Waarom sinaasappel en niet sinaasappel?

72 weergaven
Oorspronkelijk: chinaasappel. Appel (ronde vrucht) uit China. Later verbasterd naar sinaasappel. De 'ch' werd een 's'. Simpelweg taalevolutie. De soms gebruikte spelling Chinas appel is een anachronisme, bedacht ná de spellingswijziging.
Reactie 0 vind-ik-leuks

Wat is correct, appelsien of sinaasappel?

Sinaasappel. Dat is het juiste woord. Altijd al geweten, eigenlijk.

Maar... appelsien. Dat woord... het voelt zo vertrouwd. Mijn oma gebruikte het altijd. Haar stem hoor ik nog, zo zachtjes, "Wil je een appelsien?"

Het is raar, hè? Twee woorden voor hetzelfde.

  • Sinaasappel: Officieel. Boeken. Nieuws.
  • Appelsien: Gevoel. Geheugen. Warmte. Mijn oma. Haar keuken. De geur van kaneel en sinaasappel. Die gebakjes... ah.

Appelsien voelt...intiemer. Maar het is niet officieel.

Het is moeilijk. Want ik wil dat woord vasthouden. Aan haar vasthouden. Maar het hoort niet echt. Het is een herinnering, niet de realiteit. Een zacht, zoet, verdrietig gevoel.

België...ja, daar gebruiken ze appelsien wel veel, heb ik me laten vertellen. Maar ik weet het niet zeker. Alleen dat mijn oma's appelsienen de lekkerste waren.

Waarom heet het een sinaasappel?

Waarom heet 't een sinaasappel? Simpel! Omdat-ie oranje is, natuurlijk! Net alsof je het niet wist!

  • Oranje komt van de vrucht, niet andersom. Een spijkerharde waarheid, die. Die Fransen, altijd al vooruitstrevend met hun pommen en zo.
  • Pomme dorange: Letterlijk "appel van Oranje". Ja, zo simpel is het. Geen ingewikkelde astrologie of geheime rituelen hier.
  • Oud-Frans: De bron van al het leed, of in dit geval, de bron van de naam. Zelfs die oude knarren hadden door dat die dingen oranje waren. Verbazingwekkend eigenlijk, voor die tijd.
  • Dus: oranje vrucht = oranje woord. Logisch als de pest, toch? Zelfs mijn oma, en die snapt vaak niks, begreep dat wel.
  • Bijkomend voordeel: Je weet nu ook waarom de kleur oranje oranje heet. Je bent welkom.

Nou, daar heb je 't dan. Klaar. Punt uit. Meer info nodig? Moet je zelf maar even gaan googlen, man!

Wat valt onder citrusvruchten?

Citrusvruchten. Simpel toch? Niet echt. Zoveel soorten. Sinaasappels, mandarijnen, citroenen, limoenen, grapefruits. Die ken ik. Maar wacht. Minneola's? Die kleine oranje dingen. Tangerines, ja, lekker. Kumquats. Die kleine, eet je heel op. Schil en al. Bizar.

Pomelo's. Die reuze grapefruits. Gigantisch! Ooit eentje gekocht. Viel me vies tegen. Droog. Orangelo. Nooit van gehoord. Sweetie. Klinkt schattig. Tangor? Weer zo'n rare naam. Ugli fruit. Haha. Lelijk. Maar wel lekker? Moet ik eens proberen.

  • Sinaasappels
  • Mandarijnen
  • Citroenen
  • Limoenen
  • Grapefruits

Die vijf ken ik wel. Best veel eigenlijk. Maar al die andere. Waar haal je die? De supermarkt? Of toko? Ga ik morgen eens kijken. Vandaag te moe. Ben net terug van de sportschool. Pittige training. Nu eerst eten. Pasta pesto. Lekker makkelijk. Morgen dan citrusfruitjacht. Even lijstje maken. Pomelo, orangelo, sweetie, tangor, ugli fruit. Lastig te onthouden. Misschien opschrijven. In m'n telefoon. Of toch op papier. Oud school.

Minneola's en tangerines ook nog. Bijna vergeten. M'n boodschappenlijstje wordt steeds langer. Hopelijk is de supermarkt open morgen. Zondag. Vaak andere tijden. Moet ik even checken. Online. Of bellen. Nee, te veel gedoe. Zie ik morgen wel. Slaap lekker.

Welk fruit mag niet bij medicijnen?

Grapefruit en sinaasappel. Simpel, toch? Maar er zit meer achter. Die ogenschijnlijk onschuldige citrusvruchten, bomvol vitamine C en zonneschijn, kunnen je medicijnen behoorlijk dwarszitten.

  • Grapefruit is de grootste boosdoener. Het bevat furanocoumarines. Moeilijk woord, maar onthoud gewoon dat die stoffen enzymen in je darmen blokkeren. Enzymen die normaal gesproken medicijnen afbreken. Dus… meer medicijn in je bloed. Soms véél meer, alsof je een dubbele dosis hebt genomen. Niet best.

  • Sinaasappels, die doen het ook, maar minder heftig. Ook daar spelen die enzymen een rol. Het effect is minder uitgesproken dan bij grapefruit, maar toch... oppassen geblazen. Vooral met bepaalde medicijnen. Statines bijvoorbeeld, voor je cholesterol. Of sommige bloeddrukverlagers. Ik ken iemand die ooit hoofdpijn kreeg door sinaasappelsap met medicatie… best heftig.

Het is eigenlijk raar hè? Zoiets natuurlijks als fruit dat interactie heeft met zoiets kunstmatigs als medicijnen. Laat maar weer eens zien hoe complex ons lichaam eigenlijk is. Een wonderlijk samenspel van chemie en biologie.

De crux is: check altijd de bijsluiter! Daar staat precies met welke voedingsmiddelen je medicijn kan reageren. En als je twijfelt, bel je gewoon even je apotheker. Die weet er alles van. Beter safe than sorry, toch? Ik ben zelf nogal een hypochonder, dus ik check alles dubbel. Laatst nog bij mijn nieuwe bloeddrukpil. Geen grapefruit, geen sinaasappel… pfff… Gelukkig wel mandarijnen! Daar ben ik dol op. Kleine overwinningetjes, haha.