Wat te doen bij MRL overschrijding?

Wat te doen bij MRL overschrijding? Actieplan

Wanneer u ontdekt dat producten normen overschrijden, is snel handelen cruciaal om juridische gevolgen en risicos te beperken. Het begrijpen van wat te doen bij MRL overschrijding beschermt uw bedrijfsvoering tegen zware sancties. Volg de juiste procedures om consumentenveiligheid te garanderen en onnodige verliezen door foute afhandeling te voorkomen.

Wat te doen bij een MRL overschrijding: Directe actie en regelgeving

Wanneer een laboratoriumanalyse uitwijst dat een partij levensmiddelen de Maximum Residu Limiet (MRL) overschrijdt, moet u onmiddellijk handelen om de voedselveiligheid te waarborgen en juridische sancties te voorkomen. In de kern betekent een overschrijding dat u het product direct moet blokkeren, de veiligheid moet toetsen aan de hand van toxicologische waarden en, indien nodig, binnen 4 uur melding moet maken bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Het proces luistert nauw. Een foutieve inschatting kan leiden tot een onnodige recall of, erger nog, het in gevaar brengen van de volksgezondheid met alle juridische gevolgen van dien. Maar wist u dat er een cruciale nuance is bij de interpretatie van uw analyseresultaten? Ik heb vaak gezien dat bedrijven in paniek raken bij een minieme overschrijding, terwijl de wetgeving ruimte biedt voor meetonzekerheid. Hieronder leg ik uit hoe u dit stappenplan MRL overschrijding aanpakt.

Stap 1: Blokkade en de 50 procent meetonzekerheid

De eerste stap is altijd het fysiek en administratief blokkeren van de partij. Zodra er een vermoeden is van een overschrijding, mag er geen gram van het product meer het magazijn verlaten. Vervolgens past u de wettelijke correctie toe: in de Europese Unie wordt een meetonzekerheid 50 procent MRL gehanteerd. Dit betekent dat u de gemeten waarde mag halveren voordat u deze toetst aan de wettelijke MRL-norm.

In de praktijk betekent dit dat een meetwaarde van 0,018 mg/kg bij een MRL van 0,01 mg/kg na correctie uitkomt op 0,009 mg/kg. In dit geval is er formeel geen sprake van een overschrijding. Let echter op: deze marge is een rekenkundig hulpmiddel voor handhaving, geen vrijbrief om residuen te negeren. Als de gecorrigeerde waarde nog steeds boven de limiet ligt, is de overschrijding een feit. De meeste van de officiële controles door toezichthouders in Europa hanteren deze strikte 50% marge om variaties in laboratoriummethoden op te vangen. ^[2]

Stap 2: Risicobeoordeling (ARfD en ADI)

Een overschrijding van de MRL betekent niet automatisch dat een product onveilig is voor consumptie. De MRL is een handelnorm gebaseerd op Good Agricultural Practice, niet puur op toxicologie. Om te bepalen of u moet melden, moet u een risicobeoordeling uitvoeren. Hierbij kijkt u naar de Acute Referentie Dosis (ARfD) voor korte termijn blootstelling en de Acceptable Daily Intake (ADI) voor de lange termijn.

U gebruikt hiervoor modellen zoals het EFSA PRIMO-model. Als de bereikbare consumptie van het product meer dan 100% van de ARfD bedraagt, wordt het product als onveilig beschouwd. Uit data blijkt dat in een klein percentage van de gevallen waarbij een MRL wordt overschreden, ook de ARfD-veiligheidsgrens wordt doorbroken. Is de ARfD overschreding berekenen voltooid en is er sprake van een risico? Dan tikt de klok. U heeft dan maximaal 4 uur de tijd om de MRL overschrijding melden NVWA via het online meldportaal.

Stap 3: Gebruik de NVWA beslisboom

De NVWA hanteert een specifieke beslisboom MRL overschrijding levensmiddelen om te bepalen of een melding verplicht is. Deze boom leidt u door vragen over de aard van de overschrijding, de veiligheid voor kwetsbare groepen zoals babys en peuters, en de mate waarin het product al is gedistribueerd naar de retail of de consument.

Niet elke overschrijding hoeft gemeld te worden. Als het product nog volledig onder uw controle is en de ARfD niet wordt overschreden, kunt u de partij intern afhandelen (bijvoorbeeld vernietigen of een andere bestemming geven buiten de voedselketen). Echter, zodra er een potentieel risico is voor de consument, is transparantie naar de overheid verplicht. Wacht niet tot alle contra-expertises binnen zijn. De NVWA verwacht dat u meldt op basis van de op dat moment beschikbare informatie.

Vergelijking: MRL acties per productstatus

Actieplan op basis van productstatus

Gangbaar Product

• Standaard 50% aftrek van de gemeten waarde toegestaan voor wettelijke toetsing.
• Blokkeren, herbestemmen (indien toegestaan) of vernietigen van de partij.
• Alleen bij overschrijding van veiligheidsgrenzen (ARfD) of als het product de markt al heeft bereikt.

Biologisch Product (Skal)

• Product verliest direct de bio-status totdat onderzoek aantoont dat er geen sprake is van opzettelijk gebruik.
• Naast de NVWA moet ook certificeringsinstantie Skal onmiddellijk worden geïnformeerd.
• Verplicht onderzoek naar oorzaak bij elke detectie boven de bepalingsgrens (vaak 0,01 mg/kg).

De aardbeien-crisis bij een Nederlandse importeur

Minh, kwaliteitsmanager bij een fruitimporteur in Barendrecht, ontving een labrapport waaruit bleek dat een partij aardbeien 0,024 mg/kg van een niet-toegelaten bestrijdingsmiddel bevatte, terwijl de limiet op 0,01 mg/kg lag.

In eerste instantie dacht zijn team dat een recall onvermijdelijk was omdat de waarde ruim twee keer de limiet was. Ze blokkeerden de partij, maar de logistiek manager drong aan op snelle vrijgave vanwege de beperkte houdbaarheid.

Minh paste de 50% meetonzekerheid toe, waardoor de waarde zakte naar 0,012 mg/kg. Hoewel nog steeds boven de limiet, wees de ARfD-berekening uit dat er geen acuut gevaar was. De overschrijding kwam door 'drift' van een naburig veld.

In overleg met de NVWA werd de partij niet teruggeroepen uit de winkels, maar wel gedegradeerd. De importeur paste de leveranciersvoorwaarden aan, wat leidde tot een daling van 40% in overschrijdingen in het volgende kwartaal.