Is paracetamol wel zo onschuldig?

Is paracetamol onschuldig? Leverfalen en risico's bij overgebruik

Veel mensen slikken deze pijnstiller dagelijks zonder angst voor complicaties. Vraagtekens plaatsen bij de stelling is paracetamol onschuldig voorkomt ernstige gezondheidsschade door onbewust overgebruik. Het negeren van de strikte limieten veroorzaakt onomkeerbare schade aan vitale organen. Leer de medische feiten kennen om veilig met deze medicatie om te gaan.

Is paracetamol wel zo onschuldig?

Paracetamol geldt bij kortstondig en juist gebruik als de veiligste pijnstiller die we kennen. Echter, omdat het zonder recept overal te koop is, onderschatten veel mensen de risicos en kunnen bij verkeerd of langdurig gebruik grote problemen ontstaan. Dit roept de vraag op of we te makkelijk denken over dit alledaagse middel.

Het grootste gevaar: Leverschade door stapeling

Wanneer je paracetamol slikt, breekt je lever de stof af. Hierbij ontstaat een kleine hoeveelheid van een giftige tussenstof genaamd NAPQI. Bij een normale dosering neutraliseert de lever dit prima met een beschermende stof genaamd glutathion. Neem je echter te veel, dan raakt die voorraad op en vernietigt de giftige stof levercellen.

Een eenmalige inname van meer dan 6 tot 10 gram kan al leiden tot acuut en levensgevaarlijk leverfalen. Daarnaast kan een chronische overbelasting optreden als je wekenlang structureel net te veel slikt, zoals dagelijks 3 tot 4 gram. Dat is een risico waar veel langdurige gebruikers niet bij stilvallen.

Vicieuze cirkel van medicijnafhankelijke hoofdpijn

Gebruik je paracetamol meer dan 15 dagen per maand tegen hoofdpijn? Dan kan de pijnstiller juist de boosdoener worden. Je belandt in een vicieuze cirkel waarin je blijft slikken om de hoofdpijn te onderdrukken die door de vorige pil is opgewekt. Dit is een klassiek voorbeeld van medicatieafhankelijke hoofdpijn paracetamol dat averechts werkt.

Risico's bij langdurig gebruik

Hoewel bekende NSAIDs zoals ibuprofen en diclofenac sneller maag- en hartklachten geven, laat grootschalig onderzoek zien dat ook langdurig dagelijks gebruik van paracetamol gedurende maanden tot jaren niet zonder risico is. Het wordt in verband gebracht met een licht verhoogde kans op bijwerkingen paracetamol lever en hart- en vaatziekten.

Hoe gebruik je paracetamol wél veilig?

Paracetamol doet zijn werk uitstekend, mits je je streng aan de regels houdt. Voor een gezonde volwassene is de maximale dosering paracetamol 3 tot 4 keer per dag 1000 mg - oftewel maximaal 4000 mg of 8 tabletten van 500 mg per 24 uur - met telkens minimaal 4 uur tussen de doseringen.

Let daarnaast goed op combinatiemedicijnen. Veel griep- en verkoudheidsdranken zoals Citrosan of Antigrippine bevatten ook paracetamol. Combineer je dit met losse tabletten, dan zit je ongemerkt zo aan een paracetamol overdosis symptomen. Gebruik het zonder overleg met een arts bovendien niet langer dan een paar opeenvolgende dagen.

Wees ten slotte extra voorzichtig met alcohol. Regelmatig of zwaar alcoholgebruik put de leverreserves uit, waardoor paracetamol al bij een lagere dosering schadelijk kan zijn.

Vergelijking van veelgebruikte pijnstillers

Paracetamol

• Vriendelijker voor de maag dan traditionele NSAID's

• Veiligste keus bij kortstondig en juist gebruik

• Leverschade bij overdosering of langdurig overmatig gebruik

NSAID's (bijv. Ibuprofen)

• Sterker ontstekingsremmend effect

• Vraagt vaker om maagbescherming bij kwetsbare groepen

• Snellere kans op maag- en hartklachten bij langdurig gebruik

De valkuil van combinatiemedicijnen bij Jan

Jan, een 42-jarige kantoormedewerker uit Utrecht, had last van een zware griep en wilde er snel bovenop komen tijdens een drukke werkweek.

Hij nam trouw zijn losse paracetamoltabletten en dronk daarnaast meerdere mokken griepdrankpoeder per dag om de koorts te drukken, zonder door te hebben dat beide producten dezelfde werkzame stof bevatten.

Na drie dagen merkte hij een vreemde misselijkheid en een drukkend gevoel in zijn rechter bovenbuik, wat hem al snel alarmeerde.

Na contact met de huispost bleek hij gevaarlijk dicht tegen een overdosering aan te zitten door de dubbele inname, waarna hij direct stopte en herstelde met een belangrijke les over het lezen van bijsluiters.