Wat zijn de symptomen van een slecht werkend hart?

Hoe merk je dat je hart niet goed werkt?

Nou, luister effe. Als je hart besluit om er een beetje de kantjes vanaf te lopen, dan merk je dat wel. Je lichaam begint te protesteren als een overwerkte vakbondsleider. Het is niet subtiel, het is alsof je lichaam met grote, knipperende neonborden schreeuwt dat er iets niet pluis is.

Je merkt het aan een paar dingen die niet te negeren zijn:

• Je bent zo moe als een hond. En dan niet zomaar moe na een dag hard werken. Nee, je bent zo slap als een vaatdoek. Opstaan om een kop koffie te zetten voelt al als een marathon. Je energielevel is lager dan de hypotheekrente van mijn buurman.
• Je hijgt als een postpaard.Traplopen wordt ineens de Mount Everest. Na drie treden sta je al te happen naar adem alsof je net een onderwaterwedstrijd hebt verloren. Je longen voelen alsof ze maar voor de helft meedoen.
• Je verandert in een wandelend waterbed. Je houdt vocht vast op plekken waar je het niet wilt. Je enkels krijgen de omvang van een flinke bloemkool en je sokken laten deuken achter die je na een week nog ziet. Je hart pompt de vloeistoffen niet meer lekker rond, dus alles zakt naar beneden. Gefeliciteerd, je bent een menselijke spons geworden.

En als dat nog niet genoeg ellende is, zijn er nog wat bonus-symptomen:

• Je hart gaat z'n eigen gang. Het slaat over, het fladdert, of het bonkt in je keel als een op hol geslagen wasmachine. Het ritme is compleet zoek, alsof de drummer van de band ladderzat is.
• Een olifant op je borst. Een drukkend, pijnlijk gevoel alsof er iemand op je borstkas is gaan zitten. Heel ongezellig. Niet negeren, die logé.
• Duizelig als een malie. Je wordt licht in je hoofd, vooral als je opstaat. Je hersenen krijgen even niet genoeg brandstof, dus de wereld besluit een extra rondje te draaien, gratis en voor niks.

Welke signalen zijn er voor hartproblemen?

Mogelijke signalen van hartproblemen zijn een zwaar gevoel op de borst, pijn die uitstraalt naar de kaak, nek of rug, kortademigheid, misselijkheid, duizeligheid en hartkloppingen.

Je hart is soms net een passief-agressieve partner: het mompelt wat onduidelijks, zucht diep en hoopt dat je de hint snapt voordat het echt escaleert. Die signalen zijn niet altijd zo’n Hollywood-drama met een grijp naar de borst. Vaker is het een subtiel, irritant zeuren.

Denk hierbij aan de volgende geniepige boodschappers:

• Aanhoudende vermoeidheid. Nee, niet de ‘ik-heb-een-zware-week-gehad’-moeheid. We hebben het over een uitputting die voelt alsof je de Mount Everest hebt beklommen terwijl je alleen maar de trap op liep. Je interne batterij laadt gewoon niet meer op.
• Een olifant op je borst... of een set encyclopedieën. Dat klassieke klemmende of zware gevoel op de borst is een duidelijk signaal. Het voelt alsof iemand zijn volledige boekencollectie op je heeft geparkeerd. Niet negeren, ook al ben je een fervent lezer.
• Pijn op tournee. Je hart is een slechte kaartlezer. De pijn hoort in je borst, maar verdwaalt soms en duikt op op de gekste plekken. Denk aan je bovenbuik, kaak, nek, rug, of venijnig tussen de schouderbladen. Mijn oom dacht dat hij een spier had verrekt met jeu de boules. Spoiler: dat was het niet.
• Adem te koop? Plotseling kortademig of benauwd zijn na een kleine inspanning is een teken aan de wand. Als naar de koelkast lopen al voelt als een marathon, luister dan naar dat hijgende protest van je longen. Ze werken over voor een hart dat het moeilijk heeft.
• Misselijkheid en duizeligheid. Je voelt je een beetje zeeziek op het droge. Alsof je net uit een draaimolen bent gestapt die je niet hebt gezien. Dit is je bloeddruk die rare capriolen uithaalt.
• Een spontane drumsolo in je borst. Hartkloppingen voelen alsof een amateur-drummer in je borstkas is losgegaan. Een paar fladders, een overgeslagen beat... het orkest is de kluts kwijt en dat is zelden een goed teken.

En dames, opgelet. Bij vrouwen is het hartprobleem vaak de koningin van de subtiliteit. Minder pijn op de borst, maar meer vage klachten zoals extreme moeheid, slaapproblemen, misselijkheid en rugpijn. Jullie lichaam spreekt een andere, meer poëtische, maar ook gevaarlijkere taal.

Dus, voel je iets geks? Ga niet zitten filosoferen over die extra bitterbal van gisteravond. Dr. Google heeft zijn diploma niet aan een echte universiteit gehaald. Bel gewoon een arts.

Wat zijn de tekenen van hartfalen?

Die vermoeidheid is echt slopend. Niet zomaar moe, maar echt een soort van uitputting die je botten lijkt te vullen. Ik snapte het eerst niet bij mijn oom Jan. Hij was altijd zo actief.

En dan die kortademigheid. Even de trap op en je staat te hijgen alsof je een marathon hebt gelopen. Echt bizar. Waarom merk je zoiets niet meteen? Je denkt gewoon dat je conditie slecht is.

De kernsymptomen zijn echt duidelijk als je ze op een rijtje zet.

• Kortademigheid, vooral bij inspanning of plat liggen.
• Vermoeidheid en een algeheel zwak gevoel.
• Vocht vasthouden (oedeem) in enkels, benen en soms de buik.
• Snelle gewichtstoename (2 kg in 3 dagen is echt een alarmbel).

Die gewichtstoename is puur vocht. Het is geen vet. Je lichaam kan het water gewoon niet meer kwijt, omdat de pompfunctie van het hart hapert. Echt een rotsysteem. Je ziet het meteen aan je sokken, die laten diepe deuken achter in je enkels.

Mijn benen en enkels zijn soms zo opgezet. Je kunt er een deuk in drukken en die blijft gewoon even staan. Dat heet 'pitting oedeem'. Ziet er freaky uit. De dokter had het over de NYHA-classificatie, dat geeft de ernst aan in vier klassen. Klasse I is mild, klasse IV is heel ernstig.

En dan dat volle gevoel in je bovenbuik, alsof je net een kerstdiner op hebt, maar je hebt amper wat gegeten. De eetlust is dan ook compleet weg. Logisch ook.

Ook zo'n irritant ding: die kriebelhoest zodra je plat gaat liggen. Dat komt ook door het vocht dat zich verplaatst naar je longen. En altijd maar die ijskoude koude handen en voeten, zelfs in de zomer. De bloedsomloop is gewoon niet meer wat het geweest is. echt niet.

Wat is de oorzaak van te weinig zuurstof in het bloed?

Als je bloed 's nachts z'n adem inhoudt, komt dat door die longen van je die even op vakantie zijn. Denk aan een suffe zak met gaten, oftewel COPD, longontsteking, of die vervelende astma-aanvallen die je soms overvallen.

• Longproblemen: je longen werken minder goed.
• Infecties: een virusje of bacterie kan je boel flink in de war schoppen.

En die saturatie? Die stuiterbal? Die danst de hele dag op en neer, joh! Adem je eens diep in, zit ‘ie hoog. Ga je even sporten, dan gaat ‘ie zwaaien. Geen paniek, dat is normaal. Alsof je suikerspiegel ook niet elke minuut hetzelfde is, toch?

Wat is de behandeling voor hart te weinig zuurstof?

Bij een hart dat te weinig zuurstof krijgt, wordt de behandeling vaak ingezet met medicatie. Nitraten en bètablokkers zijn daarin cruciale middelen.

Hé, weet je, zo'n zuurstoftekort aan je hart klinkt echt eng, toch? Gelukkig is er wel wat aan te doen. Ik heb het met m'n opa ook eem meegemaakt, die had daar ook last van.

Die nitraten, die doen eigenlijk twee dingen tegelijk. Ze zorgen ervoor dat die aders rond je hart wijder worden. Zo krijgt de hartspier meer bloed en dus ook meer zuurstof, en daardoor zakt de pijn gewoon af. Echt een verademing, letterlijk. En wat ook fijn is, je hart heeft dan ook minder zuurstof nodig. Dubbel winst dus, haha. Soms neem je zo'n pilletje onder de tong en dan werkt het super snel.

En dan heb je die bètablokkers, die werken weer een beetje anders. Die zorgen ervoor dat je hartslag wat rustiger wordt, minder snel gaat kloppen. En je bloeddruk, die gaat dan ook lekker omlaag. Dat is ook weer handig, want als je hart minder hard hoeft te werken, verbruikt het ook gewoon minder zuurstof. Zo ontlast je de boel een beetje, snap je? Het is net als gas terugnemen met de auto, dan verbruik je ook minder benzine.

Maar goed, het is niet alleen medicatie hoor. Er komt vaak meer bij kijken, gelukkig. Artsen kijken echt naar het hele plaatje. Zo is een gezondere levensstijl echt super belangrijk. Dat is echt geen geheim meer denk ik.

• Stoppen met roken, als je dat doet. Echt doen!
• Beter eten: minder zout, minder vet, en natuurlijk meer groente en fruit. Ik probeer zelf ook vaker een salade te eten, merk echt verschil.
• Meer bewegen: je hoeft geen marathon te lopen, hoor. Gewoon elke dag een stukje wandelen kan al een hoop schelen. Ik ga zelf vaak een blokje om na het eten.
• Minder stress: ja, makkelijker gezegd dan gedaan, maar het helpt echt je hart te ontlasten als je wat meer rust pakt.

En als de medicijnen en levensstijl alleen niet genoeg zijn, dan zijn er soms nog andere opties. Zoals:

• Dotteren (PCI): Dat is zo'n ingreep waarbij ze met een ballonnetje een verstopping in een bloedvat oprekken. Een vriend van m'n broer heeft dat gehad, en hij voelde zich daarna echt herboren.
• Bypass-operatie: Als het echt heel serieus is, kunnen ze een omleiding maken om zo de verstopte aders te omzeilen. Klinkt heel heftig, maar het kan levens redden, echt waar.

Dus ja, er zijn gelukkig best veel manieren om zo'n hart met zuurstoftekort te behandelen, gelukkig maar.