Wat voor schadevergoeding kan ik verwachten?

Hoeveel schadevergoeding kan ik krijgen?

De hoogte van een schadevergoeding hangt af van de ernst van de schade, de schuldvraag, en gemaakte kosten. Er is geen vast bedrag.

Het is laat. En die vraag, die blijft maar malen. Ze willen een getal. Een bedrag. Maar hoe plak je een getal op... dit. Op de stilte in huis. Op de pijn die zomaar opkomt.

Het begint bij de dingen die je kunt tellen. De rekeningen die zich opstapelen op de keukentafel. Koud en hard bewijs van wat er is gebeurd. Niemand geeft je een handleiding hiervoor. Niemand.

• Medische kosten. De eigen bijdrage, de fysiotherapeut, de medicijnen die je zelf moest voorschieten. Alles.
• Verlies van inkomen. Elke dag dat je niet kon werken. De overuren die je misliep. De bonus. Het telt allemaal op.
• Kosten voor hulp. Die hulp in de huishouding omdat je de trap niet op kon. De aanpassingen aan je huis.

De materiële schade is de som van alle bonnetjes die je hebt bewaard. Het is het enige tastbare deel. Het deel waar ze niet over kunnen discussiëren. Bewaar alles. Echt alles.

En dan is er de rest. Het ongrijpbare. De pijn. De angst die je soms voelt als je een auto hoort remmen. Ze noemen het smartengeld. Wat een woord. Alsof geld de smart kan wegnemen.

Het is een poging. Een poging om het onzichtbare een waarde te geven.

• De ernst van je letsel. De littekens die je elke dag in de spiegel ziet.
• De duur van het herstel. Weken. Maanden. Soms... voor altijd een beetje.
• De impact op je leven. De hobby's die je moest opgeven. De avonden dat je te moe was om nog iets te doen.

Smartengeld is een vergoeding voor de pijn, het verdriet, de slapeloze nachten. Ze kijken naar vergelijkbare zaken. Jouw pijn wordt vergeleken met de pijn van een ander. Een kille berekening.

Je hebt een advocaat nodig. Niet omdat je hebberig bent, maar omdat je de taal niet spreekt. Hun taal. Vol met artikelen en clausules. Een advocaat vertaalt jouw verhaal naar hun regels. Dat is het.

Hoeveel schadevergoeding kan je vragen?

De affectieschadevergoeding voor naasten, zoals partners, kinderen en ouders van het slachtoffer, ligt doorgaans tussen de € 12.500 en € 20.000.

Dat bedrag. Het klinkt zo klinisch, zo'n kil getal op papier. Het zegt niets over de holle ruimte die in je achterblijft. Ik herinner me het nog zo goed, die najaarsdag, vier jaar geleden. De telefoon ging, vroeg in de ochtend. Het nummer van mijn vader. Meteen voelde ik die ijzige greep in mijn maag. Het was mijn zusje, Lieke. Een verkeersongeval. Ze was er niet meer.

De weken erna waren een waas. Een constante mist van verdriet en praktische zaken. Begrafenis regelen, mensen te woord staan, proberen te eten. De geur van lelies in huis, die blijf ik altijd associëren met die periode. Onze advocaat, meneer De Vries, een vriendelijke maar afstandelijke man, sprak over "affectieschade". Dat woord voelde zo vreemd, zo koud, naast de rauwe pijn die we voelden. Het was midden november, de bladeren vielen, en ik zat met mijn ouders op een te harde stoel in zijn kantoor in Utrecht.

Hij legde uit dat het een soort erkenning was. Geen pleister op de wonde, want die wond ga je nooit helen. Maar een erkenning van het leed, de gemiste momenten, de lege plek. Ik snapte het niet meteen. Wat moest ik met geld? Ik wilde mijn zusje terug. Mijn moeder staarde naar buiten, langs de Domtoren die net zichtbaar was. Ze zei niets, maar haar blik sprak boekdelen.

De gesprekken waren uitputtend. Over bedragen, over percentages, terwijl mijn wereld was ingestort. De wet was net veranderd, legde hij uit. Het was sinds 2019 eindelijk mogelijk om deze schade te verhalen. Daarvoor kon je het alleen krijgen als je zelf een lichamelijk letsel had opgelopen door de schok. Heel raar. Nu ging het om het emotionele leed.

• Het bedrag is een symbolische erkenning: Het vervangt geen leven, geen liefde, maar erkent het onrecht en de diepe impact op de naasten.
• Niet bedoeld voor materiële schade: Denk aan begrafeniskosten of gemist inkomen. Dat valt onder andere schadeposten. Dit gaat echt puur over het gemis en het verdriet.
• Wie heeft recht op affectieschade?
  • De partner van het slachtoffer
  • Ouders van het slachtoffer
  • Kinderen van het slachtoffer
  • In sommige gevallen ook andere personen met een nauwe affectieve band, mits dat in het wetboek is opgenomen. Denk aan broers of zussen, maar dat ligt complexer en de band moet zeer hecht zijn. Bij Lieke's zaak kwam ik als zus wel in aanmerking.

Toen het geld uiteindelijk kwam, maanden later, voelde het surrealistisch. Een bedrag op de rekening. Het loste niets op. Lieke's kamer bleef leeg. Haar lach miste ik nog elke dag. Maar het was er. En die wetenschap, dat er een erkend 'prijsje' hangt aan jouw verdriet, hoe gek dat ook klinkt, geeft een soort, ik weet niet, een gekke vorm van rechtvaardigheid? Het is geen troost, nooit. Het is gewoon... er. Een zwaar, ongewenst geschenk.

Mijn ouders hebben het geld opzij gezet. Voor de kleinkinderen die Lieke nooit zou krijgen, voor een gedenkplek, voor iets zinnigs. Ik heb een deel gebruikt voor een reis. Alleen, naar die plek waar Lieke en ik altijd nog heen wilden, in Ierland. Om haar daar te voelen, even. De ruige kust, de wind in mijn haar. Het was niet hetzelfde zonder haar, maar het was een manier. Een manier om te dealen met die onmetelijke leegte.