Hoe lang blijft auteursrecht geldig?

Hoe lang blijft auteursrecht geldig? Tot 70 jaar na overlijden

De vraag hoe lang blijft auteursrecht geldig is essentieel voor het beschermen en hergebruiken van creatieve creaties. Het correct begrijpen van deze wettelijke termijnen helpt kostbare inbreuken te voorkomen en intellectueel eigendom veilig te stellen. Ontdek de exacte regels en uitzonderingen om uw creatieve rechten effectief te beschermen tegen ongeoorloofd gebruik.

Hoe lang blijft auteursrecht geldig in Nederland en België?

Het auteursrecht blijft in de Europese Union, waaronder Nederland en België, geldig tot 70 jaar na het overlijden van de maker.^[1] Deze termijn gaat formeel in op 1 januari van het jaar dat volgt op het sterfjaar van de auteur. Na het verstrijken van deze periode vervalt het auteursrecht en valt het werk in het publiek domein, waardoor iedereen het vrij mag gebruiken, kopiëren en exploiteren.

Wat gebeurt er na het overlijden van de maker?

Gedurende de resterende 70 jaar gaan de rechten over op de erfgenamen of de personen of organisaties die de maker in een testament heeft aangewezen. Zij kunnen in die periode bepalen wie het werk mag gebruiken en eventuele vergoedingen incasseren. Laten we eerlijk zijn, het regelen van deze auteursrecht na overlijden maker kan behoorlijk ingewikkeld zijn als er geen duidelijke testamentaire vastlegging is.

Uitzonderingen en specifieke situaties op de termijn

Niet elk werk volgt de standaardregel van 70 jaar na één enkel sterfjaar. Er zijn diverse uitzonderingen vastgesteld voor co-auteurs, anonieme publicaties en audiovisuele werken. Meerdere makers (co-auteurs): Heeft een groep mensen samen een werk gemaakt? Dan blijft het auteursrecht geldig tot 70 jaar na het overlijden van de langstlevende maker. Anonieme of pseudonieme werken: Als de identiteit van de maker niet bekend is, wanneer vervalt auteursrecht 70 jaar na de eerste rechtmatige publicatie van het werk.

Wordt de maker binnen die tijd alsnog bekend? Dan geldt alsnog de standaardregel. Films en audiovisuele werken: Het auteursrecht vervalt 70 jaar na het overlijden van de langstlevende van de volgende sleutelfiguren: de hoofdregisseur, de scenarioschrivjer, de tekstschrijver of de componist van de filmmuziek.

Het verschil met naburige rechten

Voor uitvoerende kunstenaars en producenten, zoals bij muziekopnames, gelden vaak afwijkende termijnen van 50 tot 70 jaar na de opname of uitgave van de prestatie. Dit is een belangrijk onderscheid dat veel mensen door elkaar halen wanneer ze het over de exacte duur auteursrecht nederland hebben en oud archiefmateriaal willen gebruiken.

Wanneer valt een werk definitief in het publiek domein?

Zodra de termijn van 70 jaar erop zit, behoort het werk tot het publiek domein. Dat betekent dat er geen Toestemming meer nodig is van erfgenamen en dat er geen auteursrechtelijke vergoedingen betaald hoeven te worden. Toch schuilt hier een addertje onder het gras, want latere bewerkingen of vertalingen kunnen wel weer een eigen, nieuw auteursrecht hebben.

Vergelijking van beschermingstermijnen per categorie

Standaard Werk

- 70 jaar na overlijden van de maker

- 1 januari volgend op het sterfjaar

- Erfgenamen of testamentair executeur

Co-auteurschap

- 70 jaar na overlijden langstlevende maker

- 1 januari volgend op het sterfjaar laatste maker

- Gezamenlijke erfgenamen

Anoniem Werk

- 70 jaar na eerste rechtmatige publicatie

- Jaar van publicatie

- Uitgever of publiek domein na termijn

De casus van erfgenamen en oude boeken

Jan wilde graag het literaire werk van zijn overgrootvader, die in 1950 overleed, opnieuw uitgeven in Amsterdam. Hij dacht dat het auteursrecht inmiddels wel verlopen zou zijn omdat het al lang geleden was.

Tijdens zijn onderzoek liep hij tegen een muur van onduidelijkheid aan over de precieze ingangsdatum van de termijn en of er nog nabestaanden rechten opeisten.

Na juridisch advies bleek dat de termijn van 70 jaar ingaat op 1 januari van het jaar na het overlijden, wat betekende dat de rechten tot 1 januari 2021 doorliepen.

Sinds begin 2021 is het werk echter volledig vrij te gebruiken, waardoor Jan het zonder toestemming kon publiceren.