Hoeveel voortanden heeft een paard?

Hoeveel voortanden heeft een paard? De volledige opbouw

Ontdek de specifieke kenmerken van het paardengebit en leer precies hoe de structuur van hoeveel voortanden heeft een paard bijdraagt aan de dagelijkse voeding en gezondheid.

Hoeveel voortanden heeft een paard?

Een volwassen paard heeft in totaal 12 snijtanden - ook wel voortanden genoemd -, die gelijk verdeeld zijn over de mond met 6 in de bovenkaak en 6 in de onderkaak. Deze tanden spelen een cruciale dagelijkse rol bij het afsnijden van gras en ruwvoer tijdens het grazen.

De opbouw van de snijtanden in de kaken

Het paardengebit zit complex in elkaar. Bovenin en onderin vind je exact dezelfde hoeveelheid snijtanden om een gelijkmatige slijtage te garanderen tijdens het kauwen. In de praktijk zie je dat paarden deze voortanden gebruiken als een soort precisieschaar om grassprieten dicht bij de grond af te snijden.

Wanneer je voor het eerst naar de kaakstructuur van een paard kijkt, zou je misschien verwachten dat het aantal tanden in de boven- en onderkaak van elkaar verschilt, net als bij veel andere herbivoren. In de praktijk zorgt deze volmaakte symmetrie er echter voor dat de krachten tijdens het kauwen veel gelijkmatiger worden verdeeld.

Extra tanden en kiezen in het totale paardengebit

Naast de 12 opvallende snijtanden aan de voorkant van de mond, kan het totale aantal tanden van een paard flink hoger uitvallen door de aanwezigheid van kiezen, hengstentanden en soms kleine wolfstanden. Als je het hele gebit optelt, kom je bij volwassen dieren vaak uit op hoeveel tanden en kiezen heeft een paard.

Het verschil tussen kiezen, hengstentanden en wolfstanden

Om het overzicht te bewaren, kun je het gebit indelen in verschillende categorieën: Kiezen: Een paard heeft standaard 24 kiezen - 12 in de bovenkaak en 12 in de onderkaak - om hard ruwvoer fijn te malen. Hengstentanden (hoektanden of haaktanden): Dit zijn er 0 tot 4 extra, die vooral voorkomen bij hengsten en ruinen, en heel soms bij merries. Wolfstanden: Dit zijn 0 tot 4 kleine, voorste kiesjes die dichtbij de eerste grote kiezen staan en bij veel paarden voorkomen.

Waarom regelmatige controle van het paardengebit belangrijk is

Het gebit van een paard blijft zijn hele leven lang doorgroeien, wat betekent dat de tanden en kiezen continu slijten door het eten van ruwvoer. Eigenaars merken vaak pas laat dat er problemen zijn, zoals scherpe randen of haken op de kiezen die het tandvlees beschadigen. Laat de mond daarom minstens één keer per jaar controleren door een vakkundige tandenarts of dierenarts om pijn tijdens het rijden of eten te voorkomen.

Overzicht van het paardengebit per type tand

Snijtanden (Voortanden)

• Vooraan in de mond

• Afsnijden van gras en ruwvoer

• 12 stuks (6 boven, 6 onder)

Kiezen

• Achterin de kaak

• Fijnmalen van vezels en hard voer

• 24 stuks (12 boven, 12 onder)

Hengstentanden & Wolfstanden

• Tussenruimte of voor de kiezen

• Vaak rudimentair; kunnen hinder geven bij het bit

• 0 tot 8 stuks in totaal (wisselend per paard)

Het geval van ruin Max en zijn verborgen gebitsprobleem

Max, een 9-jarige ruin in een pensionstal in Utrecht, begon ineens te morsen tijdens het eten en legde zijn hoofd scheef bij het aannemen van het bit. De eigenaresse dacht aanvankelijk aan rugklachten of een slecht passend hoofdstel.

Na twee weken tobben en het wisselen van bit, bracht een gespecialiseerde paardentandarts uitkomst. Max bleek scherpe glazuurhaken op zijn kiezen te hebben en een wolfstand die irriteerde.

De tandenarts heeft de scherpe randen voorzichtig gevijld en de wolfstanden verwijderd. Dit vroeg wel om wat geduld tijdens de herstelperiode met zachter voer.

Binnen een maand at Max weer zonder te morsen en liep hij merkbaar ontspannen op de trens, wat bewees dat periodieke gebitscontrole onmisbaar is.