Wat als je niet in aanmerking komt voor schuldsanering?

Niet in aanmerking komt voor schuldsanering: Hoger beroep

Wie niet in aanmerking komt voor schuldsanering staat voor strikte juridische termijnen en procedures bij de rechtbank. Het tijdig inschakelen van een advocaat en het verzamelen van de juiste bewijsstukken zijn cruciaal om een eerdere afwijzing alsnog met succes aan te vechten en herbeoordeling te bereiken.

Wat te doen bij een afwijzing van de schuldsanering?

Als de rechter u niet toelaat tot de Wsnp, kunt u hiertegen protesteren. Dit heet hoger beroep. U heeft 8 dagen om in hoger beroep te gaan. De tijd begint te lopen op de datum van de afwijzing van uw Wsnp-aanvraag. De schrik is vaak groot na een negatieve beslissing, maar het betekent niet automatisch het einde van uw mogelijkheden om van uw schulden af te komen. Het is een situatie die kan samenhangen met veel verschillende factoren en vereist direct een strategische aanpak.

In werkelijkheid zie ik dat veel mensen volledig verlammen na het openen van de afwijzingsbrief. De moed zakt hen in de schoenen en kostbare tijd gaat verloren. Er is echter een cruciale en zeer onverwachte valkuil die veel mensen over het hoofd zien bij deze procedure - ik zal deze specifieke fout uitgebreid toelichten in het gedeelte over de strikte termijn hieronder.

De toelating tot de wettelijke schuldsanering is de afgelopen jaren sterk veranderd door wetswijzigingen. In de praktijk is de instroom in de wettelijke schuldsanering tussen 2012 en 2022 met maar liefst 86 procent afgenomen. Dit komt hoofdzakelijk doordat de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht stelt dat gemeenten eerst een minnelijk traject opstarten voordat iemand aanspraak kan maken op de rechterlijke variant. De kwaliteit van uw dossieropbouw weegt daardoor zwaarder dan ooit tevoren.

De strikte termijn van het hoger beroep binnen de Wsnp

Het instellen van een hoger beroep tegen de beslissing van de rechtbank moet altijd via een advocaat gebeuren en binnen een extreem kort tijdsbestek. U heeft vanaf de dag van de uitspraak exact 8 dagen de tijd om het beroepschrift in te dienen bij het gerechtshof.^[2] Deze termijn is fataal en kent geen enkele uitzondering. Als u te laat bent, vervalt uw recht op een afwijzing wsnp hoger beroep definitief.

Hier is de onverwachte valkuil die ik eerder noemde: de beroepstermijn begint al te lopen vanaf de exacte datum van het vonnis, niet vanaf de dag dat u de brief fysiek thuis ontvangt of wanneer uw schuldhulpverlener u informeert. Soms blijft er door trage postbezorging nog maar een dag of twee over om actie te ondernemen. Dit zorgt voor enorme logistieke stress - een ervaring die ik zelf helaas herken uit mijn beginjaren in de juridische adviespraktijk.

Zodra de advocaat het beroepschrift heeft ingediend, schrijft de wet voor dat de behandeling bij het gerechtshof binnen 20 dagen moet plaatsvinden. Dit vraagt om een snelle verzameling van bewijsstukken. Het hof kijkt namelijk met een frisse blik naar de zaak (en dit verrast veel advocaten) waarbij u de kans krijgt om aan te tonen dat u wel degelijk saneringsgezind bent of dat de schulden buiten uw schuld zijn ontstaan. Ongeveer 24 procent van de eerdere afwijzingen wordt in de praktijk na een sterke juridische onderbouwing alsnog hersteld, mits het plan van aanpak financieel deugdelijk is. ^[4]

Alternatieve routes wanneer de Wsnp definitief gesloten blijft

Wanneer een hoger beroep niet slaagt of de termijn is verlopen, moet u noodgedwongen terugvallen op het minnelijke circuit of alternatieve dwangmiddelen. De meest effectieve vervolgstap is het indienen van een verzoekschrift voor een dwangakkoord via de rechtbank. Hiermee dwingt u onwillige schuldeisers om alsnog akkoord te gaan met een redelijk betalingsvoorstel.

Laten we eerlijk zijn: schuldeisers stemmen zelden vrijwillig in als ze eerder al hebben geweigerd. Een dwangakkoord slaagt alleen als u kunt bewijzen dat uw aanbod het maximaal haalbare is. Als u bijvoorbeeld een uitkering heeft en niet fulltime kunt werken, moet dit medisch onderbouwd zijn. Rechters wijzen een dwangakkoord direct af als blijkt dat u uw verdiencapaciteit niet volledig benut.

Mijn handen trilden de eerste keer dat ik een cliënt moest vertellen dat het dwangakkoord was afgewezen omdat er een rekenfout in het maandelijks spaarvermogen zat. De frustratie was intens - we moesten weer helemaal opnieuw beginnen met de gemeente. Wat we daarvan leerden? Als alle wettelijke deuren sluiten, blijft alleen de optie over om een adempauze aan te vragen of een saneringskrediet via de Kredietbank te heronderhandelen. Dit traject duurt vaak lang, maar houdt in elk geval de deur open naar een toekomstige schone lei.

Keuzegids: Minnelijk traject versus de wettelijke schuldsanering

Minnelijk traject (Gemeente)

Vrijblijvende start via de gemeentelijke schuldhulpverlening zonder tussenkomst van een rechter

Ongeveer dertig tot veertig procent strandt omdat een of meerdere schuldeisers weigeren

Vereist een honderd procent vrijwillige instemming van alle betrokken schuldeisers

Wsnp (Wettelijke schuldsanering) Aanbevolen route

Alleen toegankelijk na een officiële afwijzing of vastgelopen minnelijk traject via de rechter

Hoge kans op een schone lei na de verkorte wettelijke looptijd van achttien maanden

Schuldeisers worden wettelijk verplicht om mee te werken aan de regeling

Het zware traject van Johan: Van afwijzing naar een schone lei

Johan, een dertigjarige magazijnmedewerker uit Amsterdam, zag zijn aanvraag voor de Wsnp door de rechtbank afgewezen worden vanwege een administratieve achterstand in zijn lopende administratie. Hij was radeloos en overwoog de handdoek in de ring te gooien door de extreme stress.

Zijn eerste fout was dat hij dacht dat de termijn pas inging na ontvangst van de post. Hierdoor bleven er nog slechts twee dagen over om met een pro-deo advocaat een herzien beroepschrift op te stellen.

Tijdens de zitting bij het gerechtshof toonde Johan via loonstroken en bankafschriften aan dat hij inmiddels al zijn lopende vaste lasten keurig betaalde. Dit was het beslissende omslagpunt voor de rechters.

Het gerechtshof vernietigde het eerdere vonnis en liet Johan alsnog toe tot de schuldsanering. Na de verkorte looptijd van achttien maanden ontving hij zijn schone lei en is hij inmiddels volledig schuldenvrij.