Hebben paarden ook last van melktanden die uitvallen?

Hebben paarden last van melktanden? Leeftijd en pijn

Jonge dieren ondergaan een ingrijpende verandering in hun mond door het wisselen van het gebed. Ongeveer 65 procent ervaart hierbij tijdelijk ongemak of pijn tijdens deze groeiperiode. Leer de signalen herkennen om te zorgen voor een pijnloze mondgezondheid.

Waarom wisselproblemen bij paarden vaak pijnlijker zijn dan je denkt

Ja, paarden hebben zeker last van melktanden en melkkiezen die uitvallen. Dit intensieve proces gebeurt grotendeels tussen een leeftijd van 2,5 en 4,5 jaar. Hoewel veel jonge paarden hier probleemloos doorheen rollen, ervaart ongeveer 65% tijdelijk ongemak of pijn in de mond. ^[1]

Maar er is één cruciaal detail over het verwijderen van melkdoppen dat veel ruiters - en zelfs sommige instructeurs - volledig over het hoofd zien. Ik zal dit verderop bij het aanpakken van wisselproblemen paard leeftijd gedetailleerd uitleggen.

Vroeger dacht ik altijd dat paarden hun melkgebit gewoon stilletjes verloren op de wei. Fout gedacht. De realiteit van een paardenmond in ontwikkeling is een stuk complexer en ruwer dan we vaak aannemen. Dit valt vaak precies samen met de periode waarin jonge paarden worden opgeleid en voor het eerst een bit moeten accepteren, wat de situatie extra gecompliceerd maakt.

Paard wisseltanden symptomen: Hoe herken je de pijn?

Jonge paarden zijn meesters in het verbergen van pijn. Toch zijn er subtiele signalen die verraden dat er iets mis is. Laten we eerlijk zijn, veel van deze symptomen worden onterecht bestempeld als ongehoorzaamheid.

Problemen met eten en kauwen

Het paard eet aanzienlijk langzamer en laat regelmatig krachtvoer vallen. Een heel klassiek symptoom is het maken van proppen van het ruwvoer. Het paard kauwt op het hooi, kan het niet goed wegslikken door de pijn, en spuugt de natte bal weer uit. Als dit langer aanhoudt, verliest het dier gewicht omdat de spijsvertering niet optimaal werkt.

Verzet tijdens het rijden

Een bit accepteren in een mond vol loszittende tanden is simpelweg geen pretje. Dat doet pijn. Verzet tijdens het rijden uit zich in het schudden met het hoofd, het bit weigeren, de neus scheef trekken of volledig staken. Dit is zelden onwil. Het is een schreeuw om hulp.

Fysieke signalen aan het hoofd

Soms ruik je het probleem voordat je het ziet. Rottend voer dat onder de doppen blijft steken, veroorzaakt een extreem slechte adem. Ook kun je wisselbulten op de kaak opmerken. Als een nieuwe kies van onderen drukt maar de melkkies erboven niet wijkt, raakt de kieswortel geïrriteerd. Als reactie hierop vormt het lichaam extra bot, wat zichtbaar wordt als harde bulten.

De belangrijkste wisselproblemen uitgelegd

Tussen de 2,5 en 4,5 jaar verliest een paard maar liefst 24 melkkiezen en 12 melksnijtanden. D^[2] at is een enorme verbouwing in een kleine ruimte.

Persisterende melkelementen (doppen)

De resten van een melkkies of melktand noemen we doppen. Soms weigert zon dop op tijd uit te vallen omdat hij klem zit tussen de andere kiezen. De dop kan dan kantelen, waardoor er vlijmscherpe randen ontstaan die de wang of tong beschadigen. Bloed in de mond is vaak het gevolg.

Hier is dat cruciale detail dat ik eerder noemde: trek nooit, maar dan ook echt nooit, zelf aan een loszittende melkdoppen paard verwijderen. Veel mensen denken dat ze het paard even helpen. Grote fout. Als de wortel nog niet volledig is opgelost, kun je de onderliggende blijvende tand permanent beschadigen. Laat dit altijd aan een professional over.

Verkeerde stand van het blijvende gebit

Als een melktand te lang blijft zitten, zoekt de nieuwe tand de weg van de minste weerstand. Deze wordt dan gedwongen om in een verkeerde richting door te breken. Dit leidt tot een scheef gebit dat later intensieve, en vaak erg prijzige, correcties vereist.

Wat kun je doen als paardeneigenaar?

De preventie en behandeling zijn gelukkig erg overzichtelijk. Laat het gebit van een jong paard minstens ieder half jaar controleren door een erkende paardentandarts wisselende tanden.

Veel traditionele ruiters zeggen dat je jonge paarden gewoon met rust moet laten tot ze volwassen zijn. Naar mijn ervaring met talloze jonge paarden is deze passieve houding schadelijk. Proactieve gebitscontrole is de beste manier om traumas met het bit te voorkomen. Wachten tot je paard graatmager wordt, is gewoon te laat.

Normaal wisselen versus Wisselproblemen

Normaal wisselverloop

- Eet normaal tot iets langzamer, kauwt het hooi nog steeds volledig door

- Kleine, harde bultjes onder de kaak die niet warm of extreem pijnlijk zijn

- Normale adem, geen penetrante rottingsgeur uit de mondholte

- Kauwende, ontspannen mond tijdens het rijden, lichte onrust is acceptabel

Wisselproblemen (Grijp direct in)

- Maakt proppen van hooi, morst veel krachtvoer en verliest zichtbaar gewicht

- Grote, warme en erg gevoelige bulten die reactie geven bij zachte aanraking

- Zeer vieze, rottende adem veroorzaakt door vastzittend voedsel en ontstoken tandvlees

- Extreem hoofdschudden, weigeren van de aanleuning, staken of weglopen voor de pijn

Het wisselingsdrama van de 3-jarige ruin Max

Merel, een amazone uit Brabant, was net gestart met het zadelmak maken van haar 3-jarige ruin Max. In week drie begon Max plotseling hevig met zijn hoofd te schudden en weigerde hij voorwaarts te lopen. Elke keer als Merel de teugels aannam, gooide hij zijn hoofd in de lucht.

Merel dacht dat het gewoon jonge-paarden-puberteit was. Ze probeerde stug door te rijden en veranderde van bit, in de hoop dat een zachter rubberen exemplaar zou helpen. Dat maakte het alleen maar erger. Max werd steeds gevaarlijker en weigerde uiteindelijk zelfs de stal uit te komen.

De ommekeer kwam toen ze halfgekauwde proppen hooi in zijn voerbak vond en een vreselijke geur uit zijn mond opmerkte. Ze begreep eindelijk dat het geen onwil was, maar pure pijn. Ze stopte direct met rijden en belde de paardentandarts.

De tandarts trof drie gekantelde melkdoppen aan die flinke wonden in zijn wangen hadden veroorzaakt. Na een behandeling van 40 minuten en een week rust op pijnstilling, pakte Max het bit weer vol vertrouwen aan. Merel leerde op de harde manier dat verzet vrijwel altijd een fysieke oorzaak heeft.