Hoe merk je dat je darmen niet meer werken?

Stille buik en ernstige darmstilstand

Een ernstige blokkade of verstopping brengt gevaarlijke risicos met zich mee voor de gezondheid. Het herkennen van de eerste signalen zorgt ervoor dat tijdig medische hulp wordt ingeschakeld om complicaties te voorkomen.

Wat is een darmstilstand en hoe herken je het?

Darmstilstand, medisch bekend als een ileus, is een ernstige aandoening waarbij het voedsel niet meer op een normale manier door de darmen kan stromen. Dit kan erg ingrijpend zijn en vereist altijd direct medisch ingrijpen.

Belangrijke waarschuwingssignalen

Wanneer de darmen stoppen met werken, treden er typische symptomen op die je niet negeren kunt. Belangrijke kenmerken zijn hevige buikpijn of krampen, een dikke opgezette buik, misselijkheid en overgeven. In ernstige gevallen kan het braaksel donker worden en zelfs naar ontlasting ruiken. Ook het volledig uitblijven van ontlasting en het niet meer kunnen laten van windjes horen hierbij.

Soorten en verschillen in klachten

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee hoofdvormen van een ileus, elk met een eigen klachtenpatroon. Het is handig om te weten hoe deze van elkaar verschillen.

Afgesloten darm (obstructie-ileus)

Bij een obstructie-ileus zit de darm daadwerkelijk dicht, bijvoorbeeld door een verkleving of een tumor. De darm probeert de boel met krachtige samentrekkingen te verplaatsen, wat leidt tot hevige krampen in golven, veel en hard geluid uit de buik (soms hoorbaar als gootsteengeruis), en soms zijn de darmbewegingen zelfs zichtbaar op de buik.

Stillegende darm (paralytische ileus)

Bij een paralytische ileus werken de darmspieren niet meer door een verstoring, zoals na een buikoperatie of door een ontsteking. Hierbij hoor je juist geen darmgeluiden, wat ook wel een stille buik wordt genoemd. De pijn is vaak minder scherp, maar de buik voelt wel strak en gezwollen aan.

Wat te doen bij een vermoeden van darmstilstand

Als dit te lang duurt, kan de verhoogde druk ertoe leiden dat de darm scheurt, wat kan resulteren in een gevaarlijke buikvliesontsteking. Vermoed je dat jij of iemand anders een darmstilstand heeft? Bel dan direct een arts of de huisartsenpost, omdat een snelle ziekenhuisopname noodzakelijk is. Zorg dat je de klachten helder doorgeeft zodat er direct actie ondernomen kan worden.

Vergelijking tussen Obstructie-ileus en Paralytische ileus

Obstructie-ileus (Mechanisch)

• Een fysieke blokkade zoals een tumor, verkleving of draaiing

• Hevige krampen in golven met veel darmgeluiden (gootsteengeruis)

• Darmbewegingen zijn soms zichtbaar op de buik

Paralytische ileus (Niet-mechanisch)

• Verstoring in de darmspieren of zenuwen, bijvoorbeeld na een operatie of door een ontsteking

• Minder scherpe, constantere pijn en een stille buik zonder geluiden

• Geen darmbewegingen te horen of te zien, wel een strakke, gezwollen buik

Ervaring met een stillegende darm na een operatie

Jan, een 58-jarige man uit Rotterdam, onderging een zware buikoperatie en herstelde aanvankelijk volgens plan in het ziekenhuis.

Op de derde dag begon hij echter last te krijgen van een strakke, gezwollen buik en aanhoudende misselijkheid, terwijl hij geen windjes meer kon laten.

De verpleging merkte op dat er bij luisteren geen enkele darmgeluid te horen was, wat wees op een paralytische ileus door de operatie.

Dankzij snelle actie met een maagsonde om de druk te verlichten en een infuus, knapte hij na enkele dagen geleidelijk weer op.

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij vermoeden van een darmstilstand of aanhoudende ernstige klachten direct een arts of de huisartsenpost.