleven en zwom hij zonder angst of pijn zijn baantjes, waardoor Anouk besefte dat overmatige bescherming soms meer stress oplevert dan het wegspatten van wat water.

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Individuele gezondheidssituaties kunnen sterk variëren. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde arts of KNO-specialist voordat u beslissingen neemt over de gezondheid of behandeling van uw kind.