Hoelang duurt het voordat alcohol uit je lichaam is?

Hoelang duurt het voordat alcohol uit je lichaam is?

Wilt u weten hoelang duurt het voordat alcohol uit je lichaam is? Het antwoord hangt af van uw lever, maar veel mensen onderschatten de benodigde tijd. Lees verder om te begrijpen hoe lang u moet wachten voordat u weer veilig de auto bestuurt en wat de gevolgen zijn van restalcohol.

Hoe lang duurt het voor alcohol uit je lichaam is? Het korte antwoord

Het antwoord op de vraag hoelang duurt het voordat alcohol uit je lichaam is? hangt af van één ding: je lever. Dit orgaan werkt als een stille fabriek die alcohol afbreekt in een vast, onveranderlijk tempo. Voor de afbraak van één standaardglas alcohol heeft je lever ongeveer 1 tot 1,5 uur nodig. Heb je twee glazen gedronken? Dan duurt het dus 2 tot 3 uur. ^[2] Na een avond met acht glazen is je lever zon 8 tot 12 uur bezig. Het klinkt simpel ^[3], maar de praktijk is weerbarstiger.

De tijd begint te tellen vanaf het moment dat je je eerste slok neemt, niet vanaf je laatste glas. Als je om 22:00 uur stopt met drinken, kan het dus zomaar zijn dat je om 07:00 uur s ochtends nog alcohol in je bloed hebt. Dit fenomeen heet restalcohol. En nee, daar helpt geen koude douche of sterk bakje koffie tegen.

Wat gebeurt er precies in je lichaam? Het afbraakproces

Ongeveer 90% van alle alcohol die je drinkt, wordt door je lever afgebroken.^[4] De rest verlaat je lichaam via zweet en urine. Je lever zet alcohol eerst om in aceetaldehyde, een giftige en kankerverwekkende stof. Dit is de boosdoener achter de misselijkheid en hoofdpijn van een kater. Vervolgens wordt deze stof omgezet in azijnzuur, en uiteindelijk valt het uiteen in water en kooldioxide die je uitademt.

Dit proces kost energie en tijd. De lever kan maar een beperkte hoeveelheid alcohol per uur verwerken. Gemiddeld breekt het lichaam ongeveer 7 gram pure alcohol per uur af.^[5] Een standaardglas (bier, wijn of sterke drank) bevat ongeveer 10 gram.^[6] Die 3 gram verschil verklaart waarom we spreken over een afbraaktijd van 1 tot 1,5 uur per glas.

Waarom de een sneller nuchter is dan de ander: 5 factoren

1. Geslacht: mannen versus vrouwen

Vrouwen breken alcohol over het algemeen langzamer af dan mannen. Dit komt niet door onwil, maar door biologie. Vrouwen hebben gemiddeld meer vetweefsel en minder lichaamsvocht dan mannen met hetzelfde gewicht. Alcohol verdeelt zich over het lichaamsvocht. Omdat vrouwen minder vocht hebben, is de alcoholconcentratie bij hen hoger na hetzelfde aantal glazen. Ook produceren ze minder van het enzym alcoholdehydrogenase in de maag, waardoor er meer pure alcohol in de bloedbaan terechtkomt.

2. Lichaamsgewicht

Hoe meer je weegt, hoe meer lichaamsvocht je hebt om de alcohol in te verdunnen. Bij een zwaarder persoon is de alcoholconcentratie na hetzelfde aantal glazen lager dan bei een licht persoon. Dat betekent dat de lever simpelweg minder werk heeft om het promillage naar nul te krijgen. Een fors gebouwde man van 95 kg zal na drie biertjes sneller onder de limiet zitten dan zijn tenger zoontje van 55 kg.

3. Maaginhoud: heb je gegeten?

Dit is de enige factor waar je vóór het drinken invloed op hebt. Drink je op een lege maag, dan komt de alcohol binnen een half uur vrijwel volledig in je bloed. Heb je echter een stevige maaltijd gegeten, dan duurt de opname wel een uur of langer. De alcohol wordt als het ware vastgehouden in de maag en langzaam afgegeven aan de darmen. Let op: het verandert niets aan de afbraaksnelheid van de lever, maar de piek van je dronkenschap is lager en je wordt minder snel dronken.

4. Leeftijd en levergezondheid

Naarmate je ouder wordt, neemt de leverfunctie vaak iets af. Ook de bloeddoorstroming en de hoeveelheid lichaamsvocht kunnen veranderen. Hierdoor kan de afbraak bij ouderen trager verlopen. Hetzelfde geldt natuurlijk voor mensen met een beschadigde lever. Als je lever niet optimaal werkt, duurt het langer om alcohol af te breken.

5. Genetische aanleg

Sommige mensen hebben van nature een efficiëntere versie van de leverenzymen (ADH en ALDH) die alcohol afbreken. Anderen hebben een minder efficiënte variant. Dit is puur genetisch bepaald en verklaart waarom de één na drie glazen al rood wordt en zich misselijk voelt (een ophoping van het giftige aceetaldehyde), terwijl de ander nog fris als een hoentje is.

Kan ik de afbraak van alcohol versnellen? (Spoiler: nee)

Deze vraag krijgen verslavingsartsen en voorlichters dagelijks. Het antwoord is kort: nee. Eet een goede maaltijd vóór het drinken vertraagt de opname, maar zodra de alcohol in je bloed zit, is er geen weg meer terug. Koffie zorgt ervoor dat je je iets alerter voelt, maar je promillage zakt er niet door. Douchen, sporten, of frisse lucht? Het helpt allemaal niets. Je versnelt er de lever niet mee. De enige remedie is tijd. Het lichaam breekt alcohol af in een tempo van ongeveer 0,1 tot 0,25 promille per uur. ^[7]

Let op: er bestaan zogenaamde ontnuchteringspillen of andere middeltjes. Dit zijn oplichterijen. Ze kosten alleen maar geld en geven een gevaarlijk vals gevoel van veiligheid. Als je de volgende ochtend moet rijden, is de enige garantie: nu stoppen met drinken en de klok zijn werk laten doen.

Restalcohol: De valkuil van de ochtend erna

De grootste misvatting over alcohol is dat een nacht slapen gelijk staat aan nuchter zijn. Dat is niet zo. Als je s avonds laat stopt met drinken, is je lever midden in de nacht nog steeds aan het werk. Wanneer je om 07:00 uur wakker wordt, kan het afbraakproces nog volop bezig zijn. Dit noemen we restalcohol. Je voelt je misschien niet dronken, maar je reactievermogen en rijvaardigheid zijn nog steeds aangetast. In Nederland is de limiet voor ervaren bestuurders 0,5 promille. Voor beginnende bestuurders (minder dan 5 jaar in bezit van rijbewijs) is dat slechts 0,2 promille. ^[8]

Een beginnend bestuurder kan na één glas al over de limiet zitten. Het is een hardnekkige mythe dat je na een paar uur slapen wel veilig kunt rijden. De realiteit is dat je met een kater and restalcohol een verhoogd risico loopt op ongelukken.

Praktisch overzicht: Afbraaktijd per aantal glazen

Hieronder zie je een indicatie van hoe lang het duurt voordat alcohol uit je lichaam is, gerekend vanaf het moment dat je begint met drinken. Dit is een gemiddelde; de exacte tijd verschilt per persoon.

Twee verhalen uit de praktijk

Theorie is één, maar de praktijk is weerbarstiger. Hieronder twee voorbeelden van hoe het mis kan gaan met de inschatting van alcohol.

Veelgestelde vragen over alcoholafbraak

Kernpunten om te onthouden

Overzicht afbraaktijden

1 glas

• 1 uur
• 1,5 uur

2 glazen

• 2 uur
• 3 uur

4 glazen

• 4 uur
• 6 uur

6 glazen

• 6 uur
• 9 uur

8 glazen

• 8 uur
• 12 uur

De vergadering van Mark

Mark, een 42-jarige accountmanager uit Utrecht, had de avond voor een belangrijke presentatie een borrel met een oude klant. Hij dronk tussen 20:00 en 23:00 uur vijf biertjes. 'Ik voelde me prima,' vertelt hij. 'Om 23:30 lag ik in bed, dacht ik: morgenvroeg om 09:00 die presentatie, dat is 10 uur later, dik in orde.'

De volgende ochtend werd Mark wakker met een droge mond, maar hij voelde zich niet dronken. Onderweg naar kantoor besloot hij een slok water te nemen. Bij een routinecontrole werd hij aangehouden. Tot zijn grote schok blies hij 0,3 promille. Voor zijn rijbewijs (langer dan 5 jaar) is 0,5 de limiet, dus hij mocht doorrijden, maar de schrik zat er goed in.

Thuis rekende hij het na: vijf glazen kunnen tot 7,5 uur afbraaktijd vergen. Hoewel de tijd tussen de borrel en de controle ruim leek, bleek zijn lever die nacht trager te werken dan het gemiddelde. De verklaring? De tijd telt vanaf het eerste glas, maar individuele factoren zoals vermoeidheid kunnen de afbraak vertragen. Hij blies nog steeds 0,3 promille omdat zijn lichaam simpelweg meer tijd nodig had dan de standaardberekening suggereerde.

Zijn les? 'Ik reken nu standaard 1,5 uur per glas en tel vanaf mijn eerste glas. En als ik twijfel, pak ik de fiets of de trein. Die ene dag dat ik mijn auto mis, is het niet waard om mijn rijbewijs te riskeren.'

Sophie's verjaardag

Sophie, 24 jaar en beginnend bestuurder, vierde haar verjaardag met vrienden. Ze dronk tussen 21:00 en 02:00 uur zeven glazen wijn en mixdrankjes. 'Ik was jong, ik kon er tegen', dacht ze. Om 03:00 uur ging ze slapen. Om 10:00 uur moest ze haar zus naar het station brengen.

Ze werd wakker, voelde zich niet dronken, alleen wat brak. Ze stapte in de auto. Bij een controle op de snelweg werd ze staande gehouden. De uitslag? 0,6 promille. Als beginnend bestuurder is 0,2 de limiet. Ze was niet alleen haar rijbewijs kwijt, maar kreeg ook een flinke boete en een verplichte cursus van het CBR.

'Ik schaamde me kapot', zegt ze nu. 'Ik had geen idee dat alcohol zo lang in je lichaam blijft. Zeven glazen, dat is 7 tot 10,5 uur afbraaktijd. Van 02:00 tot 10:00 is maar 8 uur. Ik had nooit mogen rijden. Ik dacht dat slapen genoeg was, maar dat is dus een grote fout.'

Sophie moest haar rijbewijs drie maanden missen en liep bijna haar stage mis omdat ze niet op locatie kon komen. 'Ik heb ervan geleerd, maar het had veel simpeler gekund: gewoon niet rijden de ochtend na een avond drinken, of van tevoren een BOB regelen.'