Kun je eten over de datum nog eten?

Kun je eten over de datum nog eten: THT vs TGT

Veel mensen gooien voedsel onnodig weg door onduidelijkheid over houdbaarheidslabels. Begrijpen hoe je de veiligheid van producten beoordeelt, beschermt je portemonnee en vermindert verspilling. Leer het essentiële verschil THT en TGT om bewuster met je dagelijkse boodschappen om te gaan en voorkom dat eetbaar voedsel in de prullenbak belandt.

Kun je eten over de datum nog eten? De waarheid over houdbaarheid

Kun je eten over de datum nog eten, hangt sterk af van het type datum en het specifieke product. Er is geen simpel ja of nee dat voor alles geldt.

De meeste mensen gooien alles weg zodra de datum op de verpakking is verstreken. Maar er is één specifieke productcategorie waarbij deze blinde gehoorzaamheid aan de datum juist gevaarlijk kan zijn - en nee, het is niet wat je denkt. Ik leg het verderop uit in het gedeelte over risicovolle producten.

In Nederland wordt jaarlijks ruim 34 kilogram bruikbaar voedsel per persoon weggegooid, vaak puur door verwarring over houdbaarheidsdata.^[1] Zonde van het geld en het milieu.

Het cruciale verschil tussen THT en TGT

De afkortingen lijken op elkaar, maar betekenen iets compleet anders voor je gezondheid.

THT (Ten minste houdbaar tot): Kwaliteit staat voorop

Ten minste houdbaar tot betekenis is slechts een kwaliteitsgarantie van de fabrikant. Na deze datum kan de smaak, geur of knapperigheid van producten zoals koekjes, koffie of conserven langzaam afnemen. Maar ze maken je niet ziek. Kijk, ruik en proef. Ziet het er goed uit? Eet het dan gerust op.

Ik gooide vroeger zelf standaard mijn yoghurt weg op de dag dat de datum verstreek. Puur uit angst. Tegenwoordig weet ik beter - en dat scheelt me tientallen euros per jaar. Je zintuigen zijn uitstekend in staat om bedorven melkproducten te herkennen.

TGT (Te gebruiken tot): De harde veiligheidsgrens

Te gebruiken tot datum voorbij is een keiharde veiligheidsgrens voor zeer bederfelijke producten zoals rauw vlees, verse vis en rauwe kip. Is deze datum verstreken? Weggooien. Direct. Geen twijfel mogelijk.

Laten we eerlijk zijn, niemand wil een voedselvergiftiging riskeren voor een stukje kip van drie euro. Ongeveer een deel van alle voedselvergiftigingen thuis ontstaat door het negeren van de strikte veiligheidsdatum op dierlijke producten.^[2] Schadelijke bacteriën zoals salmonella groeien razendsnel na deze datum, en je kunt ze vaak niet zien of ruiken.

Korte waarschuwing: Heb je een verminderde weerstand of ben je zwanger? Neem dan geen enkel risico met verstreken data, zelfs niet bij THT-producten, om complicaties uit te sluiten.

Stappenplan per productcategorie bij twijfel

Dit volgende deel verrast de meeste mensen. Hoe test je in de praktijk of iets nog eetbaar is?

Zuivel en Eieren beoordelen

Zuivel zoals yoghurt en kwark blijft vaak nog 1 tot 2 weken na de datum goed. Ruik eraan - zuur of bitter is fout. Eieren test je eenvoudig in een groot glas water.

Zinkt het ei plat naar de bodem? Helemaal vers. Komt het omhoog? Weggooien. Mijn eerste keer dat ik dit testte, raakte ik in paniek omdat het ei rechtop op de bodem bleef staan. Ik smeet het direct in de prullenbak. Pas later leerde ik dat zon ei nog prima bruikbaar is voor hardgekookte toepassingen. Foutje.

Waarom je TGT-data echt serieus moet nemen

Hier is die specifieke categorie die ik eerder noemde waarbij blinde gehoorzaamheid aan je zintuigen levensgevaarlijk is: voorgesneden groenten en sla uit een zakje. Dat klinkt misschien onlogisch.

Je denkt waarschijnlijk dat vlees het gevaarlijkst is. Maar in een vochtige, afgesloten zak groeien bacteriën zoals listeria explosief zodra de TGT-datum verloopt. Je ruikt niets vreemds en de sla ziet er nog groen uit. Toch kan het je flink ziek maken. Vertrouw hier dus nóóit op je neus.

Snelkeuzehulp: Wat betekent de datum?

Gebruik deze vergelijking om direct te beslissen wat je met je producten moet doen wanneer de datum op de verpakking is verstreken.

THT (Ten minste houdbaar tot)

1. Vaak nog dagen, maanden of jaren veilig na verloop
2. Pasta, rijst, koffie, blikvoer, frisdrank, yoghurt
3. Kwaliteitsgarantie van de fabrikant
4. Zintuigen gebruiken - kijken, ruiken en proeven

TGT (Te gebruiken tot)

1. Hoog risico op infectie door onzichtbare bacteriën na de datum
2. Rauw vlees, verse vis, kip, voorgesneden sla en groenten
3. Harde veiligheidsgrens
4. Nooit proeven, direct weggooien na het verstrijken van de datum

Het TGT-leermoment van Sophie

Sophie, een 32-jarige kantoormedewerker uit Utrecht, was gefrustreerd over de wekelijkse hoeveelheid eten die ze weggooide. Ze besloot drastisch te veranderen en negeerde vrijwel elke houdbaarheidsdatum op de verpakkingen in haar koelkast om verspilling tegen te gaan.

De eerste weken ging alles prima met ongeopende pakken rijst, potjes pesto en oude yoghurt. Maar toen bakte ze een stukje kipfilet dat twee dagen over de TGT-datum was, puur omdat het niet vreemd stonk en er normaal uitzag.

Het resultaat was drie dagen zware voedselvergiftiging op de bank. Ze realiseerde zich - op de harde manier - dat niet alle data hetzelfde betekenen. Het zintuigen-trucje werkt simpelweg niet bij onzichtbare ziekmakers op rauw vlees.

Nu controleert ze altijd de letters voor de datum. THT-producten test ze met haar zintuigen, terwijl ze TGT-producten strikt op of voor de datum opeet. Hiermee bespaart ze toch nog een flink bedrag per maand, zonder het risico op buikkrampen.