Hoe bereken je het boekresultaat?

Hoe bereken je het boekresultaat: Verkoopwaarde minus boekwaarde

Wanneer je wilt weten hoe bereken je het boekresultaat, helpt inzicht in de waarde volgens de administratie. Ontdek de juiste methode om boekwinst of boekverlies nauwkeurig te bepalen en onjuiste berekeningen op de winst-en-verliesrekening te voorkomen.

Hoe bereken je het boekresultaat?

Het boekresultaat is het financiële verschil tussen de verkoopwaarde en de boekwaarde van een bedrijfsmiddel op het moment van verkoop of buitengebruikstelling.^[1] Wie zich afvraagt wat is boekresultaat, ziet dat dit resultaat zowel een boekwinst als een boekverlies kan opleveren en direct invloed heeft op je winst-en-verliesrekening.

Wat is een boekresultaat precies?

Wanneer je een bedrijfsmiddel verkoopt of afstoot - of het nu gaat om een machine, een bedrijfsauto of kantoormeubilair - komt er vaak een bedrag vrij dat afwijkt van de waarde die nog in je boekhouding staat. Ik herinner me nog goed de eerste keer dat ik een oude bestelbus verkocht en verrast werd door dit verschil.

De werkelijke opbrengst lag hoger dan de resterende boekwaarde op de balans. Dat verschil is precies je boekresultaat, wat handig is bij de boekwaarde bedrijfsmiddel berekenen. Als ondernemer moet je dit nauwkeurig bijhouden voor zowel je interne administratie als je belastingaangifte.

De formule om het boekresultaat te berekenen

Je berekent het boekresultaat door een eenvoudige formule toe te passen: de verkoopwaarde minus boekwaarde.^[2] Een positieve uitkomst betekent dat je het activum voor meer hebt verkocht dan het volgens de boeken waard was, wat resulteert in een boekwinst. Is de uitkomst negatief, dan is er sprake van een boekverlies.

Stappenplan voor de juiste berekening

Laten we de formule concreet uitsplitsen om te zien hoe bereken je het boekresultaat: 1. Bepaal de verkoopwaarde: Dit is het bedrag exclusief btw waarvoor je het bedrijfsmiddel daadwerkelijk verkoopt. 2. Bepaal de boekwaarde: Neem de oorspronkelijke aanschafwaarde en trek daar alle cumulatieve afschrijvingen tot op de verkoopdatum van af. 3. Voer de aftreksom uit: Trek de boekwaarde af van de verkoopwaarde.

Als een machine bijvoorbeeld voor 10.000 euro in de boeken staat en je verkoopt deze voor 12.000 euro, bedraagt je boekwinst 2.000 euro.

Waar vind je de boekwaarde in de winst-en-verliesrekening?

De boekwaarde van je afgestoten bedrijfsmiddel vind je doorgaans terug in je administratie wanneer je het activum afvoert. Soms kom je posten tegen onder andere kosten of specifieke rubrieken voor diefstal, verlies of defecte bedrijfsmiddelen wanneer een activum voortijdig verdwijnt.

Administratieve verwerking van het verschil

Het correct verwerken van deze stromen in je boekhouding kan in het begin best ingewikkeld lijken. Ik geef toe dat ik in het begin ook wel eens worstelde met de juiste grootboekrekeningen. Je moet immers de historische aanschafwaarde en de opgebouwde afschrijvingen volledig wegstrepen op het moment van verkoop. De verkoopwaarde verschijnt op je factuur als opbrengst, en het uiteindelijke boekresultaat wordt geboekt onder de buitengewone baten of lasten in je belastingaangifte.

Vergelijking van scenario's bij de verkoop van een bedrijfsmiddel

Boekwinst

• Verkoopwaarde is hoger dan de boekwaarde
• Vaak verrekenbaar via een herinvesteringsreserve (HIR)
• Moet worden opgegeven als winst bij de belastingdienst

Boekverlies

• Verkoopwaarde is lager dan de boekwaarde
• Verlaagt direct de belastbare winst van de onderneming
• Mag in mindering worden gebracht op de bedrijfsresultaten

De praktijkervaring van Jan met de verkoop van een bedrijfsmachine

Jan, ondernemer in Utrecht, wilde na vier jaar intensief gebruik een oude productiemachine vervangen door nieuwer model. De oorspronkelijke aanschafwaarde bedroeg 30.000 euro en er was inmiddels 18.000 euro aan afschrijvingen toegepast.

De resterende boekwaarde kwam daardoor uit op 12.000 euro. Jan hoopalde de machine snel te verkopen voor een mooi bedrag, maar liep tegen tegenvallende biedingen aan in de markt.

Na lang onderhandelen vond hij een koper die bereid was om 9.500 euro exclusief btw te betalen. Hierdoor ontstond er een boekverlies van 2.500 euro ten opzichte van de boekwaarde.

Jan leerde hiervan dat de werkelijke marktwaarde flink kan afwijken van de boekhoudkundige waarde, en gebruikte het verlies direct om zijn belastbare winst dat jaar te verlagen.