Kan een werkgever je verplichten andere dagen te werken?

Kan een werkgever je verplichten andere dagen te werken?

Het is een veel voorkomende vraag: kan een werkgever je verplichten andere dagen te werken dan die je oorspronkelijk hebt afgesproken? Het antwoord is niet eenduidig en hangt af van verschillende factoren. Hoewel een werkgever je werktijden in principe wel kan aanpassen, zijn er belangrijke grenzen aan die bevoegdheid.

In de meeste gevallen is een werkgever niet gerechtigd je werktijden willekeurig te veranderen. Een bedrijfsmatige noodzaak is essentieel. Dit betekent dat er concrete redenen moeten zijn waarom de gewenste werktijden niet meer haalbaar zijn. Deze redenen moeten schriftelijk worden toegelicht en de belangen van het bedrijf moeten duidelijk zwaarder wegen dan je persoonlijke wensen.

Wanneer is een aanpassing gerechtvaardigd?

Een aanpassing van werktijden is bijvoorbeeld gerechtvaardigd bij:

• Noodzakelijke bedrijfsactiviteiten: Als er bijvoorbeeld een piekperiode is, of als er onverwachte werkdruk ontstaat door ziekte of afwezigheid van collega's, dan kan het noodzakelijk zijn om werktijden te wijzigen. De toelichting moet helder aantonen dat de aanpassing essentieel is voor de continuïteit van de bedrijfsvoering.
• Verandering van de bedrijfsactiviteiten: Als de werkzaamheden of de organisatie van het bedrijf veranderen, kan het nodig zijn om andere werktijden te introduceren. Een voorbeeld is een bedrijf dat van een 9-tot-5 model overstapt naar een 24/7 systeem.
• Overeenkomst of arbeidsovereenkomst: Een duidelijk gespecificeerde overeenkomst, vaak opgenomen in de arbeidsovereenkomst, kan specifieke voorwaarden stellen over flexibiliteit in werktijden. De werkgever moet de overeenkomst in acht nemen.

Wat is niet gerechtvaardigd?

Een aanpassing van werktijden is NIET gerechtvaardigd als het louter om redenen van gemak of efficiëntie gaat, of als het strijdig is met de bestaande afspraken. Ook mag een werkgever je geen werktijden opleggen die je gezondheid of welzijn negatief beïnvloeden, bijvoorbeeld door een onredelijke werkdruk te creëren of je te verplichten ongezonde uren te maken.

Belangrijke aspecten:

• Collectieve arbeidsovereenkomst: De rechten en plichten van werkgever en werknemer kunnen in een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) worden geregeld. Deze cao kan specifieke afspraken bevatten over werktijden en aanpassingen ervan.
• Recht op afwijzing: Je hebt het recht om de gevraagde aanpassing van werktijden af te wijzen als je er redelijke bezwaren tegen hebt, bijvoorbeeld als het een substantieel nadeel voor je levensstijl met zich meebrengt. Zelfs als je toestemming niet nodig is voor de aanpassing, kan een werkgever geen gedwongen wijziging opleggen.
• Deskundig advies: Indien je twijfels hebt over de rechtmatigheid van een aanpassing van werktijden, is het altijd aan te raden om advies in te winnen bij een arbeidsjurist.

Kortom, hoewel een werkgever in bepaalde gevallen je werktijden wel kan aanpassen, is het cruciaal dat er een gegronde bedrijfsmatige reden is en dat je belangen in overweging worden genomen. Een duidelijk, schriftelijk betoog is daarbij essentieel.