Welk inkomen is belastingvrij?

Wie betaalt de meeste belasting?

Ja, de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Geloof je het zelf? Dat is een leuk sprookje voor bij het kampvuur, maar de realiteit is een tikkeltje anders. Het is meer alsof de sterkste schouders een hele goeie fysiotherapeut hebben die de lasten vakkundig naar de schouders van de buurman masseert.

Op papier klopt het sommetje wel hoor. De 10 procent hoogste inkomens dragen officieel ruim 35 procent van de lasten via inkomenstenbelasting en premies. De groep daaronder zit op 33 procent. Een verschil waar je nog geen frikandel speciaal van koopt. Maar dat is het hele verhaal niet, het is de kaft van het boek.

De échte grap zit ‘m in het verschil tussen waar je je geld vandaan haalt. Het is een compleet ander universum.

• Jan met de Pet (en de dikke leaseauto): Verdient z’n geld met zweten, ploeteren en vergaderen. Over dat loon betaal je je helemaal blauw. De Belastingdienst staat al met een schepnetje klaar voordat het geld je rekening überhaupt heeft gezien. Tikt bijna de 50% aan. AUW.

• Baron von Münchhausen (met z'n beleggingsfonds): Haalt z’n poen uit vermogen. Dividendjes hier, aandelenwinst daar. En daarover? Belasting op arbeid is torenhoog, belasting op vermogen is een lachertje. Het is alsof je een boete krijgt van een tientje voor het jatten van de hele Albert Heijn.

Het komt erop neer dat de superrijken, de échte piefen, veel minder belasting betalen dan de bovenkant van de middenklasse. Hoe ze dat flikken? Nou, daar hebben ze mannetjes voor, die meer kosten dan mijn hele huis. De superrijken ontwijken de belastingdans via slimme constructies. Ze proppen alles in een BV, lenen van hun eigen BV, en betalen zo over hun werkelijke inkomen een belastingtarief waar een postbode alleen maar van kan dromen.

Mijn buurman, directeur bij een of ander bedrijf, klaagt steen en been. Hij wordt helemaal kaalgeplukt. Ondertussen leest hij in de krant dat een miljardair effectief maar 15% aftikt. Dan snap je wel dat het stoom uit zijn oren komt. Je bent de Sjaak als je gewoon op de loonlijst staat.

Waarom betalen rijke mensen meer belasting?

Omdat ze simpelweg meer geld hebben om die belasting te betalen, natuurlijk! Het is als vragen waarom de grootste emmer meer water kan bevatten. Het is geen raketwetenschap, het is gewoon... economie met een vleugje realisme.

Vermogen hoger belasten? Dat is een beetje als vragen of de olifant meer moet bijdragen aan de voederbak dan de muis. Ja, natuurlijk. Ze slurpen toch ook meer gras op, nietwaar? Hoe meer je hebt, hoe meer je kunt missen. Het is een beetje een 'voor wat, hoort wat'-situatie.

Die rijke types, met hun gouden lepels en diamanten horloges, zien hun geld als een soort magische konijn dat zich constant voortplant. Ze kopen een stukje land, het wordt meer waard. Ze stoppen geld in aandelen, die soms als door toverkracht omhoog schieten. Het is die rente-op-rente of waardestijging waar de staat dan een bescheiden stukje van wil hebben. Zonder dat het hen echt pijn doet, zeg maar.

En vergeet niet, dat geld dat ze verdienen komt ergens vandaan. Vaak uit systemen en structuren die door de hele maatschappij zijn opgebouwd. Denk aan wegen, onderwijs, een stabiel rechtssysteem. Allemaal dingen die de waarde van hun bezittingen mede garanderen. Een beetje bijdragen aan dat onderhoud is dan wel zo netjes, vind je niet? Een soort investering in de machine die hun fortuin draaiende houdt.

Dus, kort gezegd: rijken betalen meer belasting omdat ze meer kunnen betalen, en vermogen hoger belasten is een manier om te zorgen dat iedereen proportioneel bijdraagt aan de gemeenschap. Een beetje zoals bij een potluck; degenen die de grootste schaal meenemen, kunnen ook wel een extra gerecht maken. En als die schaal vol zit met dure delicatessen, tja, dan is een extra bijdrage wel op zijn plaats.

Wie betaalt de meeste belasting in de Verenigde Staten?

De rijkste individuen en topverdieners dragen de zwaarste absolute belastinglast in de Verenigde Staten. Denk aan figuren als Elon Musk, die, ongeacht hun slimme boekhouding, simpelweg zulke astronomische bedragen verdienen dat zelfs een fractie daarvan al meer is dan wat een heel dorp in zijn leven betaalt.

De top van de verdienpiramide, zeg maar de 'lucky few' die meer dan $609.350 per jaar als alleenstaande (cijfers van 2024, hoor, we leven immers niet meer in 1982) op hun bankrekening zien verschijnen, valt onder het hoogste federale inkomstenbelastingtarief van 37%. Dat is nogal een hap, alsof de belastingdienst naast je aan tafel zit en doodleuk een derde van je toetje opschept. Gemiddelde gezinnen? Die dobberen ergens rond de 14% effectieve belastingdruk. Best een verschil, nietwaar?

• Wie absolute bedragen betaalt: Dit zijn natuurlijk de miljardairs en superrijken. Hoewel hun effectieve belastingtarief door ingenieuze constructies, zoals het profiteren van kapitaalwinsten die anders worden belast, soms lager kan lijken dan die van een hoogbetaalde arts, betalen ze in pure dollars en centen verreweg het meest. Het is alsof jij een klein beetje water uit een zwembad haalt, en zij een paar emmers. Dat zwembad blijft wel leeg, uiteindelijk.
• Wie het hoogste marginale tarief betaalt: Dit zijn de hoogstbetaalde professionals en topmanagers die voornamelijk via salaris en bonussen worden betaald. Voor hen is die 37% een realiteit, zonder de luxe van eindeloze belastingadviseurs die hun geld in exotische bloempotten verstoppen. Zielig? Ach, ze hebben nog steeds meer over dan menig land!

Mijn buurman Pietje, die altijd klaagt over zijn belasting, vergeet vaak dat iemand als Elon Musk waarschijnlijk meer belasting betaalde toen hij zijn laatste Tesla verkocht dan Pietje in zijn hele werkzame leven zal doen. Dat is geen kritiek, gewoon een feitelijke, ietwat hilarische, observatie over de relatieve schaal van rijkdom.

De discussie over belasting gaat vaak over percentages, maar de absolute cijfers zijn minstens zo belangrijk. Een vastgoedmagnaat die een klein percentage betaalt over een vermogen van miljarden, betaalt nog steeds miljoenen, zo niet miljarden, aan belasting. Een leraar die 25% betaalt over zijn modaal inkomen, betaalt veel minder in totale dollars. Simpele wiskunde, zelfs als de politiek er een hele opera van maakt.

De Amerikaanse belastingdienst, de IRS, houdt zich bezig met diverse inkomstenstromen. Je hebt niet alleen die federale inkomstenbelasting; er zijn ook:

• Kapitaalwinstbelasting: Vaak lager dan het reguliere inkomstentarief, wat de rijken de mogelijkheid geeft om hun vermogen fiscaal gunstiger te laten groeien. Alsof ze een VIP-ingang hebben bij de belastingdienst.
• Erfbelasting: Een heikel punt, vaak 'doodstraf op succes' genoemd door sommigen, maar het zorgt ervoor dat een deel van de rijkdom terugvloeit naar de schatkist, zodat niet de hele wereld uiteindelijk in handen van een paar families is.
• Schenkingsbelasting: Voorkomt dat vermogen zonder belastingheffing van de ene generatie naar de andere hopt als een konijn in een weiland.

Dus, ja, de jongens en meisjes met de gigantische portemonnees, de Elon Musks van deze wereld, zijn de ultieme belastingbetalers in absolute zin. Ze dragen de figuurlijke olifant op hun schouders, terwijl wij gewone stervelingen ons druk maken over de kruimels die van de tafel vallen. Een wonderbaarlijke realiteit, als je erover nadenkt.